ຄວາມສາມາດດູດນ້ໍາແລະການຊຶມຜ່ານຂອງດິນ

ຄວາມສາມາດດູດຊຶມຂຶ້ນຕາມທໍ່ແຄບ

ການເກີດຂອງຄາປິລາລາດ

ຖ້າເອົາທໍ່ແກ້ວແຄບຈຸ່ມລົງໃນພາຊະນະທີ່ມີນ້ຳນິ່ງໂດຍບໍ່ມີການໄຫຼ, ນ້ຳໃນທໍ່ຈະຍົກຂຶ້ນໄປເຖິງຄວາມສູງ hk ເໜືອລະດັບ N ໃນພາຊະນະ, ແລະໜ້ານ້ຳໃນທໍ່ຈະກໍ່ເກີດເມນິສຄັສ m (ຮູບ 1_a_). ຖ້າທໍ່ແຄບຂຶ້ນ ຄວາມສູງການຍົກຂຶ້ນຕາມຄາປິລາຣີຂອງນ້ຳ hk ກໍຈະສູງຂຶ້ນ.

ການຍົກຂຶ້ນຂອງນ້ຳຕາມຮູຂະໜາດນ້ອຍເກີດຈາກແຮງຍົກຂອງຜິວໂຄ້ງ m ແລະ ອະທິບາຍໄດ້ດ້ວຍແຮງດຶງດູດລະຫວ່າງໂມເລກຸນຂອງນ້ຳ ແລະ ແກ້ວ ແລະ ຄວາມຕຶງຜິວລະຫວ່າງຝາຂອງທໍ່ແຄບ ແລະ ຜິວນ້ຳ.

ທີ່ຈຸດສຳຜັດລະຫວ່າງຜະນັງຂອງທໍ່ແກ້ວ ແລະ ຜິວນ້ຳ ມີແຮງຄາປິລລາຣີ R ກະທຳຕາມທິດຂອງເສັ້ນສຳຜັດຕໍ່ຜິວຂອງ meniscus m, ຊຶ່ງຖືກສະແດງເປັນນ້ຳໜັກຕໍ່ໜ່ວຍຄວາມຍາວ, ເປັນ p/cm. ໂດຍແຍກແຮງ R ອອກເປັນອົງປະກອບ J ຂະໜານກັບຜິວຜະນັງ ແລະ ອົງປະກອບ P ຕັ້ງຉາກກັບຜະນັງ, ພວກເຮົາໄດ້ແຮງຍົກຂອງ meniscus (ຮູບ 1_a_): J = R cosα.

ມຸມ α ທີ່ແຮງ R ສ້າງກັບຜິວຂອງຝາເອີ້ນວ່າ ມຸມຄາປິລາຣີ ແລະ ຄ່າຂອງມັນຢູ່ໃນຊ່ວງ 0 ຫາ 90O. ຖ້ານ້ໍາໃນທໍ່ຄາປິລາຣີ ແລະ ຝາຂອງມັນສະອາດຢ່າງສົມບູນ ແລ້ວ α=0, ຜິວ meniscus ແມ່ນຄຶ່ງວົງມົນ, ແຮງຍົກ J = R ຈະສູງສຸດ (ຮູບ 1_b_). ຖ້ານ້ໍາມີໄຂມັນ ຫຼື ກົດອິນຊີ ຫຼື ຖ້າຝາມີຄວາມມັນ, ແລ້ວ α = 90°, ຈະບໍ່ເກີດການກໍຕົວຂອງ meniscus, ແລະ ຈະບໍ່ມີການຂຶ້ນສູ່ສູງຂອງນ້ໍາແບບຄາປິລາຣີເຊັ່ນກັນ.

ຮູບ 1. ການຍົກຂຶ້ນຂອງນ້ຳຕາມຄາບິລາຣີ ແລະຜົນຂອງແຮງຄາບິລາຣີ

ແຮງຍົກ J = R cos α ພວກເຮົາໄດ້ຈາກເງື່ອນໄຂດຸນຍະພາບ, ຕາມທີ່ແຮງຍົກລວມ J ທັ່ວທັງຂອບຂອງ meniscus, ຫຼືທໍ່ຄາປິລລາຣີລັດສະໝີ r, ຍຶດເສົານ້ຳໃນທໍ່ໃຫ້ຢູ່ທີ່ຄວາມສູງ h__ₖ:

R cos α · 2π_r_ = π_r_² h__ₖ γ__w

ທີ່ γ__w ແມ່ນນ້ຳໜັກຈຳເພາະຕໍ່ປະລິມານຂອງນ້ຳ.

