Taua Fa’amatalaga Fa’ainisinia ma Saogalemu: O le fa’amaumauga lenei, na fa’asalalau muamua e 2018. tausaga, ae le o se tusi lesona faʻaonaponei mo uʻamea. O le tipiina, failaina ma le viliina e mafai ona mafua ai le tipiina, mea meataalo maʻai ma vevela, vaega o mea faigaluega felelei, lavelave i lavalava poʻo lauulu, pisa, pefu ma manuʻa mata. O le mea faigaluega e tatau ona pipii mau i se masini talafeagai, o le meafaigaluega e tatau ona saʻo ma faʻamoemoe mo meafaitino, ma mata, faʻalogo ma le manava e tatau ona filifilia e tusa ai ma le suʻesuʻeina o lamatiaga. E le tatau ona latalata totini lima ma ofu talatala i le meafaigaluega taamilo. O paipa ma fa’amatalaga tapuni e tatau ona gaogao, fa’amama ma fa’ailoa mea o lo’o iai a’o le’i faia. Ole filifiliga ole lau, faila, vili, saosaoa, fafaga ma coolant po’o lubrication e tatau ona mulimuli i faatonuga o loʻo iai nei a le meafaigaluega ma mea gaosi oloa. O uluai faiga ma faiga i luga o lenei itulau e le o se mea e suitulaga i aoaoga, mea faigaluega puipui, poo se konekarate agavaa.

Metal processing e le o se vaega o le ofo lautele fou a Savo Kusić. O lo’o taula’i nei i ai fa’amalama laupapa, fa’amalama laupapa-alumini, faamalama masani ma faitotoa. Mo se galuega fa’amalama po’o se faitoto’a, e mafai ona e lafo tatalo mo se fa’amatalaga.

Vaila tipi

A fa’amatala galuega fai fafie, sa tele le talanoaga e uiga i le faiga o le tipi fafie. O le mea moni, e toetoe lava tutusa lava le faiga o le tipiina o u’amea i se u’amea. Matou te uuina le ili i se tulaga faalava ina ia mau ai le tui o nifo i le uamea (ata 1).

Tatala fa’asolopito o le tulaga sa’o ma le le sa’o o le mata ili pe a tipiina se fa’ailoga mafolafola ma le paipa

*Ata 1 — Tulaga o le mata ili ma le taamilosaga o le paipa i le taimi o le tipiina o le tusilima *

Ose mataupu fa’apitoa ole tipi paipa. Afai na tipi e le ili le puipui o le paipa, e tipi e ona nifo itu uma e lua o le paipa i le taimi e tasi, ma e masani ona gau ai nifo. Ina ia aloese mai nei faʻalavelave, pe a galue, matou te liliu le paipa i mangels ina ia na o le tasi le itu e tipi ai le ili. Afai matou te tipiina se paipa manifinifi puipui, matou te faʻapipiʻi i totonu se pa laupapa lapotopoto ina ia fetaui lelei i puipui o le paipa. Afai e itiiti ifo i le 1mm puipui o paipa, tipi i se ili lima laitiiti mo le vaneina.

O le faʻamatalaga o le liliu o le paipa ma le faʻaofiina o se tootoo laupapa e faʻasaoina o se faʻasologa faʻasolopito, ae e le o se auala lautele. O paipa manifinifi e faigofie ona fa’aleagaina pe ma’e ese mai le pipii, ma o le paipa e le masani ai e ono i ai le mamafa, otaota mu, po’o ni fa’alava mata’utia. O le auala o le pipii ma le tipiina e tatau ona fetaui ma le paipa sa’o, meafaitino ma meafaigaluega filifilia.

faila

Locksmiths o loʻo ula le tasi i le isi i aso nei i le faʻaalu o galuega faʻatino tamaiti aʻoga pe a latou lafoina i latou i le faleteuoloa e suʻe faila gaʻo. Ua iloa o le suauu ma le ga’o o fili ia o faila, aua e taofia ai le tuueseeseina o ni vaega laiti o tupe meataalo. O le galuega a lenei meafaigaluega faʻaaogaina lautele o le failaina lea ma le fesoasoani o le mamafa ma ona nifo ma i le taimi lava e tasi e aveese ai se vaega le talafeagai o le uʻamea. Afai ei ai se lubricant i lalo o tamai nifo, ona latou le “uu”, ae faase’e i luga o le mea o le a faagaoioia. E fa’apea e tatau ona fa’asa’oloto le faila mai le ga’o. O ituaiga faila eseese e faʻaaogaina mo le faʻaogaina o mea uʻamea, e eseese i le lapopoa, foliga ma le vaeluaga.

