Likhatello tse tloaelehileng ho lithupa tse otlolohileng le lithupa tse nang le kobehiso e nyenyane

Tlhaloso ea matla a sefapano

A re nke thupa e otlolohileng e laetsoe ke mabotho a tataiso efe kapa efe, ao ho nahanoang feela hore kaofela a lutse sefofaneng se le seng (sefofane sa mabotho) se fetang ka axis ea thupa (mola o kopanyang litsi tsa boima tsa likarolo tse tšelang).

sl19

Set. 1

E le hore ho baloe likhatello tse sebetsang karolong e itseng e kgopameng n – n (set. 1), ho hlokahala hore ho tsejoe matla a fetisoang ka karolo ena ho tloha karolong e ’ngoe ea lehlaka ho ea ho e ’ngoe. Ho hlakile hore ka boholo le ka boemo a lekana le sehlahisoa sa kakaretso sa matla ’ohle a hlaselang karolo e le ’ngoe ea lehlaka. Sehlahisoa sena sa kakaretso se aroloa ka dikomponente tsamaisong ea likhokahano eo axis ea x e tsamaellanang le axis ea lehlaka, ’me axis ea z e le mola oo sefofane sa karolo e kgopameng se sehang sefofane sa matla ka oona. Karolo e lebisang ka nqa ea axis ea z e bitsoa matla a transversale Q kapa Qz mme bakeng sa leballo le bonolo e nkoa e le positive haeba ka lehlakoreng le letšehali la karolo e lebile holimo, ’me ka le letona e lebile tlase.

Ha thupa e kobehile, li-axis tsa likhokahanyo x le z li na le tataiso e fapaneng karolong ka ’ngoe, ’me kamehla ka tsela eo x-axis e bang tangent ho axis ea thupa. Ha sefofane seo axis ea thupa e leng ho sona se sa lumellane le sefofane sa mabotho, kapa ha axis ea thupa e le lekhalo la sebaka, sethaloso sa mabotho ka letsohong le letšehali la karolo se boetse se na le karolo ea boraro, matla a tšelang Qy. Ka N, Qz le Qy boholo le tataiso ea matla a fetisoang ka karolo lia tsebahala, empa eseng sebaka sa ona. Bakeng sa sena ho hlokahala hore ho tsejoe le momenti tsa ona mabapi le li-axis tsa likhokahanyo. Tabeng ea ho kobeha ka sefofane ho lekane hore ho tsejoe momenti ea ho koba M kapa My. Tabeng e akaretsang ka ho fetisisa ho hlaha momenti e ’ngoe ea ho koba Mz le momenti ho potoloha x-axis, Mx.

Matla a tsheletseng le di-moment tse hlalositsweng puong e fetileng di akaretswa ka lebitso le kopanetsweng la „matla a karolo ya sefapano“. Ho di tseba ke o mong wa mesebetsi ya motheo ya statics ya meaho ya kaho.

Pakeng tsa mojaro o ajoang ka mokhoa o sa khaotseng p (boemo: matla ka yuniti ea bolelele), matla a transverse Q le moment ea ho koba M ho na le kamano e bonolo tabeng ea ho koba ka sefofane. Ke hore, ho tsoa maemong a teka-tekano a karolo e le ’ngoe ea molamu (sl. 2) ho fumanoa

dQ + p dx = 0,

dM = Q dx;

ka hona

Q = dM/dx, 

p = - dQ/dx = - d2M/dx2.        (1a, b)