ຈາກສົມການຂ້າງໜ້າ ພວກເຮົາໄດ້ແຮງຄາບິລາຣີທີ່ຍົກຂຶ້ນ:

R cos α = (r · h__ₖ · γ__w) / 2

ຫຼື ຄວາມສູງຂອງການຍົກຂຶ້ນທາງຄາປິລລາຣີ:

h__ₖ = (2_R_) / (r · γ__w) · cos α  [cm].

ນ້ຳຮ້ອນໃນຮູຂະໜາດນ້ອຍຈະຂຶ້ນໃນທໍ່ຂະໜາດນ້ອຍໄດ້ສູງກວ່ານ້ຳເຢັນ ເນື່ອງຈາກຄວາມໜຽວຫນາແຫນ້ນທີ່ສູງກວ່າ. ດັ່ງນັ້ນ ສຳລັບຄວາມສູງຂອງການດຶງຂຶ້ນຕາມຮູຂະໜາດນ້ອຍ h__ₖ ແຮງ R cos α ຈະນ້ອຍກວ່າສຳລັບນ້ຳຮ້ອນຕາມຮູຂະໜາດນ້ອຍ ຫຼາຍກວ່ານ້ຳເຢັນ. ຕາມຜົນທົດລອງທີ່ດຳເນີນໄປ ສຳລັບອຸນຫະພູມນ້ຳຕ່າງໆ t ໃນເງື່ອນໄຂດຽວກັນ ໄດ້ຄ່າດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ຂອງແຮງຍົກ R cos α:

ນ້ຳໃນທໍ່ຄາປິລາຣີຖືກດຶງໃຫ້ເກີດແຮງດຶງ, ເນື່ອງຈາກແຮງ R cos α ດຶງມັນຂຶ້ນຂ້າງເທິງ, ໃນຂະນະທີ່ແຮງໂນ້ມຖ່ວງດຶງມັນລົງຂ້າງລຸ່ມ. ແຕ່ວ່າ ຜະນັງຂອງທໍ່ຄາປິລາຣີຖືກກົດດັນພາຍໃຕ້ແຮງຄາປິລາຣີ R.

ຄວາມເລື່ອນຂຶ້ນຕາມຮູຂອງດິນ

ຄາປິລາຣີກໍມີໃນດິນດ້ວຍ, ໃນທີ່ນັ້ນທໍ່ຄາປິລາຣີປະກອບເປັນຮູຮັບ, ເຊິ່ງເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນທຸກທິດທາງ. ຍິ່ງດິນເມັດລະອຽດຫຼາຍ ຮູຮັບກໍຍິ່ງລະອຽດ ແລະ ຄວາມສູງຂອງການເຄື່ອນຂຶ້ນຄາປິລາຣີກໍສູງຂຶ້ນ. ຄວາມສູງນີ້ຍັງຂຶ້ນກັບໂຄງສ້າງຂອງດິນດ້ວຍ. ແຕ່ຮູຮັບໃນດິນອາດມີຂະໜາດຕ່າງກັນ ແລະ ໃນກໍລະນີນັ້ນຄວາມສູງຂອງການເຄື່ອນຂຶ້ນຄາປິລາຣີກໍແຕກຕ່າງກັນ. ຖ້ານ້ຳຄາປິລາຣີຂະນະທີ່ຂຶ້ນເຖິງ “ບ່ອນທີ່ກວ້າງກວ່າ” ຄືໄປຮອດຮູຮັບທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ ກ່ວາທີ່ແຮງຍົກສູງຕໍ່ເສັ້ນຜ່າສູນກາງຂອງຮູຮັບທີ່ແຄບກວ່າຢູ່ຄວາມສູງທີ່ມາຮອດ ແລ້ວການຂຶ້ນຕໍ່ໄປຂອງຄາປິລາຣີຈະຂຶ້ນກັບຂະໜາດຂອງຮູຮັບໃຫຍ່ນັ້ນ. ໃນກໍລະນີນີ້ເຮົາມີ aktivnu kapilarnu visinu penjanja h__ₖₐ ທີ່ຂຶ້ນກັບຮູຮັບໃຫຍ່ສຸດ. ກົງກັນຂ້າມ ເມື່ອລະດັບນ້ຳໃຕ້ດິນຫຼຸດລົງ ນ້ຳຄາປິລາຣີທີ່ລົງມາຈາກເທິງລົງລຸ່ມ ເຈີ “ບ່ອນແຄບກວ່າ” ມັນຈະຢູ່ທີ່ຄວາມເລິກນັ້ນ ແລະ ຈະບໍ່ລົງຕໍ່. ໃນກໍລະນີນັ້ນເຮົາມີ pasivnu kapilarnu visinu h__ₖₚ ທີ່ຂຶ້ນກັບຮູຮັບທີ່ນ້ອຍສຸດ.