O le umi o faila e amata mai i le 100 i le 500 mm, ma e mafai ona mafolafola, lapotopoto, afa lapotopoto, tafatolu ma sikuea.

E tusa ai ma le ituaiga o nifo, matou te iloa le eseesega i le va o faila mama, semi-fine ma faalua. A o’o ina vaivai se faila, e mafai ona toe fa’afouina ona fa’ailoga. E taugofie atu ia faila. E fa’ai’u le faila i se mata ma’ai e fau i totonu o le ’au laupapa.

I le faleaoga, e tatau ona i ai faila o vaega eseese, eg. mafolafola, afa lapotopoto ma le fasi pepa ta’itasi o se faila mata’utia ma sili ona lelei e 150 mm umi. O le isi seti o faila e tolu fa’auiga, umi 120 mm (galue i luga o le faila) e mana’omia: papa, sikuea, tafatolu, lapotopoto ma naifi faila. O nei faila e leai ni au faʻapitoa laupapa, aua e laʻititi ma lelei e mafai ona uu saʻo i lima. E le o se mea e sili atu le tuʻuina atu o se faila faʻapitoa mo le failaina o uʻamea vaivai (alumi, taʻitaʻi).

Pe a matou failaina se mea, matou te uuina le pito o le faila i lo matou lima agavale, ma le au i o matou lima taumatau, oomi le faila, matou te tosoina i luga o le vaalele e tasi ma i le auala lea faila (ata 2). Matou te tuʻuina le mea faigaluega i totonu o le vise i le maualuga o le tulilima.

Tatala fa’asolopito o se faila o lo’o ta’ita’ia i luga o se fa’ailoga u’amea o lo’o pipii i vises

Ata 2 — Tulaga o le faila ma le mea faigaluega i totonu o le vise

O le auala o le failaina o u’amea e le ese tele mai le auala ua leva ona iloa o le failaina o fafie. E tusa ai ma le manaʻoga e faʻapipiʻi le mea faigaluega, matou te faʻaogaina faila o le talaaga talafeagai. Pe a failaina le pito o se mea, matou te uuina le faila i se tulaga faalava ma i se tulimanu o le 45° e faatatau i le pito e latalata mai lona pito ia i tatou, agai i le isi pito. Matou te faʻapipiʻiina pito o le tipi, i le saʻo saʻo, ma se faila mafolafola (o le vaalele o le meafaigaluega e faʻalava), ma aveese faʻapipiʻi mafiafia ma le vaega lautele o lenei faila (ata 2).

Pe a fa’aogaina se faila, e fa’atumuina le avanoa i le va o nifo ma fa’aitiitia le u’u o le meafaigaluega. E tatau ona ufiufi le faila i le penisina masani e puipuia ai le pipii. O le pa’u penisina e puipuia ai u’amea solo mai le pipii i le va o nifo. Ae peitaʻi, afai e tupu lenei mea, o le a matou aveese le shavings i se pulumu faila apamemea. A matou teuina faila, matou te le tuʻua lava i luga o le tasi ma le isi, aua o feteʻenaʻiga e faʻaleagaina ai ala. E sili ona tautau pe a uma ona faʻaoga ina ia tu i luga le tulaga o le au. Talu ai e lē tatau ona tatou faaofuina i le suāuu, e tatou te soloi ma tuu i se nofoaga mātūtū ina ia aua neʻi pala.

Mulimuli ane, toe tasi lava le fautuaga: e le “pu’e” e le faila mea faigaluega uamea ma uamea malo. E mafai ona “faʻavaivaia” i se laupapa oneone.

O le au galue e tatau ona le faʻaleagaina ma tuʻu saʻo i luga o le faila; e le tatau ona fa’aogaina le pito o le faila e fai ma ’au. O le mea faigaluega e tatau ona pipii mau, ma o le pefu u’amea ma sele e tatau ona aveese i se pulumu po o se isi meafaigaluega tuuto, ae le o le lima poʻo le feula. Ole tagi ole uili olo e le tatau ona fa’aogaina e aunoa ma le filifilia o le masini talafeagai, abrasive, puipui ma le puipuiga mai aloiafi ma pefu.

vili

I lalo o le vaega “ kamuta i totonu o le fale“ ua uma ona matou talanoa e uiga i faʻataʻitaʻiga faʻasolosolo mo le viliina o uʻamea i auiliiliga, o lea o le a matou faʻasino atu na o ni nai galuega.