sl20

Setšoantšo 2

Kabo ea likhatello tse tloaelehileng

Ha leqeba le imetsoe feela ke matla a axial, karolong ea sefapano ho hlaha feela khatello e tloaelehileng σ e arohaneng ka mokhoa o lekanang (leqeba le hohulletsoeng, kapa le hatelitsoeng). Ha ho hlaha le motsotso oa ho kobeha, likhatello tsena li tlameha ka tsela e itseng ho ajoa ka mokhoa o sa lekanang, e le hore kakaretso ea tsona e se hlole e feta ka har’a setsi sa boima sa karolo. E le ho fumana kabo ena, khopolo ea boenjiniere ea ho kobeha ha e qale ka tharollo e tiileng ea lipalo tsa motheo, empa e nkela karolo ea lipalo tsena sebaka ka khopolo e utloahalang, eo maemong a le mong a ikhethang a bonolo haholo e boetse e phethahala ka thata. Nyeoe ena e ikhethang ke ho kobeha ha leqeba la prismatik e otlolohileng ntle le ts’ebeliso ea matla a tšekaletseng (set. 3). Likarolo tsohle tsa leqeba tse hole ka ho lekaneng le lipheletsong tsa lona li ba le ho holofala ho tšoanang, moo ho hlahang ka kotloloho hore axis ea leqeba e fetoha selikalikoe sa arka le hore lifolete tsohle tsa likarolo tse tšelang, tse neng li le ka pele li otlolohile ho axis ea leqeba, li lula li bataletse nakong ea deformation, hobane e ’ngoe le e ’ngoe ea tsona ke sefofane sa symmetry bakeng sa likarolo tse haufi tsa leqeba le holofetseng. Ka tlhaho ho hlaha khopolo ea hore likarolo tse tšelang li lule li le batlilanyana li bataletse le ha motsotso oa ho kobeha le karolo e tšelang ea leqeba li sa fetohe, empa li fetoha butle-butle along le leqeba. Khopolo ena, e bitsoang Navier-ova hypothesis, ke motheo oa khopolo ea ho kobeha.

sl21

Set. 3

Boholo ba likhatello tse tloaelehileng

Ha karolo e otlolohileng ea leballo e kobehile, karolo e ’ngoe ea “likhoele” tsa eona, ke hore, mela ea thepa e bapileng le axis ea molamu, ea otloloha, ha karolo e ’ngoe e khutsufala (set. 4). Pakeng tsa likarolo tsena tse peli ho lutse likhoele tse sa nke lehlakore z=0, bolelele ba tsona bo sa fetoheng ha ho kobehisoa. Ha radius ea kobeho ea likhoele tsena maemong a kobehileng e le ϱ ’me e be e le ka sefofaneng sa x-z. Ho tsoa set. 4 m ho ka baloa

Δ dx/z = _dx/_ϱ

’me ho tloha moo ho baloa kholo ea likhoele tse sebakeng sa z ho tloha axiseng e sa nke lehlakore, e leng

ε = Δ dx/dx = _z/_ϱ

ka hona, ho latela molao oa Hooke- ntho e nang le khatello

σ _= Ez/_ϱ   (2)

sl22

Set. 4

Khatello ena e lekana le sebaka se ho tloha likhoeleng tse sa nke lehlakore. Sephetho se joalo se amana le khopolo ea hore pele ho deformation likhoele tsohle tsa karolo ea bar li ne li lekana ka bolelele, kahoo bar e ne e le otlolohile qalong, kapa bonyane e ne e e-na le kobeko e nyenyane hoo tšusumetso ea eona e ka hlokomolohuoang. Mohala oo lera le sa nke lehlakore le sefofane sa karolo li kopanang ho oona o bitsoa axis e sa nke lehlakore. Re o nka e le y-axis (sl. 5). Boemo ba axis e sa nke lehlakore karolong e tšelang bo fumanoa ho latela maemo a tekano ea matla ka tataiso ea x-axis: haeba matla a tloaelehileng N=0 (ho koba ntle le matla a tloaelehileng), joale le lebaka la matla a ka hare le hlahisoang ka likhatello tse tloaelehileng karolong le lona le lokela ho lekana le zero:

iz236.1

Integral ka lehlakoreng le letona ke moment ea static ea sebaka mabapi le y-axis. E le hore e be zero, axis ena e tlameha ho ba e ’ngoe ea li-axis tsa bohareng ba boima.

Moment M e bakang deformation e na le dikomponente mabapi le axes y le z ka sefofaneng sa karolo (set. 5):

iz236.2Yuniti. (3)

moo Iy, Iyz e leng li-moment tsa inersia tsa ekwethara le tsa centrifuga tsa karolo mabapi le li-axis tse bontšitsoeng.

