Usoro mgbalite ndụ ọzọ
Nanị ụzọ ziri ezi nke iku ume aka bụ usoro »ọnụ-na-imi-na-ọnụ«. Maka iji usoro a, mbụ a ga-edobe isi onye ọrịa ka a bulie chin na agba ala karịa ka o kwere mee (sl. 1, 1. akụkụ). A ga-ewepụ unyi (aja mmiri wdg.)) na ezé aka arụrụ arụ (protees) n’ọnụ onye ọrịa, a ga-akpachara anya ka ire ya ghara ịsụ azụ ma mechie ụzọ iku ume.
Anyị na-eme iku ume aka site n’ịkụkọta ikuku ọhụrụ o kwere mee ma jiri ya “fụpụta” n’ọnụ-na-imi onye ọrịa (sl. 1, 2. akụkụ). Iji zere nje, anyị nwere ike itinye akwa mpịakọta dị gịrịgịrị n’ọnụ onye ọrịa. N’ime ikuku anyị fụpụtara ka nwere oxygen zuru ezu maka onye merụrụ ahụ. N’otu oge ahụ na ime iku ume aka, a ga na-pịa obi onye ọrịa nwayọọ nwayọọ n’akụkụ obi (kpachara anya ka ọkpụkpụ ọgịrịga ghara ịgbaji!), ka anyị wee nyere mgbasa ọbara aka site n’ịpụpụ ọbara n’obi. Mgbe anyị hapụrụ obi ahụ, ọ nwere ike juo ọbara ọzọ, otu a ka anyị si nweta iku ume aka na ọrụ obi. A ghaghị ịga n’ihu ruo mgbe onye ọrịa ga-amalite iku ume n’onwe ya ma obi ya bido ịrụ ọrụ ọzọ (sl. 1, 3. akụkụ), ma ọ bụ ruo mgbe dọkịta rutere.
IHEONYI 1
Iṅụbiga ọgwụgwụ site n’ịṅụ ihe na-adịghị caustic na-apụta n’ihi ịnara ọgwụ, ero na nri ndị e merụrụ site na nje bacteria nke otu paratyphoid n’ụzọ ezighị ezi ma ọ bụ n’ọtụtụ gafere oke.
Ọ bụrụ na ụdị nsị a eme, ihe mbụ na nke kachasị ngwa ngwa bụ ikpochapụ afọ na eriri afọ nke onye ọrịa. Site n’afọ efu, mmiri mmiri nwere ike ịbanye n’ime eriri afọ n’ime 10 m min., ebe ihe siri ike, dabere n’ịdị mma na ọnụ ọgụgụ ya, n’ime 1-6 awa. Ọ bụrụ na onye ọrịa ahụ ka nwere uche, a ga-enye ya ozugbo ka ọ ṅụọ ihe dị ka ngaji ọgwụ abụọ nke ọgwụ carbon (enwere ike nweta ya n’ụlọ ọgwụ; a pụrụ ịgwakọta ya n’ime iko mmiri mineral ma ọ bụ mmiri nkịtị). Mgbe nke ahụ gasịrị, a ga-akpalite onye ọrịa ka ọ kpụọ ọnụ mmiri (site n’ịtụgharị akụkụ elu nke pharynx jiri aka ngaji kụchie ya). N’agbanyeghị ma ọ gbara ọnụ mmiri ma ọ bụ na ọ bụghị, mgbe 3-4 m nkeji gachara, a ga-enye onye ọrịa ọzọ 2 ngaji ọgwụ carbon na mmiri. N’ụzọ ọ bụla, a ga-akpọ dọkịta, ma ọ bụ zigara onye ọrịa ụlọ ọgwụ.
Nsị sitere n’ihe na-ere ọkụ ma na-ata ahụhụ (caustic) akụrụngwa. Nsị nwere ike ịpụta site n’ụdị abụọ nke ihe ndị na-ata ahụhụ: acidiii na alkali.