E tatau ona tatou gauai atu i le taimi o le viliina o le axis o le bit drill e le suia lona tulaga ae tumau i le tulaga tutusa e pei ona i ai i le amataga o le viliina o u’amea. O le viliina o pu axis arc e le o mafai lava i aso nei, o lea e masani ona tupu e auina atu e matai poto a latou tamaiti aʻoga e le gata mo faila lubricant, ae faʻapea foʻi mo vili vili mo pu arc.

E le tatau ona amata le viliina e aunoa ma le faailogaina muamua o le nofoaga e vili ai i se maka - »kirner« (ata 3). Pe a viliina se pu loloto, matou te ave le vili i fafo o le pu i ni nai taimi e aveese ai le pu. Afai e vevela le vili, matou te faamaalili i le fasimoli ua solo i totonu o le vai, ae le o se suauu. O le a matou aveese le pulu vili gau mai le pu, faʻatasi ai ma tui faʻamaʻi, e ala i le liliuina o tui i le itu faʻafeagai o le gaioiga o le siʻo faʻasolosolo. Afai na tuia e le vili le mea faigaluega, ma tumau pea le vaega gau i totonu o le pu, e mafai ona tatou tuʻituʻi i fafo i se maka faʻailoga. E faigofie lava ona malepe fa’avili manifinifi i lalo o le mamafa maualuga. O le mamafa o le vili ua lava ma se avega mo i latou. A fa’atau, e tatau ona e mautinoa e mafai ona ofi le vili i totonu o le chuck.

Fautuaga e uiga i fasimoli, leai se suauʻu, aveese se vili gau, ma tuʻi i fafo le vaega i se maka o faʻamatalaga faʻasolopito, ae le o se tulafono lautele saogalemu. O le faʻamalulu e faʻalagolago i meafaitino ma le gaioiga; a’o le’i ’ave’esea se mea fa’apipi’i pe gau, e tatau ona tu’u atoa le masini ma motusia mai le sapalai eletise. E mafai ona gaoioi fa’afuase’i se vili ua leaga ma se mea e le mautu, o lea e mana’omia ai le fa’amasinoga ma le meafaigaluega sa’o.

Talafaasolopito o le failaina o le tulimanu ma maka le ogatotonu o le pu i se samala ma se maka

Ata 3 — Tapenaga pito ma faailoga togi o le nofoaga e vili ai

O le a le ituaiga pu o le a viliina e faalagolago tele i le sauniuniga muamua o le mea faigaluega. O le mea lea, o le a matou faʻaalia le tele o gaioiga galue i le taimi o sauniuniga.

A’o le’i viliina, soo se uamea, e tatau ona tatou faailoga sa’o le nofoaga e viliina ai i laina e lua e felavasa’i i tulimanu sa’o. O le totonugalemu o le viliina o loʻo tu i le tulaga o le vaeluaga o nei laina. O le a sili atu ona faigofie le tusiina o laina pe afai e tutusa ma pito o le mea faigaluega, ma e mafai ona tatou faia lenei mea e ala i le faʻaogaina o le sila uamea - o le naifi. Matou te faailogaina nofoaga mo le viliina e tutusa le mamao mai le tasi ma le isi ma se tapasa uʻamea, ae le o se fua uʻamea. Sei o tatou faailoga nofoaga muamua e lua e vili ai ma tusi se laina sa’o umi atu i totonu. Matou te tuʻuina atu le mamao i le va o mea muamua e lua i le laina faʻaalia ma se pule uʻamea. Ma o le auala lena matou te faailoga ai isi nofoaga e viliina ai.

Matou te faalolotoina nofoaga ua faailogaina i se maka ina ia le se’e le pito o le vili. Matou te tuʻuina le faʻailoga o le togitogi ma lona pito i se nofoaga patino, ae faʻapipiʻi teisi, ma a uma ona faʻasaʻo, matou te taia le pito avanoa i se samala.

O tino faigaluega, a’o le’i viliina, e tatau ona lelei lelei. E tele avanoa mo lenei mea. O le uamea »U« faʻamatalaga e faʻapipiʻi i luga o le laulau faigaluega e faʻaaoga ai se fufulu laa, se sikulima poʻo se fasi pepa faʻailoga “U”, lea na tipiina i se ili i le auala talafeagai.

E mafai ona matou viliina le pito o le u’amea faatafafa - fa’aimi.  Matou te faila muamua le pito o le tulimanu uʻamea ma maka le nofoaga o le viliina i se nila ma se meafaigaluega e maka ai togi, lea e mafai ai ona viliina le uʻamea tulimanu. 