Nyeoe ea bohlokoa ka ho fetisisa ke e khethehileng ha Mz=0. Nyeoe ena e hlaha ha Iyz=0, ke hore ha y le z e le lilepe tse ka sehloohong tsa inertia tsa karolo. Seo se bolela hore sefofane sa ho koba se amohetsoeng mona se lumellana le x-z-sefofane le sefofane seo ho sona ho sebetsang moment ea ho koba M=My, ke hore le sefofane sa matla.

sl23

Set. 5

Haeba ho tswa di-equation (2) le (3) _E/_ϱ e feliswa, ho fumaneha paterone ya ho tseba kgatello ha ho kobehwa ka ho otloloha (Iy=I):

σ = M/I * z   (4)

bakeng sa lintlha tsa moeling 1 le 2 ka ho khetheha ke:

σ1 = M/I * h1 = M/W1, σ2 = - M/I * h2 = - M/W2.   (5)

Boholo W1,2 = I/h1,2 (tekanyo: bolelele bo lekantsoeng ka kgubedu e le ’ngoe) li bitsoa li-momente tse hananang. Haeba axis e tšekaletseng ea boima ka nako e tšoanang e le axis ea symmetry ea karolo, joale W1 = W2, kahoo likhatello tsa moeli li lekana ka boholo bo feletseng.

Mola oa ho tenyetseha

sl24

Setšoantšo 6

Bohlokoa ba mehlala e boletsoeng kaholimo bo amana le molao oa Hooke. Sena se hloka hore σ << E, ka hona ho latela (2) h << ϱ. Leha ho le joalo, ho kobeha ho lumelloa ho ba hoo ϱ e ka bang ka tekanyo e tšoanang le bolelele ba thupa l. Ho lithupa tse kobehileng tse amehang kahong boemo bona ha bo hlahe; kamehla ϱ e kholo haholo ho feta l ’me ka hona ho kheloha w << l (set. 6). Ka hona hoo e ka bang ho sebetsa:

1/ ϱ = - d2w/dx2 = -w’’

le ho latela (3):

w’’ = - M/EI.

Tekanyo ena le boemo ba tekano (1b) li etsa tsamaiso ea lipolelo tsa phapang tsa molamu o kobehileng. Ka ho felisa, li ka fetoleloa ho tekanyo e le ’ngoe ea taelo ea bone:

wIV = + p/EI

kapa, haeba motsotso oa inertia o fetoha:

(EIw’’)’’ = +p.

Ka tsona, ka ho kopanya, ho ka fumanoa sebopeho sa moleng oa elastic ha mojaro p=p(x) o fuoe, le ha bakeng sa thupa ka ’ngoe ho tsejoe maemo a mabeli a moeli. Bonyane a mabeli ho tsena a lokela ho amana le ho holofala. Bakeng sa lintlha tse qaqileng sheba sengoloa Statika građevinskih konstrukcija.

Mokotla oa karolo

Ha axis e sa nke lehlakore e seha sefapano sa karolo, e se arola ka sebaka sa ho otlolla le sebaka sa ho petetsa. Ha thepa e e-na le matla a manyenyane a ho otlolla, ho hlaha potso ea hore matla a ho petetsa a lokela ho sebetsa hokae, haeba ka har’a sefapano sa karolo ho sa lumelloe ho ba le ho otloloha kae kapa kae. Sebaka seo matla a hlaselang ho sona se tla be se lekanyelitsoe sebakeng se bitsoang kgolo ea karolo. Moeli oa kgolo ka ho hlaka ke sebaka sa lintlha, tseo li-axis tsa tsona tse sa nke lehlakore li ama sefapano sa karolo ho potoloha. Ka sena le kaho ea sona e boetse e fanoe.

Sebaka se pakeng tsa moeli oa khubu le bohareng ba boima, se lekantsoeng ka tsela efe kapa efe, re tla se tšoaea ka k e lumellanang le tsela eo. Bakeng sa li-akse tsa mantlha tsa inersia ho ea ka equation

σ = N/F + Mz/Iz y + My/Iy z  (6)

mantsoe ke ana a latelang:

ky = i2z / ey,      kz = i2y / ez.   (7)

Bakeng sa karolo ea sefapano ea selikalikoe e nang le radius r, sebaka sa khubu ke k = r/4, ’me bakeng sa lesale la selikalikoe (liradius: ea kantle R, ea kahare r) k = (R2 + r2) / 4R.

