E oo lava i galuega e sili ona faaeteete, e mafai ona tatou manuʻa ai le lima i le matamata, po o le mānava mai o se kasa oona pe a faigaluega i vailaʻau, pe paʻū ese foi mai sitepu i galuega faapipii.

Fa’alavelave e masani ona tupu ma fua fa’aeteete

Mumūga. Nofoaga mata‘utia, galuega ma mea faigaluega: umukuka, potu tagamea, faleta‘ele; liusuavai o ga‘o, ueloina; auli, ogaumu, fa‘avevela e le lelei, mea fa‘avevela laiti. Mea e faigofie ona mu tele: penisini, etera, ‘ava malosi, terpentine, aemaise lava o ni mea e fa‘amā‘ema‘e ai ma ni mea e fasiotia ai iniseti.

Lapataʻiga: e lē tatau ona tatou faaputu lapisi, pepa nusipepa, ie; e lē tatau ona tuu le lefulefu i totonu o se atigipusa laupapa po o se ato; i luga o ogaumu ma afi e tatau ona faapipii lelei ipu kuka ina ia lē agaʻi a latou au (ʻau) i le fanua; ia faaeteete tele pe a faaaogā mea faamama e mu gofie; e lē tatau ona tuu le afi po o le afi tatala e aunoa ma se vaavaaiga.

Oona i le carbon monoxide, asu. Uʻamea e faaaogā ai le koale, ogaumu e sesē le mu po o le ogaumu ua tapunia vave, alaasu e lē lelei.

Lapata‘iga: e tatau ona faifai pea ona pulea ma faamama alaasu ma ogaumu; a faaaogā uʻamea e uʻu ai i le koale, ia faau‘u i le faamalama tatala; e lē tatau ona ulaula i le moega; pe a tatou paka le taavale i le faletaavale, e tatau ona tuua tatala mo sina taimi mulimuli ane.

Oona i kasa, pa o kasa. O faaletonu o paipa kasa o le kasa malamalama. leaga le taulimaina o faavevela vai (boiler), alatoto ua faaletonu pe le tapunia. E tolu ituaiga o lamatiaga: pa, afi, oona i kasa.

O le vaega sili ona mataʻutia o le kasa susulu o le carbon monoxide. O faailoga o le oona o: paʻepaʻe, tiga o le ulu, vaivai, niniva, malulu o vae ma lima, puaʻi, manava tata, fia moe, gatete faavaitaimi o maso, matapogia. I le iʻuga, ona o le pipili o totoga manava, e mafai ona oo i le oti.

Afai e tupu faasolosolo le oona, i se vaitaimi umi o le taimi (faataitaiga, pe a mūmu le kesi i le fale ma faifai pea), o faailoga nei: o le lanu sesega efuefu-lanumoana o foliga, vaivai o maso, lelava, tetemū neura, gatete o le gutu, lima ma vae, matapogia (aemaise lava pe a tu i luga) faaitiitia o le faalogo ma le vaai, savali lē mautinoa, faaitiitia o le manatua ma le malosi e taulaʻi ai, le mautonu ma faaitiitia o le malosi o le loto.

Faiga e puipuia ai: pe a tatou lagona le manogi o le kesi, e tatau loa ona tatala faitotoʻa ma faamalama, faamalu umi le potu, e lē tatau ona ki se afitusi, e faasā ona ki le moli eletise; e tatau ona tapunia atoatoa le alatoto o le kesi; e lē tatau ona faaaogā se paipa paʻu mo laina o le kesi e aunoa ma se faamauga ie; e lē tatau ona siaki le sao o faapipiiina o le kesi i se afi matala, ae na o le vai fasimoli!

Afai e lē mū le mea fa‘avevela kesi (autogeyzir), e tatau ona vave tapunia le paipa mo le vai vevela ma faatali mo le itiiti ifo i le 10 m minute se‘ia uma ona ausa le aofa‘i uma o le kesi ua tatalaina. A uma lea, e tatau muamua ona tutuina le afi mo le tutuina, ona faatoa tatala lea o le paipa mo le vai vevela.

E tatau ona pulea pea le mu o le afi kesi. Afai e samasama le afi ma umi ma matelaina ona faata‘ita‘iga, o lona uiga e lē atoatoa le mu. E lē tatau ona faaaogā se meafaigaluega e lē atoatoa le mu. O oloa o le mu o ogaumu kesi e tatau ona ave ese e ala i le alaasu. O nofoaga e lē o fo‘ia ai lenei mea, e tatau ona matua‘i uaʻi atu i le ea faasavavali.

Teʻi eletise. Uaea leaga, masini a le aiga, meafaigaluega, uaea e aunoa ma le insulasi, ki ua masaesae, fa’apipiʻi, fa’avae; aemaise lava i le umukuka, i le faletaele, i le potu tamea ma le fogafale i lalo; lamepa feaveaʻi, toe fa’aleleia le tusa ai ma tulafono o fuse ua fa’aletonu (fa’ata’ita’iga, i se uaea).