ຕາມຄວາມຮູພຸ່ງຂອງດິນ ແລະໂຄງສ້າງຂອງດິນ ຈະແບ່ງເປັນ ນ້ຳຄາບິລາຣີແບບປິດ ແລະ ນ້ຳຄາບິລາຣີແບບເປີດ.

ນ້ຳຄາປີລາຣີທີ່ຖືກປິດ ມີຄວາມສຳພັນກັບຜິວໜ້າຂອງນ້ຳບາດານໃຕ້ດິນ ແລະໃນຂະນະທີ່ຂຶ້ນສູງຈະດັນອາກາດຢູ່ຂ້າງໜ້າໄປຫາໂຊນດິນດ້ານເທິງ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ປະລິມານອາກາດໃນໂຊນດ້ານເທິງເພີ່ມຂຶ້ນ, ແລະດັ່ງນັ້ນຄວາມດັນອາກາດໃນຮູພອດຂອງໂຊນນັ້ນກໍເພີ່ມຂຶ້ນດ້ວຍ. ຄວາມດັນອາກາດທີ່ກໍຂຶ້ນມານີ້ຕ້ານການຂຶ້ນຂອງຄາປີລາຣີ, ດັ່ງນັ້ນຄວາມສູງຂອງການຂຶ້ນຄາປີລາຣີຈຶ່ງນ້ອຍລົງ. ກໍລະນີນີ້ເກີດໃນຊັ້ນດິນທີ່ຕ່ຳກວ່າ, ໂດຍຢູ່ເທິງລະດັບນ້ຳບາດານໃຕ້ດິນໂດຍກົງ, ບ່ອນທີ່ຮູພອດນ້ອຍ ແລະໃນຂະນະທີ່ຂຶ້ນຄາປີລາຣີນ້ຳຈະເຕັມຮູພອດທັງໝົດ.

ນ້ຳຄາປິລາລາດແບບເປີດ ກໍ່ມີຄວາມສຳພັນກັບລະດັບນ້ຳໃຕ້ດິນເຊັ່ນກັນ, ແຕ່ມັນຢູ່ຂ້າງຮູພອຍທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍອາກາດ. ກໍລະນີນີ້ເກີດໃນຊັ້ນດິນສ່ວນເທິງທີ່ຮູພອຍມີຂະໜາດຕ່າງກັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ນ້ຳເຕັມພຽງແຕ່ຮູພອຍຂະໜາດນ້ອຍ, ໃນຂະນະທີ່ຮູພອຍຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ຢູ່ຕິດກັນມີອາກາດຢູ່. ໃນຂະນະທີ່ນ້ຳຖືກດຶງຂຶ້ນໂດຍຄາປິລາລາດ, ນ້ຳຈະດັນອາກາດອອກຈາກຮູພອຍນ້ອຍໄປຫາຮູພອຍໃຫຍ່ທີ່ຢູ່ຂ້າງໆ, ດັ່ງນັ້ນໃນເຂດເທິງເໜືອຄໍນ້ຳໃນທໍ່ຄາປິລາລາດຈະບໍ່ເກີດແຮງດັນອາກາດ, ແລະນ້ຳຄາປິລາລາດແບບເປີດຈະຂຶ້ນໄດ້ສູງກວ່າແບບປິດ.

ເຂດທີ່ມີນ້ໍາຄາປິລາຣີແບບປິດ ຫຼື ແບບເປີດ ຖືກກໍານົດຈາກປະລິມານນ້ໍາ w ໃນດິນ.

ໃນກໍລະນີຂອງນ້ຳຄາຣິລາຣີທີ່ປິດ ທຸກຮູພຸ່ນຖືກເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳ, ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າ ປະລິມານນ້ຳໃນດິນ w = wZ, ດັ່ງນັ້ນລະດັບການອີ່ມຕົວ S__ᵣ = 1,0.

