ဥမင်များပေါ်ရှိ မြေဖိအား

ဥမင်များပေါ်ရှိ ဖိအားသည် (ပုံ 1): မှ ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ပုံ 1. ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းပေါ် သက်ရောက်သော ဖိအားအားများ

a) အပေါ်ဘက်သို့ သက်ရောက်သော ဒေါင်လိုက်ဖိအား P ကို မြင်းခွံဖိအား ဟု ခေါ်သည်၊

b) ဘေးဖိအား ဟု ခေါ်သော အလျားလိုက်ဖိအား S,

c) A အောက်ခြေရှိ တုံ့ပြန်အားများကို အောက်ခံဖိအား ဟု ခေါ်သည်။

တူနယ်လ်ပေါ်ရှိ မြေဖိအား၏ အရွယ်အစားသည် အလွန်ကျယ်ပြန့်သော အကွာအဝေးအတွင်း ရှိနေသည်။ ပထမအစတွင်၊ တူနယ်လ် ဖောက်ထွင်းသည့်အချိန်၌ တောင်ပေါ်ဖိအားသည် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နည်းပါးပြီး 0 မှ 0,50 kp/cm2 အထိ ရှိသော်လည်း ဖောက်ထွင်းပြီးနောက် ၎င်းသည် တိုးလာပြီး မြေအမျိုးအစားနှင့် ၎င်း၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ၊ တူနယ်လ်အပေါ်ရှိ အလွှာများ၏ အမြင့်နှင့် အပေါ်အလွှာများ၏ ဖိအားကြောင့် မြေတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော လှုပ်ရှားမှုအရွယ်အစားတို့အပေါ် မူတည်၍ 0,8 မှ 12,0 kp/cm2 အထိ ရှိလာသည်။ မတူညီသော အချက်များအပေါ် မှီခိုနေမှုကြောင့် တူနယ်လ်ပေါ်ရှိ တောင်ဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲပြီး သီအိုရီနည်းလမ်းဖြင့် မြေဖိအား၏ တိကျသောတန်ဖိုးကို မသတ်မှတ်နိုင်ဘဲ ခန့်မှန်းတန်ဖိုးသာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ တူနယ်လ်၏ ပရိုဖိုင်ပေါ်သို့ သက်ရောက်သော မြေဖိအားကို အတွင်းပိုင်း မြေခံနိုင်အားက တိုက်ခိုက်တားဆီးသည်။ တူနယ်လ်တူးသည့် မြေသည် ခိုင်မာ၍ ကျစ်လျစ်သည့် ကျောက်တုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါက တူနယ်လ်ပရိုဖိုင်အပေါ် ဖိအားသည် များမပြားပေ၊ အကြောင်းမှာ တူနယ်လ်အပေါ်ရှိ အလွှာများ၏ အလေးချိန်ကို ခိုင်မာသော ကျောက်တုံး၏ ကတ္တိအား ဖိအားက ခံယူထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေတွင် တူနယ်လ် ဖောက်ထွင်းနေစဉ် တူနယ်လ်အဖုံး သို့မဟုတ် ထောက်တန်း ပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်သကဲ့သို့ တူနယ်လ်ပရိုဖိုင်ပေါ်ရှိ မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ရန်လည်း မလိုတော့ပေ။

မညီညွတ်သော၊ ကျိုးလွယ်သော ကျောက်များတွင် အပေါ်ယံလွှာများ၏ အလေးချိန်ကြောင့် တူးမြောင်းပုံစံပေါ် သက်ရောက်သော ဖိအားသည် ထိုကျောက်များ၏ ခိုင်ခံ့မှုကို ကျော်လွန်နိုင်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် မြေကျိုးပျက်ခြင်းနှင့် တူးမြောင်းပုံစံတွင် ပြင်းထန်သော ပုံပျက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဤသို့သော အခြေအနေများတွင် တူးမြောင်းဖောက်ထုတ်နေစဉ် ထောက်ကူတပ်ဆင်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ပြီး၊ ထို့နောက် တောင်ပေါ်ဖိအားကို ခုခံကာ ၎င်းကို အခြေခံတည်ရာမှတစ်ဆင့် အောက်ပိုင်းလွှာများသို့ လွှဲပြောင်းပေးမည့် တူးမြောင်းအလွှာကို ပြုလုပ်ရမည်။