Bakeng sa khutlonne (set. 7) ke ky = 1/6 b, kz = 1/6 h. Ka hona, ha karolo e khutlonne e imeloa ka lehlakoreng le leng la lipholo tsa symmetri (empa ke feela moo) ho lekane hore sephetho se lule karolong e ka morao ea boraro ea bophahamo kapa bophara ba karolo e tšelang, hore likhatello karolong eo li be le letšoao le le leng.

sl26

Set. 7

Ho kobeha sebakeng sa polasetiki

Ha moeli oa ho phalla o se o fihletsoe likhoeleng tsa bohale tsa thupa e kobehileng, matla a eona a ho jara mojaro ha a e-so fele, hobane ha likhoele tsa ka ntle li ntse li fetoha ka mokhoa oa polasetiki tlas’a khatello e sa fetoheng, likarolong tse haufi le axis e sa nke lehlakore, moo moeli oa ho phalla o e-s’o fihleloe, khatello ea eketseha, ka hona le motsotso oa ho kobella oo karolo e ka o amohelang le oona oa eketseha.

Haeba tsela e nepahetseng ea litšoantšo tsa khatello le ho sotheha e tsebahala, ts’ebetso bakeng sa likarolo tse nang le symmetry e habeli (bophahamo h) e ka lateloa habonolo ka lipalo ka tsela ena, hore, ka ho nka hore likarolo li lula li le boreleli, ho tsoa litšoantšong tsa khatello le ho sotheha ho khethoe kabo ea khatello σ ka lebaka la ho kobehala e lumellanang le katoloso e itseng e amohetsoeng ea likhoele tsa qetello ε__r mme ho tloha moo ka ho kopanya ho khethoe moment oa ho kobehala. Ha sena se etsoa bakeng sa ε__r tse fapaneng, ’me ka lehlakoreng le leng ho baloa kobeho e lumellanang ea mola oa ho kheloha w’’ = 2 ε__r / h, ho fumanoa letoto la lintlha tseo ka tsona ho ka huloang mola o fanang ka kamano lipakeng tsa moment oa ho kobehala le kobeho M = M(w’’); kamano ena ha e sa le linear, ’me ha e se e tsejoa ho ka etsahala ho fumana ka ho kopanya ka setšoantšo mola oa ho kheloha o lumellanang le kabo e fanoeng ea li-moment. Ha karolo e sa lekana ka symmetry, lipalo li ba thata le ho feta, hobane bakeng sa ε__r e ’ngoe le e ’ngoe ho boetse ho lokela ho hlalosoa boemo ba axis e sa nke lehlakore.

sl30

Set. 8

Palo e nolofala ka tekanyo e itseng haeba, ho phaella ho simethri ea karolo, ho nkoa hape khokahano e nolofalitsoeng pakeng tsa likhatello le liphetoho tsa bolelele ho ea ka setšoantšo 8. Joale likhatello tse bakoang ke ho inama ka mor’a ho feta moeli oa ho phalla li na le kabo e bontšitsoeng setšoantšong 9 ’me motsotso oa ho inama ke:

iz242.1

’me kobeho ea mola oa ho kobeha e fumanoa ha equation (2) e sebelisoa karolong ea karolo eo likhatello tsa eona li leng sebakeng sa elastiki w’’ = σf / Ez’. Ha sebopeho sa karolo se tsejoa bakeng sa z’ e ’ngoe le e ’ngoe e amohetsoeng, li-integral li ka baloa. Mohlala, bakeng sa nyeoe e bonolo ka ho fetisisa ea karolo e arohaneng e khutlonnetsepa e nang le bophara b le bophahamo h ke

iz242.2

Haeba mona z’ e hlahisoa ka w’’, ho fumanoa

iz242.3

Ho likhoro tsa I le tse tšoanang le tsona, tsela ea mothapo oa M-w’’ sebakeng sa polasetiki e bataletse le ho feta, ’me motsotso oo ka oona ho phalla ho qalang ka oona o batla o lekana le motsotso o moholo ka ho fetisisa oa ho koba oo karolo e ka o mamellang. Ka lebaka leo, bohlokoa ba ho koba ka polasetiki kahong ha bo ho eketseng motsotso oa ho koba oo karolo e ka o jarang, empa bo ho hore ho holofala ho hoholo ha sebakeng ho hlahang moeling oa phallo ho ka lebisa phetohong e ntle ea kabo ea matla litsamaisong tse sa ikemisetseng ka statically.