ໃນນ້ຳຄາປິລາຣີແບບເປີດ ຮູຂຸມຂົນນ້ອຍໆຈະເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຢ່າງສົມບູນ ໃນຂະນະທີ່ຮູຂຸມຂົນໃຫຍ່ກວ່າຈະເຕັມນ້ຳບາງສ່ວນ ໂດຍເປັນຟິມນ້ຳທີ່ຫຸ້ມອະນຸພາກແຂງ ແລະນ້ຳມຸມ (ຮູບ 2) ຢູ່ຈຸດສຳຜັດລະຫວ່າງອະນຸພາກແຂງ, ແລະບາງສ່ວນເປັນອາກາດ, ດັ່ງນັ້ນໃນກໍລະນີນີ້ w < wZ, ຄືກັນກັບ S__ᵣ < 1,0.

ຄວາມສູງຂອງການຍົກຕົວຕາມຮູຮອຍຂອງນ້ຳ h__ₖ ສຳລັບດິນແຕ່ລະປະເພດ ກຳນົດໂດຍການທົດສອບໃນຫ້ອງປະລະກອນ. ຄ່າສະເລ່ຍຂອງ h__ₖ ສຳລັບດິນແຕ່ລະປະເພດມີດັ່ງຂອບເຂດຕໍ່ໄປນີ້:

ຮູບ 2. ຟິມນ້ຳ ແລະ ນ້ຳໜ້າຜິວມຸມ

ໃນດິນ ແຮງຄາບາລລີ R ອອກ຤ິດໂດຍການກົດໃສ່ອະນຸພາກແຂງ ເຮັດໃຫ້ລະຫວ່າງພວກມັນເກີດສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ການຍຶດເກາະປາກົດ ຊຶ່ງອອກ຤ິດຄືຄວາມຕິດປະສານບາງຢ່າງລະຫວ່າງອະນຸພາກແຂງ. ແຕ່ການຍຶດເກາະປາກົດມີຢູ່ພຽງຕາບເທົ່າທີ່ນ້ຳສາມາດຂຶ້ນຕາມຮູຂຸມໃນດິນໄດ້ດ້ວຍການດຶງຕາມຄາບາລລີ. ເມື່ອແຊ່ດິນໃນນ້ຳ ຮູຂຸມຈະຖືກນ້ຳອີ່ມໂຕແລະການຍຶດເກາະປາກົດກໍຢຸດມີຢູ່.

ຄວາມຫນຽວເທົ່າເທັຽມຖືກອະທິບາຍເຖິງປາກົດການທີ່ຊາຍລະອຽດ, ເຊິ່ງໃນສະພາບແຫ້ງຈະຫຼວມຕົວ, ໃນສະພາບຊຸ່ມຈະໄດ້ຄວາມຍຶດເກາະບາງຢ່າງ ເຮັດໃຫ້ສາມາດປັ້ນຮູບໄດ້ ໃນຂະນະທີ່ກັບຊາຍແຫ້ງບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້.

ເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າ ຊາຍ (ຖ້າບໍ່ແມ່ນຂີ້ຕົມ ຫຼື ຝຸ່ນ) ໃນຫາດຊາຍທະເລທີ່ຖືກຄື້ນນ້ຳຊຸມຊ່ຳ ມີຄວາມສາມາດຮັບນ້ຳໜັກດີຫຼາຍ ຈົນສາມາດຂີ່ຈັກລົດຫຼືຂັບລົດໄດ້, ແຕ່ອອກໄປອີກໜ້ອຍໜຶ່ງ ບ່ອນທີ່ຄື້ນບໍ່ມາເຖິງ, ຊາຍດຽວກັນນັ້ນໃນສະພາບແຫ້ງ ລໍ້ຈະຈົມລົງໃນມັນ, ຈົນກາຍເປັນວ່າບໍ່ສາມາດຂັບໄດ້.