ချိတ်ဆက်နေသော မြေတွင် အတွင်းခံခုခံမှုသည် စည်းနှောင်မှုနှင့် ပွတ်တိုက်မှုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ချိတ်ဆက်မထားသော မြေတွင်မူ စည်းနှောင်မှုမပါဘဲ ပွတ်တိုက်မှုသာ ရှိသည်။ သို့ရာတွင် စိုထိုင်းဆ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် စည်းနှောင်မှုတန်ဖိုး ပြောင်းလဲနေခြင်းနှင့် မတူညီသော ဖွဲ့စည်းမှုရှိသည့် မြေလွှာအလွှာလိုက် တည်ရှိခြင်းတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလျှင်၊ စည်းနှောင်မှုကို အတွင်းခံခုခံမှုအဖြစ် မယူဆကြသဖြင့် ချိတ်ဆက်နေသော မြေ၌လည်း အတွင်းပွတ်တိုက်မှုကိုသာ တွက်ချက်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးဖော်ပြသော အခြေအနေနှစ်ခုစလုံးတွင် တူးမြောင်းအကာအရံ လိုအပ်ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ တူးမြောင်းအပေါ် မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းပေါ်ရှိ မြေဖိအား၏ အရွယ်အစားကို သတ်မှတ်ရန် အောက်ပါယူဆချက်များ ရှိသည် -

1. မြေဖိအားသည် အနက်နှင့် အချိုးကျ တိုးလာသည်ဟူသော ယူဆချက်

2. ပျက်စီးလွယ်သော ကိုယ်များ၏ မျှတမှုဥပဒေများအပေါ် အခြေခံထားသော ယူဆချက်

3. မြေထဲတွင် ဖိအားလျော့စေသော ခုံးအမိုး ဖွဲ့စည်းလာမည်ဟု ယူဆချက်

4. 弹性 ဥပဒေများအပေါ် အခြေခံထားသော ယူဆချက်။

ဖိအားသည် အနက်နှင့် အချိုးကျ တိုးပွားသည်ဟု ယူဆခြင်း

ဤယူဆချက်အရ၊ တူးမြောင်း၏ ဗဟိုခုံးပိုင်းပေါ်တွင် (ပုံ 2) မြေမျက်နှာပြင်အထိ တူးမြောင်းအပေါ်ဘက်ရှိ မြေဆွဲအားကြောင့်၊ ဖောက်ထုတ်ထားသော တူးမြောင်း၏ အကျယ် b အတွင်း သက်ရောက်သော ခေါင်မိုးဖိအား P သက်ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် ခေါင်မိုးဖိအားမှာ

P = γ bt [Mp/m]

ဤနေရာတွင် γ သည် တူးမြောင်းအပေါ်ရှိ မြေဆီလွှာအလွှာများ၏ ထုထည်အလေးချိန် [Mp/m3]၊ t သည် တူးမြောင်းအပေါ်ရှိ မြေဆီလွှာအလွှာများ၏ အမြင့် [m] ဖြစ်သည်။

ဤယူဆချက်ကို အထူးအခြေအနေများတွင်သာ လက်ခံအသုံးပြုသည်၊ ဥပမာ ဥမင်အပေါ်ရှိ မြေဆီလွှာသည် အတွင်းခံခုခံမှု လုံးဝနီးပါး မရှိသော ချောမြေဖြစ်နေခြင်း သို့မဟုတ် မြေအောက်ရေထဲရှိ ဆက်စပ်မြေဆီလွှာနှင့် မဆက်စပ်သော မြေဆီလွှာ ဖြစ်နေခြင်းတို့တွင်၊ ထိုအခါ မြေဆီလွှာ၏ ခံနိုင်ရည်သည် မြေဆီလွှာ၏ အလေးချိန်သက်ရောက်မှုထက် နည်းနေသည်။