sl31

Set. 9

Sena se ka hlalosoa ka mohlala oa lejoe le tsoelang pele le nang le masimo a mabeli. E re lejoe (sl. 10) le be le masimo a bolelele bo lekanang, karolo e sa fetoheng, ’me le imeloe ka mojaro o ajoang ka ho lekana. Joale, pele moeli oa ho phalla o fihleloa, motsotso holim’a tšehetso ke MB = _pl_2/8. Ha mojaro p o eketsoa hoo motsotso karolong ea tšehetso o fihlang boleng Mf moo ho qalang ho phalla, ka ho eketsoa hape ha mojaro sebakeng seo ho tla eketseha le ho kobeha ntle le keketseho e hlokomelehang ea motsotso. Ho bōptjoa seo ho thoeng ke plastični zglob, ke hore lejoe le itšoara tlas’a mojaro o eketsehileng joalokaha eka ho na le hinge holim’a tšehetso e bohareng. Mojaro o ka ’na oa tsoela pele ho eketseha ho fihlela le sebakeng sa motsotso o moholo ka ho fetisisa lebaleng ho qala phallo. Ho eketseha ho eketsehileng ha motsotso oa ho inama ha ho sa khoneha ’me bokhoni ba ho jara mojaro ba lejoe bo felile. Mojaro oo boemo bona bo hlahang ka oona o bitsoa mojaro oa moeli.

sl33

Feie. 10

Ka kakaretso ho ka lebelloa hore tsamaisong e le ’ngoe e nang le ho se ikemisetse ha maemo a statics ka makhetlo n, ho tla hlaha ((n+1)) manonyeletso a polasetiki pele tsamaiso e fetoha e ka sisinyehang, ka hona e fihle moeling oa bokhoni ba eona ba ho jara mojaro. Leha ho le joalo, molao ona o na le mekhelo ka mahlakoreng ka bobeli. Joalokaha mohlala o boletsoeng o bontša, moeling oa bokhoni ba ho jara mojaro ho ka hlaha manonyeletso a mabeli a macha a polasetiki ka nako e le ’ngoe (lipakeng ka bobeli), e le hore tsamaiso e neng e ntse e sa sisinyehe e fetohe hang-hang tsamaiso e nang le mekhahlelo e ’meli ea tokoloho. Ka lehlakoreng le leng, ho ka etsahala hore esita le ka manonyeletso a polasetiki a ka tlase ho ((n+1)), bokhoni ba ho jara mojaro bo fele sebakeng se itseng, mohlala ha karolo e le ’ngoe feela ea sefapano se tsoelang pele e hlōleha. Sl. 11 e bontša kamoo sena se ka etsahalang tsamaisong e le ’ngoe e nang le ho se ikemisetse ha statics habeli le n=2 manonyeletso a polasetiki. Haeba ho eketsoa karolo ea bone ka lehlakoreng le letona la mojaro, mojaro o fetoha o nang le ho se ikemisetse ha statics hararo, kahoo ho lekane ((n-1) manonyeletso a polasetiki ho isa karolo feela e ka letsohong le letšehali moeling oa bokhoni ba ho jara mojaro.