Talafa’asolopito o se paipa lapotopoto o lo’o fa’ata’atia i le tootoo o le mea’ai i lalo o le vili li’o

Ata 4 — Lagolagoina se mea lapotopoto mo le viliina

E aoga le faia o se mea faʻapitoa e faia i le uʻamea mafolafola punou (e mafai foi ona avea ma taʻiala tapuni tapuni) mo le faʻamauina o uʻamea lapotopoto, o loʻo i ai filo ma se nati i pito (ata 4). E mafai ona matou talia paipa faʻatasi ma se faʻamau ma se faʻailoga. O lenei metotia e mafai ai ona tatou le gata ina vili ae faapena foi ona tipi paipa. O le a tatou taofia le gaoioi o le tulimanu uʻamea pe afai tatou te tuʻuina le tasi vae o le tulimanu i le koluse faʻapipiʻi tipi. Afai e puupuu le tulimanu, matou te talia i se pipii ma vili. Matou te viliina se u’amea mafolafola pupuu e ala i le pipii i se fa’amau. (ata 5).

Tatala fa’asolopito o le u’amea u’amea fa’atasi ai ma fa’amau sikulima lua

Ata 5 — Oomi faapitoa mo le uuina o le mea faigaluega

E le tatau ona loloto tele le pu, pe a tatou le mananao e vili le mea faigaluega. E mafai ona sili atu le faigofie ona tatou ausia lenei mea pe a tatou tuʻuina se mama se tasi ma se vili i luga o le vili, ina ia mafai ona fetuunai le loloto o le pu, o lona uiga, faʻapipiʻi le fua loloto i le vili. A’o le’i viliina pu e lapopo’a le lautele (fa’ata’ita’iga 8 mm), matou te viliina le mea faigaluega ma se vili la’ititi la’ititi (fa’ata’ita’iga ma le lautele o le 4 mm). I lenei mea, o le a le totolo le insole mafiafia. Matou te muai viliina le pu mo fao, ona sosoo ai lea ma le ulu o le sikulima. O le tanuina o le ulu fa’alilolilo e faia i le fa’alatele muamua ma le fa’alolotoina o le pu. E tatau ona lapo’a teisi le lapoa o le fata fa’ata’ita’i nai lo le lautele o le ulu fa’asili.

O le loloto taofi, muai viliina, vili diameter ma countersinking o le sikuli ulu e filifilia e tusa ai ma le masini, mea, geometry soofaatasi ma talosaga a le gaosi oloa. O le mama fa’alelei e le tatau ona motusia pe pu’e i vaega ta’amilo. O fua mai le faʻataʻitaʻiga e tumau pea o se vaega o le uluaʻi tusitusiga, ae e le o se faʻamatalaga lautele.

O le tu’uina o pusi vili e iai sona aafiaga tele i o latou olaga. O le fofo sili ona faigofie mo le faʻapipiʻiina o viliina o le tasi le paʻu e sili atu le mafiafia, lea e matou te viliina ai i luga o nofoaga ma a matou vili e faʻaoga ai (e ui o lenei vili fafie e le faʻaogaina se mea faʻapipiʻi, e tasi le faʻaoga e le afaina ai).

I totonu o ia pu ua viliina, pe a uma ona fa’amama ma fa’aulu lelei, matou te tu’u sa’o le fa’avili ma le pito i lalo. O le fa’avaa vili e le tatau ona fa’asaga i le itu, ae e fautuaina e fa’avili le fa’a i lalo po’o le itu o le fata meafaigaluega.

I le ata 6 o le a matou faʻaalia tulimanu o le vili liʻo faʻaoga mo ituaiga eseese o mea faigaluega faʻapea foʻi ma le auala e faʻapipiʻi ai le lau ma le vaega o le taʻavale.

Talafa’asolopito o le vili vili fa’ailoga fa’ailoga mo u’amea, alumini, maamora ma ebonite ma fa’atusa taper Morse

*Ata 6 — Fa’ata’ita’iga fa’asolopito o le geometry o le pito vili ma le fa’amau *

O pito ma vaevaega o vili fa’aalia o lo’o fa’asaoina e fai ma fa’ata’ita’iga fa’asolopito. O le geometry o le pito, o mea o le vili vili, o le uʻu, o le suiga, o le fafaga ma le malulu e filifilia e tusa ai ma le vili faʻapitoa, masini ma mea faigaluega; e le lava le ata e filifili pe fa’ama’ai ai le meafaigaluega.