ဤသို့သော ဖြစ်ရပ်များသည် လက်တွေ့တွင် ရှားပါးပြီး အထူးဖြစ်ရပ်များအဖြစ် ကိုင်တွယ်သည်။ အခြားဖြစ်ရပ်အားလုံးတွင် မြေ၏ အတွင်းခံအားကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်နိုင်သည့်အခါ၊ ဤယူဆချက်အပေါ် အခြေခံ၍ တူးမြောင်းများအပေါ် မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်းသည် အကြောင်းပြချက်မရှိပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းက တကယ်ရှိသော ဖိအားထက် အလွန်ကြီးမားသော ဖိအားကို ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ပုံ 2. နက်ရှိုင်းမှုနှင့်အညီ ဖိအား အချိုးကျတိုးလာသည်ဟု ယူဆ၍ တူးမြောင်းပေါ်ရှိ မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်း

ပြိုကျလွယ်သော ကိုယ်ထည်များ၏ မျှတမှု ဥပဒေများပေါ် အခြေခံသည့် ယူဆချက်

ပုံ 3. ပြိုကျတတ်သော ခန္ဓာများ၏ မျှတမှု နိယာမများပေါ် အခြေခံထားသော ခန့်မှန်းချက်အရ ဥမင်ပေါ်ရှိ မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်း

ဤယူဆချက်အရ ခြောက်သွေ့ပြီး ကျိုးလွယ်သော ကျောက်တုံးမြေကို စဉ်းစားပြီး၊ AA’ နှင့် BB’ တို့၏ ဒေါင်လိုက်မျက်နှာပြင်များရှိ ပွတ်အား၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် တူးမြောင်းခုံးပေါ်ရှိ ဖိအားသည် prisma ABA’B’ ၏ အလေးချိန်ထက် နည်းသည်ဟု လက်ခံယူဆသည် (ပုံ 3)။

ဤယူဆချက်အပေါ် အခြေခံ၍ ဥမင်မိုးခုံးပေါ်ရှိ ဖိအားကို တွက်ချက်ရန် ဖော်မြူလာများစွာ ရှိပြီး Forcheimer၊ Bierbaumer နှင့် Engesser တို့၏ ဖော်မြူလာများ ပါဝင်သည်။

ဥမင်၏ မိုးခုံးအပေါ်ရှိ မြေ၏ စုစုပေါင်းအလေးချိန်သည် W= γ bt ဖြစ်သော်လည်း ABA’B’ ပရစ်ဇမ်သည် အောက်သို့ လွတ်လပ်စွာ လျှောဆင်းနိုင်မည် မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ဤလျှောဆင်းမှုကို AA’ နှင့် BB’ မျက်နှာပြင်များပေါ်ရှိ ပစ္စည်း၏ ပွတ်တိုက်မှုက တားဆီးမည် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ o သည် ဥမင်မိုးခုံးအပေါ်ရှိ မြေ၏ အတွင်းပွတ်ထောင့်ဖြစ်လျှင်၊ ပွတ်တိုက်မှုကိန်းသည် tgo ဖြစ်ပြီး ပွတ်မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ပုံမှန်ဖိအားမှာ အမှန်တကယ်တွင် ဘေးဖက်အား E ဖြစ်သည်၊ AA’ နှင့် BB’ မျက်နှာပြင်များပေါ်ရှိ တက်ကြွမြေဖိအား ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤမျက်နှာပြင်တစ်ခုစီပေါ်တွင် ပွတ်တိုက်အားတစ်ခု သက်ရောက်သည်

Q = Ea tg_ϕ._

တူးလ်နယ်ခုံးပေါ်ရှိ ဖိအား P၊ ခုံးထိပ်ဖိအားသည်

တက်ကြွ မြေဖိအားကို Rankine နည်းဖြင့် တွက်ချက်သည်

Ea = ½ γt2 tg2(45o – ϕ/2)

ဤယူဆချက်အရ တန်းလ်ပေါ်ရှိ မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်းသည် ရှားပါးပြီး အချို့သော အခြေအနေများတွင်သာ ပြုလုပ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် တန်းလ်အပေါ်ရှိ မြေဆီလွှာ အလွှာများ၏ အမြင့်သည် နိမ့်သဖြင့် လျှော့ချဝန်ထမ်းတိုင် (unloading arch) ကို မဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အခါမျိုးဖြစ်သည်။