sl34

Set. 11

Likhatello tse hohelang ho kobeha

Palo ya motheo

sl36

Setšoantšo 12

Likhatello tse tloaelehileng σ, ke hore, likhatello tse hlileng li hlahang ka lebaka la ho koba, ha se tsona feela likhatello ka har’a molamu o kobehileng, empa ho tsona ho hlaha le likhatello tsa ho seha ka lebaka la tšusumetso ea matla a tšelang ka thōko. Ka lebaka la hore tšobotsi ea mantlha ea khopolo ea botekgeniki ea ho koba ke hore ho hlokomolohuoa liphetoho tse bakoang ke likhatello tsa ho seha, tsena li ka khethoa feela ho latela boemo ba tekano. E le hore sena se beoe, karolo ea lehlaka dx e khaoloa, joalokaha ho bontšitsoe set. 12, ka sefofane se rapameng likarolo tse peli, ’me ho beoa boemo ba tekano ea matla a rapameng a sebetsang holim’a karolo e ka tlaase. Ka lehlakoreng le letšehali tsena ke matla a ka hare a hlalosoang ke likhatello σ ka lebaka la ho koba, tseo ho tsona ho lokelang ho kopanngoa ho tloha z’ = z ho ea ho z’ = h2

iz246.1

Ka lehlakoreng le letona ho sebetsa likhatello tse tšoanang, empa li eketsehile ka phapang ho ea ka motsotso o loketseng oa ho kobela M + dM. Phapang pakeng tsa matla ka mahlakore ka bobeli a elemente e tlameha ho ba tekanyo le matla a bakoang ke likhatello tsa ho kuta τ tse sebetsang holim’a karolo e tšekaletseng t dx:

iz246.2

Mona integral e emela motsotso o statiki oa karolo ea khaolo e tšekaletseng ea sekhechana se arohaneng ke sefofane se tšekaletseng, mabapi le axis ea boima ea khaolo. E tšoauoa ka S. Ka dM/dx = Q ho latela maemo a tekano ho fumanoa:

τ = QS/It.  (8)

Ho ea ka molao-motheo oa ho kopana ha likhatello tsa ho kuta, seo ke boholo ba khatello e otlolohileng ea ho kuta e sebetsang sebakeng sa karolo e tšelang, ’me eo, hammoho le S le t, e leng mosebetsi oa z.

sl39

Setšoantšo 13

sl38

Set. 13.1

Equation (8) e fana ka lintlha tse tšepahalang likarolong tsohle tse nang le marako a masesaane haeba sefofane sa karolo se sa behoe ka ho bapisa le axis e sa nke lehlakore, empa ka tsela ea botenya ba lerako. Ka hona I-profile e khaoloa ka ho tšela lehlakoreng la rib le ka ho tšela flange, ka tsela eo ho fumanoang kabo ea khatello e bontšitsoeng ho sl. 13.1. Karolong e bopehileng joaloka lesale (sl. 13) likhatello tsa ho kuta li hlophisitsoe ka mokhoa o lekanang mabapi le bophara bo emeng ’me ka ho le letšehali le ka ho le letona holim’a mola o sa nke lehlakore li fihla ho boholo bo phahameng ka ho fetisisa

τ = Q / πrt.

Ha karolo e sehiloe sebakeng se phahameng ka ho fetisisa kapa se tlaase ka ho fetisisa, kabo ea likhatello tsa ho kuta ha e fetohe; leha ho le joalo, haeba e sehiloe qetellong e ka ho le letona ea bophara bo rapameng (set. 14), khatello ea ho kuta sebakeng seo e lekana le lefela, athe boleng ba eona bo mena habeli qetellong e ka ho le letšehali ea bophara boo bo tšoanang.

sl40

Set. 14

Likarolo tse tiileng

Tabeng ea likarolo tse tiileng tsa sebopeho sefe kapa sefe, bothata ba likhatello tse kuta bo amana haufi-ufi le taba ea ho sotha. Equation ea motheo (8) tabeng eo ha e sa tšepahala. Bakeng sa karolo e chitja e nang le radius r equation (8) e fana ka

τ = 4Q / 3__πr2

joaloka boleng bo bohareng ba khatello ea ho kuta haufi le axis e sa nke lehlakore, ’me boleng bo nepahetseng bo feta seo ka liphesente tse seng kae feela.