Site na alkali (soda caustic, soda, nnu alkali) a na-ewepụ n’akụkụ iberibe mucosa n’egbugbere ọnụ, n’ire, n’ọnụ, n’ọnụ esophagus, n’afọ, ma mmiri asụpụtara na-apụtakarị ọbara ma mgbe e metụrụ ya ọ na-amị amị. Egbugbere ọnụ na ire na-afụ ụfụ, mgbu na-apụta n’akpịrị, esophagus na afo, ihe mgbu njikọ akwara na ịgba afọ. A ga-enye onye merụrụ ahụ mmiri nwere lemon ma ọ bụ mmanya mmanya (1-2 ngaji mmanya n’ime 5 dl. mmiri) ma ọ bụ 3%-ụfọdụ mmiri boric, ma mgbe e mesịrị mmiri ara ehi ma ọ bụ 1-2 ngaji mmanụ oriri, nke a na-eri.
Ihe ịrịba ama nke nsị sitere na asịd n’ọnụ: ire ere na ọkụ n’akpụkpọ mucosa (asịd sulfuric na-akpata ọkụ ojii, sona ọkụ ọcha, ebe asịd nitric na-akpata ọkụ odo). Saliva na-apụ na-adịkwa rough n’aka metụ ma nwee ụtọ asịd.
Onye ọrịa nwere nnukwu mgbu n’afọ, nkụchi afọ ma na-ama jijiji n’ihi ịgbọ agbọ. A ga-enye ya mmiri ara ehi, mmanụ ma ọ bụ protein (àkwá), ihe niile e tinyere obere mmiri. Mgbe nke ahụ gasịrị, nye ya 1-2 ngaji (nke tii) nke magnesium a kpọrọ ọkụ, a gwakọtara ya na ọkara iko mmiri ka ọ ṅụọ ya n’ọnụ ọṅụṅụ nta. E jigidere iwu siri ike na a machibidoro ịkpali ndị e gburu n’ihi ihe kaustik ka ha tụpụ ụbụrụ.
Ihe dị mkpa! ọ bụrụ na e nwere ọbara n’ihe onye ọrịa kpọpụtachara, a machibidoro ịkpalite ka ọ gbaa ọzọ!
Enyemaka mbụ n’ihe gbasara ịkụ eletrik
A ghaghị ịtọpụ onye ahụ merụrụ ahụ n’akụkụ okirikiri ọkụ eletrik. Ọ bụrụ na o kwere omume, gbanyụọ waya eletrik ozugbo na sekit site n’iji switch, site n’ịkpụpụ fuse, ma ọ bụ site n’ịkwụsị waya ahụ. A ga-eme nkwụsị ahụ naanị site na ngwá ọrụ nwere mkpuchi, dịka iberibe osisi kpọrọ nkụ, ma ọ bụ n’ọnọdụ kacha njọ, mma agha nwere aka kpọrọ nkụ, ma ọ bụ pliers nwere aka mkpuchi.
N’ihe ndị pụrụ iche, a ga-eme obere njikọ mkpirikpi. Onye na-anapụta ga-elekọta n’enweghị mgbagha ịkpuchi aka na ụkwụ nke onwe ya, ya mere ọ ga-eguzo n’elu plank na-enweghị ntu, n’elu akwa kpọrọ nkụ ma ọ bụ oche. Ọ ga-echebe aka ya dịka ọmụmaatụ site n’aka uwe elu ya, akwa aka kpọrọ nkụ, ma ọ bụ aka rọba ma ọ bụ aka naylọọn.
Nnapụta kwesịrị itinye n’akụkụ onye merụrụ ahụ ihe ntụpọ nkwụnye na-ekpuchi ọkụ eletrik, dịka ọmụmaatụ bọọdụ akọrọ ma ọ bụ ngwaọrụ osisi na-enweghị akụkụ metal, akwa aka akọrọ, efere PVC. Nke kacha mma bụ ma ọ bụrụ na onye merụrụ ahụ n’onwe ya wụpụ ma n’otu oge mee onwe ya ka ọ ghara imetụ ọkụ eletrik aka, ma ọ bụ ma ọ bụrụ na onye nnapụta welie onye merụrụ ahụ site n’ịkewapụ onwe ya na ala mbụ. Ịmetụ onye merụrụ ahụ aka nwere ike ịbụ naanị mgbe mkpuchi ahụ zuru oke. A ga-ewepụ mkpịsị aka onye merụrụ ahụ n’otu n’otu ma jiri nlezianya wepụ ha n’aka kọntaktị ma n’otu oge kechie ha n’akpa aka akọrọ ma ọ bụ ákwà ndị ọzọ.