ဖိအားလျှော့ချပေးသော မိုးခုံး ဖွဲ့စည်းခြင်းအပေါ် ယူဆချက်

ဤနည်းလမ်းအရ၊ ရွှံ့မပါသော မည်သည့် ကိုဟီးရင့်နှင့် မကိုဟီးရင့် မြေမဆိုတွင် မြေအောက်ဥမင်အထက်၌ ဝန်လျှော့ချသည့် ခုံးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဥမင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ပေါ်တွင် ထိုခုံးအောက်ရှိ ပစ္စည်းသာ သက်ရောက်သည်၊ ခုံးကိုယ်တိုင်ကိုမူ အလွှားပုံစံ သက်ရောက်မှုကြောင့် မျှတနေစေသည်၊ ဤအချက်ကို ချောင်ပြန့်သဲမြေတွင် ပြုလုပ်သော စမ်းသပ်မှုများက သက်သေပြထားသည်။ ဤယူဆချက်အပေါ် အခြေခံ၍ ဥမင်ပေါ်ရှိ မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ရန် နည်းလမ်းများစွာ ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် လူသိအများဆုံးမှာ Kommerell နှင့် Protođakonov နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။ Kommerell နည်းလမ်းအရ ဝန်လျှော့ချခုံးကို တစ်ဝက် ဘဲဥပုံပုံစံရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး Protođakonov နည်းလမ်းအရ ပါရာဘိုလာပုံစံရှိသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။

ဖိအား၏ တစ်ဝက် လိပ်ပြာပုံ နည်းလမ်း (Kommerell)

ဤနည်းလမ်းအရ၊ လျှော့ပေါ့ခုံး၏ အမြင့် h သည် ဥမင်၏ အကျယ်နှင့် ဥမင်တူးဖော်သည့် မြေ၏ အတွင်းပွတ်တိုက်မှု ထောင့်တို့ပေါ် မူတည်သည်ဟု လက်ခံထားသည် (ပုံ 4 )။ လျှော့ပေါ့ခုံး၏ အမြင့် h ကို အောက်ပါ စံပုံစံဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည်-

h = 100_a_/p

ဤတွင် a သည် တူးဖော်မှု စတင်ချိန်မှ တူးလ်နယ် အလွှာနံရံ တည်ဆောက်ခြင်း ပြီးစီးသည့်အချိန်အထိ အောက်ခံထောက်ခံတည်ဆောက်မှု၏ အနိမ့်ကျမှု ဖြစ်ပြီး၊ p သည် မြေ၏ အမြဲတမ်း လျော့လျော့ရှိုင်းရှိုင်းဖြစ်မှု ဖြစ်သည်။

ပုံ 4။ ဖိအား တစ်ဝက် လိပ်ပြာပုံ နည်းလမ်းဖြင့် တူးလ်နယ်အပေါ် မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်း

အဆင်ပြေသော အခြေအနေများတွင် a = 10 – 15cm ကိုယူပြီး၊ မအဆင်ပြေသော အခြေအနေများတွင် a = 15 – 40cm၊ အလွန်မအဆင်ပြေသော အခြေအနေများတွင် a = 40 – 70cm ကိုယူသည်။

မြေ၏ အမြဲတမ်း လျော့ညံ့မှု p ကို တူးဖော်ပြီးနောက်နှင့် ပြန်လည်ဖိသိပ်ပြီးနောက် ဥမင်၏ တူးဖော်ထားသော မြေတွင် % ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ p အတွက် တန်ဖိုးများသည် ဇယား 1 တွင် ဖော်ပြထားသော ကန့်သတ်အတွင်း ရှိသည်။