ຄວາມສາມາດໃນການຜ່ານ

ການໄຫຼຜ່ານຂອງນ້ໍາຜ່ານມວນວັດສະດຸທີ່ຊຶມຜ່ານໄດ້

ໃຫ້ພິຈາລະນາພາຊະນະທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັນ A, B, C, D, ແລະ E (ຮູບ 3), ໃນທີ່ສ່ວນໜຶ່ງຈາກ a ເຖິງ b ຄວາມຍາວ L ເຕັມໄປດ້ວຍມວນສານທີ່ນ້ຳຊຶມຜ່ານໄດ້, ເຊັ່ນ ຊາຍ. ຖ້າເຮົາຕື່ມນ້ຳໃນປາຍດ້ານໜຶ່ງຂອງພາຊະນະທີ່ເຊື່ອມກັນໄປຈົນຮອດລະດັບ N₁, ລະດັບນ້ຳໃນພາຊະນະທີ່ເຊື່ອມກັນຈະແຕກຕ່າງກັນ, ຄື ຈະຫຼຸດລົງຕາມຄວາມຍາວຂອງເສັ້ນທາງທີ່ນ້ຳເດີນຜ່ານ.

ຮູບ. 3. ການໄຫຼຂອງນ້ໍາຜ່ານມວນທີ່ຊຶມຜ່ານໄດ້

ໃນຂະນະທີ່ລະດັບເສົານ້ຳ h₁ ຢູ່ທາງໜ້າຕົວກອງໄດ້ຖືກບັນລຸແລ້ວ, ຫຼັງຕົວກອງຈະເປັນ h₂. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງລະດັບ N₁ ແລະ N₂ ໃນເວລານັ້ນແມ່ນ:

h = h₁ − h₂

ຄ່າຕ່າງ h ແທນຄວາມດັນສະຖິດທີ່ສູນເສຍໄປ, ເຊິ່ງໄດ້ຖືກໃຊ້ໄປເພື່ອຝ່າຕ້ານການໄຫຼຂອງນ້ຳຜ່ານຕົວກອງ. ປາກົດການນີ້ຖືກກຳນົດໂດຍນັກວິທະຍາສາດຊາວຝຣັ່ງ Darcy ຕັ້ງແຕ່ປີ 1856. ໃນເວລານັ້ນທ່ານໄດ້ວາງສູດຕໍ່ໄປນີ້ສຳລັບການຄຳນວນຄວາມໄວການໄຫຼຂອງນ້ຳຜ່ານມວນທີ່ຊຶມຜ່ານໄດ້:

V = k × (dh/dL) = ki

ຢູ່ໃສ:

• V = ຄວາມໄວຂອງການໄຫຼຂອງນ້ຳຜ່ານມວນທີ່ຊຶມຜ່ານໄດ້, [cm/sec],
• k = ຄ່າສັມປະສິດການຊຶມຜ່ານ ທີ່ຂຶ້ນກັບຄຸນສົມບັດຂອງດິນ [cm/sec],
• dh = ຄວາມຍາວທີ່ໄດ້ເມື່ອແບ່ງຄວາມສູງ h ເປັນຊັ້ນບາງໆຈໍານວນຫຼາຍ [cm],
• dL = ຄວາມຍາວທີ່ໄດ້ມາເມື່ອຄວາມຍາວ L ຖືກແບ່ງອອກເປັນຈຳນວນຄວາມຍາວເທົ່າກັນກັບຄວາມສູງ h, [cm].

ອັດຕາ dh/dL = i ແມ່ນອັດຕາຂອງຄວາມສູງທີ່ສູນເສຍໃນການຈົມ ຕໍ່ໄລຍະທາງຂອງນ້ຳທີ່ເດີນທາງ ແລະ ເອີ້ນວ່າ ຄວາມຊັນໄຮໂດຣລິກ, ແກຣດຽນໄຮໂດຣລິກ ຫຼື ຍັງເອີ້ນວ່າ ຄວາມຊັນພີໂຊເມັດຣິກ. ຊື່ສຸດທ້າຍນີ້ມາຈາກທໍ່ B, C ແລະ D ທີ່ເອີ້ນວ່າ ທໍ່ວັດຄ່າ piezometer. ຮູບແບບທີ່ກ່າວມາກ່ອນເອີ້ນວ່າກົດໝາຍຂອງ Darcy ສໍາລັບການໄຫຼຂອງນ້ໍາຜ່ານຕົວກອງ.

ປະລິມານນ້ໍາທັງໝົດ q ທີ່ໃນໄລຍະເວລາໜຶ່ງ t ໄຫຼຜ່ານຕົວກອງທີ່ມີພື້ນທີ່ຕັດຂວາງ A ແມ່ນ

q = kAti,

ຈາກທີ່ນັ້ນ

k = q / (Ati),  ຫຼື k = qL / Ath,

ທີ່ໃດ i = h / L = ຄວາມຕົກຕ່າງທາງຊົນລະສາດໃນຄວາມຍາວ L (ຖ້າມັນເປັນເສັ້ນຕົງ).