Ọ bụrụ na waya eletrik akpọchiela gburugburu onye merụrụ ahụ, mgbe ahụ a ga-egbutu waya ahụ site n’aka e ziri ezi na-adịghị ebu ọkụ, ma dozie njedebe waya nwere ọkụ ka ọ ghara ịkpata ihe mberede ọzọ.
Nzọpụta, n’ezie, a ga-amalite ozugbo na n’enweghị ọnọdụ ọ bụla, anyị aghaghị ịhapụ onye ahụ merụrụ ahụ n’enweghị enyemaka. Mgbe e kwụsịrị ọkụ eletrik, a ga-etinye onye ahụ merụrụ ahụ n’ọnọdụ kwụ ọtọ, tọpụ ya uwe, ma wepụ ya kpamkpam n’akụkụ elu nke ahụ, nye ya ìhè na ikuku dị ọcha. Isi onye ahụ merụrụ ahụ agaghị ekowe, kama a ga-ebuli ya ntakịrị ma tinye ihe n’okpuru isi ya (dịka ọmụmaatụ, uwe mkpuchi a kpụrụ akpụ).
Ọ bụrụ na onye merụrụ ahụ adịghị ama onwe ya, a ghaghị ịnwale ịkpọlite ya n’enweghị mgbagha.
A ga-enyocha ọnụ na oghere imi nke onye merụrụ ahụ ka a hụ ma ha nwere ike ikwe ka ikuku gafere. A ghaghị iwepụ mmiri asụ, ihe oriri fọdụrụ na prosthesis. A machibidoro ịwụsa mmiri n’ọnụ. Ọ bụrụ na onye merụrụ ahụ anaghị eku ume, malite ozugbo iku ume aka. A pụkwara ịkwado ịtụte site n’iji ahịhịa sachaa ụkwụ, enema, ma ọ bụ site n’ịwụsa obi na afọ n’aka n’aka mmiri ọkụ, ma ọ bụ mmiri oyi, ma ekwesịghị ịkwụsị iku ume aka n’oge ahụ. Ọ bụrụ na onye ahụ laghachi n’uche, anyị ga-anọgide na-elekọta ya ma ghara ịhapụ ya. Ekwesịrị inye ya ihe ọṅụṅụ na-ekpo ọkụ (kofi, tii, mmanya na ihe ndị yiri ya) ma ọ ga-anọ n’ọnọdụ ọkara dinara ala.
Dị ka ahụmịhe si gosi, mmerụ ahụ dị mfe na nke mpaghara nwere ike ịhapụ nwa oge n’enweghị nlebara anya (e mesịa, a ga-enye enyemaka dọkịta), naanị ndị merụrụ ahụ na-asa ọbara ka a ga-enyere enyemaka dọkịta ozugbo.
Mkpụrụ osisi, ibe osisi, akụkụ uzuzu. Anyị nwere ike iwepu uzuzu, ibe osisi ma ọ bụ ahụhụ n’anya site n’ịdọkpụ mkpuchi anya nke ala ma jiri gauze dị ọcha ma ọ bụ akwa nhicha kpochapụ ya. Ọ bụrụ na ihe ahụ dị n’okpuru mkpuchi anya nke elu, mgbe ahụ a ga-ejide mkpuchi anya elu n’etiti ya ma dọkpụ ya n’ihu gaa na mkpuchi anya nke ala, ka eyelashes metụ elu ime nke mkpuchi anya elu. Ọ bụrụ na anyị emee nke a ma ihe mba ọzọ ahụ apụtaghị, ekwesịghị ịga n’ihu ime mgbalị ọzọ, kama a ga-ekechi anya ahụ merụrụ ahụ ma chọọ enyemaka dọkịta.
Anyị kwesịrị ịnwale iwepu ihe mba ọzọ batara n’ọnụ imi site n’imechi oghere imi nke ọzọ ma kpọọ ikuku nke ọma n’imi. Ọ bụrụ na nke a emeghị nke ọma, a ga-achọ enyemaka dọkịta.