သို့သော် အထက်ပါ ပုံစံကို လက်တွေ့တွင် မကြာခဏ အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အမှန်တရားနှင့် မကိုက်ညီဟု ယူဆသည်။ နစ်မြုပ်မှု a တွင် အပြည့်အဝ တန်ဖိုးတစ်ခု မရှိဘဲ၊ တူညီသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးအတွင်းတွင်လည်း အထောက်အကူပစ္စည်းအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည်။ အထောက်အကူပစ္စည်းသည် သံမဏိဖြစ်ပါက နစ်မြုပ်မှု ပိုနည်းပြီး၊ သစ်သားဖြစ်ပါက နစ်မြုပ်မှု ပိုများသည်။ ရထားလမ်းနှင့် လမ်းများပေါ်ရှိ တူးနယ်၏ ပုံမှန် ပရိုဖိုင်များအတွက် တူးနယ်အထက် မြေဆီလွှာအလွှာအမြင့် t > 20 m ဖြစ်သောအခါ လျှော့ချမှု ဂိုဏ်းအမြင့် h=20 m ဟု လက်ခံသည်။

ဘေးဖိအား. Kommerell အရ ဘေးဖိအားသည် မြေတိုင် ABC ၏ အလေးချိန် သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည် (ပုံ 4), ၎င်းကို ဘေးနှစ်ဖက်တွင် လျှောမျက်နှာ AC နှင့် တိုင်နယ်၏ ထောင်လိုက်ပြင် AB တို့က ကန့်သတ်ထားပြီး အပေါ်ဘက်တွင် မြေတိုင် CBG ၏ အလေးချိန်က ဝန်တင်ထားသည်။ ဤနေရာတွင် လှုပ်ရှားနေသော မြေတိုင်ကို အပေါ်ဘက်တွင် တိုင်နယ်၏ မျက်နှာထိပ်ပြင်အမြင့်တွင် တည်ရှိသော ဟော်ရီဇွန်တယ် မျက်နှာ CB ဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည်ဟု ယူဆသည်။

ဇယား 1။ p ၏ ခန့်မှန်းတန်ဖိုးများ % ဖြင့်

AB မျဉ်းပြင်သည် ဒေါင်လိုက်ဖြစ်ပြီး CB မျဉ်းပြင်သည် အလျားလိုက်ဖြစ်သောကြောင့်၊ မြေဖိအား၏ Rankine အခြေအနေရှိသည်ဟု လက်ခံယူဆပြီး တက်ကြွမြေဖိအား၏ ဦးတည်ရာ E သည် အလျားလိုက်ဖြစ်သည်။ Rankine အရ လျှောမျက်နှာပြင် AC ၏ အလျားလိုက်နှင့် ဖွဲ့သော ထောင့်သည် α=45o+ϕ/2 ဖြစ်ပြီး၊ တက်ကြွမြေဖိအား Ea သည်

Ea = ½ _γh_2tg2(45o-ϕ/2),

γ သည် မြေသား၏ ထုထည်အလေးချိန်ကို Mp/m3 ဖြင့်၊ h သည် ထောက်ခံနံရံ၏ အမြင့်ကို m ဖြင့်၊ ϕ သည် မြေသား၏ အတွင်းပွတ်တိုက်ထောင့်ကို ဆိုလိုသည်။

တက်ကြွသော မြေသားပရစ်ဇမ် ABC ကို အပေါ်ဘက်မှ ပရစ်ဇမ် CBG ၏ အလေးချိန်ဖြင့် ဖိအားပေးနေသဖြင့်၊ ဤကိစ္စတွင် တူးမြောင်း၏ အမြင့် h’ အတွက်

Ea = ½ γ h’ 2tg2(45o-ϕ/2),

where γ1 = γ + 2p/h’

ဤတွင် p = Q/CB = Q/h’tg(45o- ϕ/2)

အလေးချိန် Q ကို ဖိအားပေးအလိပ်၏ လေးပုံတစ်ပုံ CEF ၏ အလေးချိန် W နှင့် W1 ၏ အလေးချိန်တို့၏ ကွာဟချက်အဖြစ် ရရှိသည်:Q = W – W1.