ສັມປະສິດ k ສະແດງຄວາມຊຶມຜ່ານຂອງດິນທີ່ອຸນຫະພູມ 10°C.

k = V / i  [cm/sec]

ຄວາມໄວຂອງການໄຫຼຜ່ານຂອງນ້ຳຜ່ານດິນໄດ້ຈາກສູດ

V = q / A  [cm/sec],

ທີ່ບ່ອນທີ່ q = ປະລິມານນ້ຳທີ່ໄຫຼຜ່ານດິນເປັນ cm³ ຕໍ່ວິນາທີ, ໃນອຸນຫະພູມ 10°C, A = ພື້ນທີ່ຕັດຂວາງຂອງດິນທີ່ນ້ຳໄຫຼຜ່ານ, [cm²].

ກົດໝາຍຂອງ Darcy ໃຊ້ກັບ ການໄຫຼແບບລາມິນາຂອງນ້ໍາ, ໝາຍເຖິງການໄຫຼທີ່ສະຫງົບ, ບໍ່ມີວິວົນ ແລະ ມີຄວາມໄວຕໍ່ໍາ.

ຄວາມໄວຂອງຕົວກອງ V ແມ່ນຄວາມໄວສະເລ່ຍຂອງການເຄື່ອນຕົວຂອງນ້ຳຜ່ານດິນ ແລະ ມັນບໍ່ກົງກັບຄວາມໄວຈິງຂອງການໄຫຼຂອງນ້ຳ, ຊຶ່ງສູງກວ່າ. ໃນການໄຫຼຂອງນ້ຳຜ່ານຕົວກອງ ອົງປະກອບການຊອກເຈາະ dh ທີ່ເທົ່າກັນມັກຖືກໃຊ້ໃນຄວາມຍາວຂອງເສັ້ນທາງນ້ຳ dL ທີ່ບໍ່ເທົ່າກັນ, ດັ່ງນັ້ນກາງຄວາມດັນໄຮໂດຣລິກຈຶ່ງປ່ຽນແປງຈາກຈຸດໜຶ່ງໄປອີກຈຸດໜຶ່ງຂອງດິນ.

ຄວາມຊຶມຜ່ານຂອງດິນຂຶ້ນກັບຂະໜາດຂອງຮູຮວງໃນດິນ. ຖ້າເຮົາອອກແຮງກົດທັບຕໍ່ດິນ, ຮູຮວງຈະຫົດຕົວ ແລະ ຄວາມຊຶມຜ່ານຈະນ້ອຍລົງ. ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບດິນຊະນິດດຽວກັນ ຄ່າສຳປະສິດຄວາມຊຶມຜ່ານ k ຈະແປຜັນສົມສ່ວນກັບລະດັບຄວາມພອງ, ຫຼື ກັບສຳປະສິດຄວາມພອງ e. ແຕ່ສໍາລັບດິນຫຼາຍຊະນິດ ຄວາມພອງທີ່ສະແດງໂດຍສຳປະສິດ e ບໍ່ສາມາດເປັນເຄື່ອງຊີ້ວັດຄວາມຊຶມຜ່ານໄດ້ ເພາະຄວາມຊຶມຜ່ານນີ້ບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນກັບຄວາມພອງລວມຂອງດິນຫຼາຍເທົ່າໃດ ແຕ່ຂຶ້ນກັບຂະໜາດຂອງຮູຮວງໃນດິນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ຊາຍປົນກ້ອນຫີນທີ່ມີຄວາມພອງ e = 0,25 ມີຄວາມຊຶມຜ່ານສູງຫຼາຍ, k = 2–3 cm/sec, ໃນຂະນະທີ່ດິນໜຽວອ່ອນ ທີ່ມີຄວາມພອງ 60%, ສຳປະສິດຄວາມພອງ e = 1,50 ມີຄວາມຊຶມຜ່ານຕໍ່າ, k = 10_⁻⁶ ຫາ 10⁻_¹¹ cm/sec.