Ịwepụ ihe ndị mba ọzọ nke batara n’ime ntị kwesịrị ịbụ ọrụ dọkịta, n’ihi na mgbe a na-anwa iwepụ ha, anyị nwere ike imerụ eardrum. Ọ bụrụ na ahụhụ dị ndụ banye n’ime ntị, a ga-awụsa otu ngaji (ntakịrị) mmanụ, butter gbazere ma ọ bụ mmiri n’ime ntị (n’ọnọdụ ịdina ala) ma debe ya 10-15 minuta.
Ka anyị gbalịa iwepụ ihe mba ọzọ batara n’ime trachea site n’ịjụ onye merụrụ ahụ ka o kuru ume nke ọma ma jiri nwayọọ na-akụ ya azụ n’etiti ubu. Ọ bụrụ na ihe ahụ jidere n’ime trachea adịghị nkọ, e kwesịrị inye onye merụrụ ahụ mmiri, mgbe nke ahụ gasịrị etiti achịcha (meču) na nri mashị. A machibidoro inye ọgwụ ndị na-ehicha n’ọnọdụ ndị dị otú a. Nlekọta dọkịta dị mkpa.
A na-ahapụ anyị ịnwale iwepụ ogwu nke banye n’okpuru mkpịsị aka naanị ma ọ bụrụ na akụkụ nke pụtara n’èzí dị ogologo nke ọma ka anyị nwee ike ijide ya na pincette ma ọ bụ akwa aka. Ọ bụrụ na iwepụ ya gara nke ọma, a ga-ahapụ ka ọnya ahụ gbaa obere ọbara, mgbe ahụ tee ya iodine ma tinye bandeeji.
Ibu onye merụrụ ahụ
Ịbufe onye merụrụ ahụ abụghị ọrụ dị mfe, maka nke a a chọrọ nka, ịkpachapụ anya na ike anụ ahụ kwesịrị ekwesị. Ibufe onye merụrụ ahụ n’ụzọ na-adịghị ọkachamara na-eme ka mgbu bawanye ma mee ka ọnọdụ ya sie ike.
Nke mbụ, a ghaghị ịchọpụta ma onye ọrịa nọ n’ọnọdụ nke a pụrụ ibufe ya, ma enwere ike ibufe ya naanị ma ọ bụrụ na enyere ya enyemaka dịka iwu enyemaka mbụ si dị. Tupu ibufe ya, a ga-ebelata ọbara ọgbụgba, tinye bandeeji n’elu ọnya ma mee ka akụkụ ahụ gbajiri agbaji ghara ịkwaga.
Ọ bụrụ na ụzọ ruo ụlọ ọgwụ dị ogologo, a ga-enye onye merụrụ ahụ tii ma ọ bụ kọfị ka ọ nwee ume, ma ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume. E kwesịrị izere inye mmanya (konjak wdg.). Mgbe a na-ebufe ya, a ga na-ele onye merụrụ ahụ anya mgbe niile ma na-enyocha ya, ma ọ bụrụ na bandeeji ma ọ bụ ihe nkwado immobilization tọpụ, a ga-edozi ya ozugbo. Ọ bụrụ na e nwee ọnwụ nke uche ma ọ bụ ike obi belata, a ga-eji ụzọ kwesịrị ekwesị nke ime ka mmadụ dịghachi ndụ rụọ ọrụ.
Ụzọ e si ebufe na-adabere mgbe niile n’ụdị mmerụ ahụ na ọnụ ọgụgụ ndị nnapụta yana ụdị akụrụngwa e nwere maka ibupụ.
Ịbulite na ijide onye ọrịa kwesịrị ime ya n’uche nke ọma, nwayọ ma nwee obi jụụ. A ghaghị izere ịkụda ọ bụla. Uwe onye merụrụ ahụ ekwesịghị ịbụ nke akpọkọtara, ma mgbe anyị na-ebuli ya, a ga-ebuli ya site n’akụkụ ahụ nke na-adịghị emerụ emerụ.
Ịbuga na-enweghị enyemaka enyemaka
Ibugharị naanị site n’aka otu onye mgbapụta. Ọ bụrụ na onye merụrụ ahụ nwere ike ịga ije, onye mgbapụta kwesịrị ijide ya n’azụ ma nyere ya aka otu ahụ. Ọ bụrụ na ọ pụghị ịga ije, ma ọ bụ na ọ nọ n’ọnọdụ amaghị ihe, a ga-ebuga ya n’ụzọ a: ka onye mgbapụta kpọọ ikpere n’akụkụ ya, tinye otu aka n’okpuru akpụkpọ ụkwụ ubu ma jiri nke ọzọ jide ya n’okpuru ikpere, bulie ya ma buru ya.