အလေးချိန် W ကို ဘဲဥပုံ၏ လေးပုံတစ်ပုံ ဧရိယာ A နှင့် မြေ၏ အလေးချိန်သိပ်သည်းဆ γ မှ ရရှိပြီး၊ W = Aγ ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ A ကို ဘဲဥပုံ ဧရိယာ ဆိုင်ရာ ညီမျှချက်အရ ရရှိပြီး၊ A = h·e·π/4

p ၏ တန်ဖိုးကို Ea ဆိုင်ရာ ညီမျှခြင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းပါက ရရှိသည်မှာ:

Ea = ½ γ h’2 tg2 (45o-ϕ/2) + Q tg(45o-ϕ/2).

မြင်းခွံဖိအား။ လျှော့ချရေး ခုံးမသည် ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးနှင့် ကိုက်ညီစွာ ညီမျှသဖြင့် ဥမင်လမ်းကြောင်း၏ ပရိုဖိုင် တစ်ဝက်အတွက် မြင်းခွံဖိအားကို တွက်ချက်နိုင်သည်။ ဥမင်အရှည် W1 အတွက် မြေသားပရစ်ဇမ် BEFG ၏ အလေးချိန် 1,00 m သည် -

W1 = (z+h)/2 · b/2 · 1,00 · γ

ဤညီမျှခြင်းတွင် z မှလွဲ၍ အရာအားလုံး သိရှိပြီးဖြစ်ကာ၊ ၎င်းကို ellipse ၏ ညီမျှခြင်း (sl. 5): b2x2 + a2y2 = b2a2 ကို အခြေခံ၍ သတ်မှတ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိစ္စတွင် b=e; a=h; x=z;

ပုံ။ 5။ ဝန်တစ်ဝက်အီလစ်ပ်နည်းဖြင့် တန်နယ်အပေါ် လက်ခေါင်းဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်း

ပုံ 6။ ထောက်ခံအပေါ်မှ ဖိအား p

အောက်ခံဖိအား. အောက်ခံဖိအား A သည် မြင့်တက်ဖိအား P နှင့် တူညီသည်ဟု လက်ခံထားသဖြင့်၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် ၎င်း၏ အရွယ်အစားကို သတ်မှတ်ပြီး ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ ဥမင်၏ ပရိုဖိုင်တွင် ခြေကန်ဘောင်ပါလျှင် ဥမင်အောက်ခြေသို့ သက်ရောက်သော ဖိအား p သည်: p = P/(b·1,00m) [Mp/m2].

သို့ရာတွင် ၎င်းသည် ခိုင်ခံ့ပြီး လုံလောက်စွာ ကြီးမားသော တင်နိုင်စွမ်း ရှိပါက၊ ခေါင်မိုးအနားဖိအား P ကို အကျယ် d ရှိသော ထောက်တိုင်များက မြေပြင်သို့ လွှဲပြောင်းပေးသည် (ပုံ 6), ထို့ကြောင့် ထောက်တိုင်များအောက်ရှိ အောက်ခြေဖိအားမှာ: p = P/(2d·1,00m) [Mp/m2] ဖြစ်သည်။

ဤအခြေအနေတွင် မြေအနေအထားကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် မြေ၏ ထောက်ခံနိုင်စွမ်းနှင့် ကျောက်တည်ကျခြင်းကို သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သတိပြုရမည်၊ အကြောင်းမှာ မြေ၏ ထောက်ခံနိုင်စွမ်းသည် အောက်ခံဖိအားထက် နည်းသွားသည့် အမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ထိုကြောင့် ဥမင်အလွှာ ပုံပျက်ခြင်းနှင့် ဥမင်တစ်ခုလုံး ကျဆင်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