ສຳປະສິດຄວາມຊຶມເຂົ້າ k ສາມາດກຳນົດໄດ້ ໂດຍວິທີຄຳນວນ, ດ້ວຍການທົດສອບໃນຫ້ອງທົດລອງ ແລະ ທົດສອບພາກສະໜາມ.

ການກໍານົດສຳປະສິດໂດຍວິທີຄໍານວນ ອາສັຍອົງປະກອບແບບ granulometric ຂອງດິນ. ໃນການກໍານົດສຳປະສິດ k ຈະຮັບສົມມຸດວ່າອະນຸອົງຂອງດິນແຂງມີຮູບຊົງກົມ, ເຊິ່ງບໍ່ກົງກັບຄວາມຈິງໂດຍສະເພາະໃນດິນປະສົມ. ເພາະສະນັ້ນ ຄ່າຂອງສຳປະສິດ k ທີ່ໄດ້ກໍານົດດ້ວຍວິທີນີ້ຈຶ່ງບໍ່ຖືວ່າແມ່ນຄ່າຖືກຕ້ອງ.

ການກຳນົດສຳປະສິດ k ດ້ວຍການທົດສອບໃນຫ້ອງປະລິກ ແມ່ນມີການໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງທີ່ສຸດ ແລະ ດຳເນີນກັບຕົວຢ່າງດິນທີ່ບໍ່ຖືກຮົບກວນ. ແຕ່ຄວາມແນ່ນອນຂອງສຳປະສິດ k ທີ່ກຳນົດດ້ວຍວິທີນີ້ ຂຶ້ນກັບຫຼາຍປັດໃຈ ເຊັ່ນ ວ່າ ຕົວຢ່າງທີ່ນຳມາທົດສອບແທນຊັ້ນຊຶມຊາບໃນດິນໄດ້ດີພຽງໃດ, ຈາກສະພາບຄວາມບໍ່ຖືກຮົບກວນຂອງຕົວຢ່າງໃນອຸປະກອນທົດສອບ ແລະ ຈາກວິທີການດຳເນີນການທົດສອບ. ດ້ວຍການກວດສອບຕົວຢ່າງຈຳນວນພໍດີທີ່ຈະແທນດິນທີ່ກຳນົດ, ການເອົາຕົວຢ່າງໃນພື້ນທີ່ໃສ່ໃນກະບອກຂອງອຸປະກອນທົດສອບເອງ ແລະ ການດຳເນີນການທົດສອບຢ່າງເໝາະສົມ, ສາມາດໄດ້ຄ່າຂອງສຳປະສິດ k ທີ່ປະມານແນ່ນອນ ແລະ ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຢ່າງໜ້າພໍໃຈ.

ການກຳນົດຄ່າສັມປະສິດ k ດ້ວຍການທົດລອງໜ້າທີ່ພື້ນທີ່ ໃຫ້ຄ່າທີ່ແມ່ນຍຳທີ່ສຸດ ເພາະສອດຄ່ອງຢ່າງສົມບູນກັບອົງປະກອບ ແລະການເປັນຊັ້ນຂອງດິນທີ່ມັນຕັ້ງຢູ່. ແຕ່ວິທີນີ້ໃນການກຳນົດຄ່າສັມປະສິດ k ຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍ ແລະ ມີຄ່າໃຊ້ຈ່າຍສູງ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກນຳໃຊ້ບໍ່ບ່ອຍ ແລະໃຊ້ເຉົ້າເມື່ອຈຳເປັນຕ້ອງຮູ້ຄ່າທີ່ແມ່ນຍຳຢ່າງສົມບູນເທົ່ານັ້ນ.

ຕາມຂໍ້ກຳນົດຂອງເຮົາສຳລັບການວາງຮາກຖານ ຖືວ່າດິນທີ່ມີຄ່າສຳປະສິດການຊຶມຜ່ານ:

• k < 10_⁻_¹¹ cm/sec — ເກືອບບໍ່ຊຶມຜ່ານ
• k < 10_⁻_⁹        — ຊຶມຜ່ານໄດ້ນ້ອຍຫຼາຍ
• k < 10_⁻_⁷        — ຊຶມຜ່ານໄດ້ນ້ອຍ
• k < 10_⁻_⁵        — ທີ່ຊຶມຜ່ານໄດ້ປານກາງ
• k < 10_⁻_³        — ຊອກຊືມໄດ້ຫຼາຍກວ່າ
• k > 10_⁻_³        — ຊຶມຜ່ານໄດ້ຫຼາຍຫຼາຍ