Setsi sa ho kuta

Ha likhatello tsa ho kuta li baloa bakeng sa karolo ea U ka tsela e hlalositsoeng kaholimo, ho fumanoa kabo ea khatello e bontšitsoeng ho sl. 15. Sephetho sa matla a ka hare a amehang ke matla a transversal Q. Ho tsoa setšoantšong ho ka bonoa boemo ba ona ha bo bapisoa le karolo, kahoo hore ha bo fete setsing sa karolo, leha e le ho robala ka sefofaneng sa rib. Ha matla a transversal a baloang ho latela matla a kantle a se na boemo bo bontšitsoeng ho sl. 15, setho ha se imeloe feela ka ho kobeha, empa le ka torsion.

Haeba bakeng sa karolo e tšoanang e tšelang ho khetholloa resultant e tsamaellanang le likhatello tsa ho kuta bakeng sa mojaro o itseng o otlolohileng, ho fumanoa mola oa tlhaselo oa matla a transversal a otlolohileng. Karolong ea ho kopana ha mela ena e ’meli ea tlhaselo ho teng ntlha e khethehileng bakeng sa karolo eo e tšelang, e bitsoang setsi sa ho kuta M. Ho tšehetso ha ho hlahe likhatello ka lebaka la torsion ha litsi tsa ho kuta tsa likarolo tsohle tse tšelang li le moleng o le mong o otlolohileng, ’me mejaro eohle e otlolohileng ho axis ea molamu e feta ka moleng oo. Ho seng joalo motsotso oa mojaro o mong le o mong mabapi le mola o kopanyang litsi tsa ho kuta o emela ho kuta ha torsion.

sl42

Setšoantšo 15

Tshwaetso ya matla a transversal hodima ho kobehisa

Khopolo ea tekheniki ea ho kobeha e thehiloe tabeng ea ho hlokomoloha liphetoho tse bakoang ke likhatello tsa ho seha. Ka hona e ka sebelisoa ka ’nete ho lithupa tse tšesaane, moo ho hlokomoloha hona ho loketseng le moo matla a tšelang a se nang tšusumetso e hlakileng ho ho kobeha.

Leha ho le joalo phihlelo e bontšitse hore khopolo ea botekheniki ea ho kobeha e ka sebelisoa ka katleho e itseng le ho litšehetso tse khutšoanyane, tse telele, tseo ha e le hantle e neng e sa rereloa tsona ho hang. Joale ho hlaha tlhoko ea hore tšusumetso ea deformation e bakoang ke likhatello tsa ho kuta, eo khopolo ena e e tlohelang, e nkoe ka morao, bonyane ka mokhoa o atamelang.

Ka mokhoa o tšoanang le khatello ea ho kuta τ ka lebaka la matla a transversal le ho thella ho tsamaellanang γ_’ =_ τ_/G_ li ajoa ka tsela e sa lekalekaneng ka har’a karolo. Ka lebaka leo ho hlahisoa boleng ba tsona bo mahareng γ, bo khetholloang ka tsela eo matla a transversal ka boleng bona bo mahareng ba phapang a etsetsang elemente ea lehlaka dx mosebetsi oa deformation o lekanang le oo o neng o ka fumanoa ka ho kopanya mesebetsi ea likhatello tsa ho kuta holim’a likarolo tse itseng tsa bophahamo tse etsang karolo e hlokometsoeng ea lehlaka:

iz246.2

ho tloha moo ho leng

iz249.3

Integral e ka balwa ha kabo ya ditlaka tsa ho kgaola ka sefapano e tsejwa. Ka ha ditlaka tsohle tsa ho kgaola di lekana le Q/F, boleng ba yona bo lekana le Q2/F2 * F, kahoo ha re beha hore ke κ__Q2/F, ho fumaneha

γ = κ__Q / GF.

Kamehla κ e bitsoa coefficient ea kabo ea likhatello tsa ho sotha. Bakeng sa likarolo tse khutlonnetsepa κ=1,2.

sl44

Setšoantšo 16

Ha coefficient κ, ka hona le ho thellisa ka karolelano γ ho tsejwa, ho ka balwa ho kgopama ho ekeditsweng wQ, ho hlahileng ka lebaka la matla a transverse, e lokelang ho ekeletswa ho dikgopama w: hobane ho ya ka setshwantsho 16 ho

iz249.4

ka hona, ka lebaka la Q = dM/dx:

iz249.5

moo khafetsa ea ho kopanya e fumanoang ka boemo bo le bong ba moeli.