အီလက်စတစ် စည်းမျဉ်းများအပေါ် အခြေခံသော ယူဆချက်

မကြာသေးမီက မြေကို ဓာတ်ဗေဒလျှပ်အား ဥပဒေများကို အသုံးချနိုင်သော ညီညာသော အလျှပ်ခံ ထုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည့် အယူအဆအသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဤအယူအဆအရ မြေ၏ လျှပ်စီးတံများကို ၎င်း၏ လျှပ်ခံမော်ကျူး E နှင့် မြေ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများပေါ် မူတည်သော Poisson ကိန်း µ ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ သို့ရာတွင် လက်တွေ့တွင် မြေသည် isotropic မဟုတ်ဘဲ anisotropic ဒြပ်ထုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ E မော်ကျူးနှင့် µ ကိန်း တန်ဖိုးများသည် အနက်အလိုက် ပြောင်းလဲသည်။ သို့သော်လည်း ဤကွာဟမှုများရှိနေသော်လည်း မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ရန် ဓာတ်ဗေဒလျှပ်အား သီအိုရီကို အသုံးပြုခြင်းသည် သိပ္ပံပညာအရ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ပြီး နောင်လာမည့် စမ်းသပ်လေ့လာမှုများအတွက် အလားအလာကောင်းများ ရှိသည်။

မြေဖိအား၏ သက်ရောက်မှုအောက်ရှိ တူးမြောင်းအဖုံး၏ တည်ငြိမ်မှု စမ်းသပ်ခြင်း

တူးမြောင်းအလွှာ၏ တည်ငြိမ်မှုကို စမ်းသပ်ရန် အလွှာ၏ ဖြတ်တန်းပိုင်းကို ရွေးချယ်ရသည်။ ထိုအခါ လက်ရှိကိစ္စနှင့် ဆင်တူသည့် အခြေအနေများအောက်တွင် ယခင်က တည်ဆောက်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သော တူးမြောင်းများ၏ နမူနာများကို အသုံးပြုခြင်းသည် အကျိုးရှိသည်၊ သို့မဟုတ်လည်း empirical နည်းလမ်းတစ်ခုဖြင့် တူးမြောင်းအလွှာ၏ ဖြတ်တန်းပိုင်းကို သတ်မှတ်နိုင်သည် (ပုံ 7a)။ ရွေးချယ်ထားသော ဖြတ်တန်းပိုင်းကို ဖြစ်နိုင်သမျှ တူညီသော အကျယ် Δs ရှိသည့် lamella များအဖြစ် ခွဲသည်။ Lamella တစ်ခုစီအတွက် ဒေါင်လိုက်ဖိအားနှင့် ဘက်ဖိအားတို့ကိုလည်းကောင်း၊ lamella ကိုယ်တိုင်၏ အလေးချိန်ကိုလည်းကောင်း သတ်မှတ်သည်။

ဥမင်အလျား 1,00 m အတွက် လမ်ဲလာပေါ်ရှိ ဒေါင်လိုက်ဖိအား PG (ပုံ 7a) ကို အောက်ပါ ဖော်မြူလာအရ ရရှိသည် -

PG = (y1+y2)/2 · Δ_x_·1,00·γ

ပုံ။ 7။ Kommerllov နည်းလမ်းဖြင့် တူနယ်လ်ပေါ်ရှိ မြေဖိအားကို သတ်မှတ်ခြင်း

ဘေးဘက်ဖိအားသည် တူးနယ်ပရိုဖိုင် အမြင့် h’ ပေါ်ရှိ မြေဖိအား Eh နှင့် ဝန် Q ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဖိအား Ea တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်

Eh’ = ½ γ h’2 tg2 (45o-ϕ/2); Ea = Q tg(45o-ϕ/2).

ဘေးဖိအား Eh များကို အလွှာတစ်ခုချင်းစီပေါ် သတ်မှတ်ရန် ဘေးဖိအားပုံကြမ်း (7a) ကို ဆက်ကိန်းများအပေါ် အခြေခံ၍ ရေးဆွဲသည်-