Ibufe onye merụrụ ahụ na ndị nnapụta abụọ. Onye merụrụ ahụ nke nwere ike ịga ije kwesịrị ka e nyere ya aka site n’akụkụ abụọ. Ọ bụrụ na ọ pụghị ịga ije, ma ọ ka maara onwe ya, ọ kwesịrị ijide ndị nnapụta na-ebu ya. A ga-ebufe onye merụrụ ahụ nọ n’ọnọdụ amaghị onwe ya otú a: onye nnapụta siri ike ga-ejide ya n’okpuru aka ma gbatịa aka ya gafee obi, nke ọzọ ga-edobe onwe ya n’etiti ụkwụ onye merụrụ ahụ ma bulie ya n’okpuru ikpere. Ha ga-ebulite ya ma buru ya n’otu oge.
Inye site na ụzọ enyemaka
Ibugharị site n’akụkụ stretcher. A ga-edobe onye merụrụ ahụ n’elu stretcher n’ụzọ nlezianya, n’ọnọdụ dinara ala. Maka nke a, mmadụ abụọ ka achọrọ, ma ọ bụrụ na e nwere mgbaji n’ime akụkụ ụkwụ ala, mmadụ atọ. Ndị na-enyere aka kwesịrị iguzo n’otu akụkụ nke onye merụrụ ahụ, bulie ya n’otu oge ma dobe ya n’elu stretcher.
Ịbulite, imegharị, ịkwụsị na ibelata ihe ndina enyemaka ga-eme ndị niile na-azọpụta ya n’otu oge, ma ha agaghị eje ije n’otu oge n’ihi na nke a ga-eme ka ihe ndina ahụ maa jijiji. Ọ bụrụ na a ga-ebuga onye ọrịa ogologo oge, ọ dị mma ka e kee eriri otu n’akụkụ abụọ nke ihe ndina ahụ nke ndị na-azọpụta ga-etinye n’ubu.
Ịbu onye merụrụ ahụ site na ihe ndị dị n’ụlọ. Ọ bụrụ na anyị enweghị stretcher n’aka, mgbe ahụ anyị nwere ike jiri mgbakwunye mee ihe eji ebu ya. Ọ bụrụ na ọ dị mkpa, anyị nwere ike tinye onye merụrụ ahụ n’elu ubube, n’elu akụkụ ọnụ ụzọ a kpọpụtala, n’elu tebụl ma buo ya otú ahụ. Anyị nwekwara ike ime otu ihe ahụ n’ime blanket ma ọ bụ n’akụkụ tent. Anyị nwekwara ike ime stretcher nke aka site na akpa abụọ nke obosara yiri nke ahụ site n’itinye osisi abụọ nke ogologo kwesịrị ekwesị n’ime akụkụ ala ha. N’ọdịnihu nke enweghị stretcher, onye ọrịa nwere uche nwere ike ibuokwa n’oche. Ndị nnapụta kwesịrị ịkwado n’akụkụ abụọ nke onye ọrịa, jide akụkụ ala na azụ nke oche ma buo ya otú ahụ.
Ihe dị n’ime igbe enyemaka mbụ anyị na-atụ aro nye gị:
Paketị bandeeji, etiti
ibe 2
Ngwugwu bandeeji, nnukwu
ibe 2
Eriri maka ịkpara, 10 х 5 m
ibe 2
Gauze sterile 1/2 m
ibe 2
Owu, 25 g
ngwugwu 2
Gauze dị larịị e kpara 6 x 6 cm
ngwugwu 1
Eriri nkwụsị ọbara
ngwugwu 1
Hanzaplast, 4 cm × 1 m
ngwugwu 1
mkpịsị aka
ụlọ. 1
Nchebe maka mma ịkpụ sitere na akpa akwa
ụlọ. 1
Ampul iodine
mpempe 12
Kichịka amonia
ngwugwu 3
Akwụkwọ ndekọ maka ide ihe (40 akwụkwọ)
ụlọ. 1
Akwụkwọ ntuziaka maka enyemaka mbụ
ụlọ. 1