PG နှင့် Eh အင်အားများသည် သက်ဆိုင်ရာ လမဲလာများ၏ အ축များတလျှောက် သက်ရောက်သည်။

ထို့အပြင် အကာအရံ လောင်းလွှာ၏ အလေးချိန် PZ ကိုလည်း သတ်မှတ်ပြီး၊ ၎င်းသည် မိမိ၏ အလေးဗဟိုတွင် လုပ်ဆောင်ကာ သတ်မှတ်ထားသော လောင်းလွှာအပေါ် သက်ရောက်သည့် အားများ၏ ရလဒ် R ကို ရှာဖွေသည် (sl. 7b)။ ထိုနည်းဖြင့် လောင်းလွှာအားလုံးအတွက် ရလဒ်များ R1, R2, R3 ကို သတ်မှတ်ပြီး (sl. 8a)၊ ၎င်းတို့ကို အားပုံစံဇယားတွင် စုစည်းကာ (sl. 8b) ရလဒ် Rn ကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် မိမိကြိုက်နှစ်သက်ရာ ပေါ်လ် O မှ ရောင်ခြည်မျဉ်းများ ဆွဲထုတ်ပြီး ပထမ ထောက်တိုင်မျဉ်း ac ကို ရေးဆွဲသည်။ ခုံးတံသည် မျှတနေသည်ဟူသော အခြေအနေအရ ခုံး၏ အလျားလိုက်ဖိအား H၊ တူးမြောင်းအပေါ် မြေဖိအား၏ ရလဒ် R_n နှင့် အခြေဖိအား A တို့သည် တစ်မှတ်တည်းတွင် ဖြတ်သန်းရမည်ဆိုသဖြင့် ဖြတ်မှတ် S ကို ရရှိသည်။ ဤမှတ်ကို ခြေတိုင်ရှိ ခုံးချိတ်ဆက်မှု၏ အလယ်မှတ်နှင့် ချိတ်ဆက်လျှင် အခြေဖိအားသစ်၏ ဦးတည်ချက် A1. ကို ရရှိသည်။ Rn, A1 နှင့် H အားများကို အားပုံစံဇယားသစ်တစ်ခုတွင် စုစည်းပါက (sl. 8c) H ၏ တန်ဖိုးနှင့် ပေါ်လ်သစ် O1 ကို ရရှိပြီး၊ ထိုပေါ်လ်မှ ရောင်ခြည်အသစ်များ ဆွဲထုတ်ကာ ဒုတိယ ထောက်တိုင်မျဉ်း ac’ ကို ရေးဆွဲသည်။

ပုံ 8 တွန်းအားပုံနှင့် မြေဖိအား၏ ထောက်ခံမျဉ်းကြောင်း

ရရှိလာသော အသစ်သော ထောက်ခံမျဉ်းအတိုင်း တူနယ်လ်အဖုံး၏ ဖြတ်ပိုင်းပရိုဖိုင်ကို ချိန်ညှိပြီး လိုအပ်ပါက ထောက်ခံမျဉ်းကို တတိယအကြိမ်အထိလည်း ထပ်မံတည်ဆောက်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ၎င်း၏ အ축သည် ထောက်ခံမျဉ်းနှင့် ကိုက်ညီသော တူနယ်လ်အဖုံးပုံစံကို လက်ခံရန် ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် အဖုံးအတွင်း ဖိအားဖိနပ်များသာ လွှမ်းမိုးသည်။ တူနယ်လ်အဖုံး၏ မည်သည့် ဖြတ်မျက်နှာပြင် n – n  တွင်မဆို ဖြစ်ပေါ်သော ဖိအားဖိနပ် (ပုံ။ 8) ကို ဖော်မြူလာမှ ရရှိသည်

ဤတွင် N သည် အလွှာ၏ n – n ဖြတ်တောက်မှုအပေါ် သက်ရောက်သည့် ရလဒ်အား Rn ၏ ပုံမှန်အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုဖြတ်တောက်မှုအတွက် အားများ ပုံမှန်ပုံမှ ရရှိသည်; d သည် n – n ဖြတ်တောက်မှုတွင် တန်နယ်အလွှာ၏ အထူ; e သည် အတူတူဖြတ်တောက်မှုတွင် N ၏ သက်ရောက်အကွာအဝေးဖြစ်သည်။

ဖိအားဖိစီးမှု σ သည် ခွင့်ပြုထားသော အလွှာဖိအားထက် နည်းရမည်။ အားဖြည့်ကွန်ကရစ် ဥမင်ခုံးများအတွက် ဤနည်းလမ်းသည် လုံလောက်စွာ တိကျမှုမရှိဟု ယူဆပြီး Spangerberg နည်းလမ်းကို အကြံပြုထားသည်။