Puipuiga: e tatau ona aveese uaea eletise uma o tautau fua; e lē tatau ona faaaogā ki ma meafaitino vaivai ma lē faapipiiina; so o se faaletonu e tatau ona vave faasaʻo; e lē tatau ona tatou toe faaleleia ki ma uaea i lima susu!

Faiga lautele o le puipuiga i le fale faigaluega laupapa

E tatau ona talafeagai, tumau ma lelei le faleaoga, masini, meafaigaluega faigaluega ma mea e puipuia ai.

E tatau ona lamolemole le fola, ae lē seʻe, i se tulaga lelei ma fetaui mo le tausia o le mama.

E tatau ona lautele le nofoaga faigaluega, malamalama lelei, ma ia i ai se avanoa saoloto e lē itiiti ifo i le 80 cm le lautele.

Tatou faaaogā na o apefai e iai laasaga sa’o ma malolosi ma ua uma ona tofotofoina a’o le’i faaaogāina! E tatau ona puipuia apefai e tasi le itu mai le se’e. O apefai e lua itu e tatau ona puipuia i sooga po o filifili ina ia lē matala. A galue i le maualuga, e tatau ona faaaogā faamalosia le fusipaʻu saogalemu.

E tatau ona gaosia ma faaaogā masini eletise na o le tusa ai ma tulaga faatonuina ma tulafono faatonutonu o loo aoga.

E tatau ona lava le malamalama faalenatura ma le malamalama faafoliga ma toetoe a leai ni ata i le nofoaga faigaluega ma i lima, ma i le taimi e tasi e lē tatau foi ona pupula tele.

E tatau ona fetaui le ofu galue - aemaise i tafatafa o masini mata‘utia. E lē tatau ona ofuina ni ofu lautele ma ni vaega o loo tautau saoloto; e lē faatagaina talieleele, sikafu ma fusiua. E tatau ona puipuia le lauulu i se pulou.

E tatau ona faaaogā matatioata puipui ma ufimata pe afai e iai le lamatiaga o fasi laiti, aloiafi ma mataua o vai ʻaina. E tetee atu i le malamalama malosi, e tatau foʻi ona faaaogā matatioata pogisa ua faatonuina.

O kasa mu ma pāpā, ausa, faapea foʻi ma le pefu e tatau ona aveese i tagata toso malosi. Afai e iai i totonu o le potu kasa, ausa po o le pefu e mu pe pāpā, e lē tatau ona faaaogā le faamafanafanaina po o le molī e iai le afi tatala. E faapena foʻi, e lē tatau ona tuu i ia potu afi e susunuina ai le suāuʻu i totonu po o masini olo. E tatau ona faapitoa le uaʻi atu i le faamāaliliuina o ia potu. Afai e iai meafaigaluega ma masini (e uu i le lima) e tineia ai le afi, e tatau ona lelei i taimi uma ma e ao ona faataʻitaʻi mai lea taimi i lea taimi le faaaogāina o ia mea.

E faasā ona faaputuputu mea e mū faafuaseʻi, chips laupapa ma ie gaʻo!

I vaega feʻaveaʻi o masini e tatau ona faapipii ni puipui faapena e aveese ai foʻi le avanoa faafuaseʻi e feiloaʻi ai nei vaega.

Fesoasoani muamua ina ua uma le faalavelave

Taofia o le tafe toto i fafo. O le mea sili ona tāua o le tapunia o alatoto ua manu‘a ma puipuia le manu‘a mai le fa‘ama‘i i se fusiga talafeagai (sl. 1). E lē tatau ona aveese toto totoe mai le manu‘a pe sasaa ma fufulu le manu‘a i vai. O se fusiga ua fa‘aaogā lelei e fa‘aitiitia ai tiga o lē na a‘afia. E tatau i le tagata o lo‘o tafe toto i fafo ona nofo pe ta‘oto ma o le vaega o le tino o lo‘o tafe toto e tatau ona si‘itia. O mea manaʻomia mo le fesoasoani muamua o: kasa mama, vavae ma fusiga. Afai e palapala le manu‘a po o le si‘osi‘omaga i le pefu, palapala po o isi mea fa‘ama‘i, ona tatau lea ona tatou solo le manu‘a i le kasa mama (po o le fufulu i le peroxide o le hydrogen), ma fa‘apipi‘i manifinifi le iodini 5%-n i le nofoaga o lo‘o si‘omia ai le manu‘a (afai e leai se iodini, ona fa‘aaogā lea o le ‘ava malosi po o le cologne).

E tatau ona faia se eseesega i le va o le tafetotoi o kapilari, vaʻa tauave ma alatoto autū (alatoto tata).

E taofia le laʻititi o le tafetotoi capillary i se fusi faigofie e ufiufi ai (sl.1, 1. vaega). O le tafetotoi tele e taofia i se fusi omiga. E tuu le kasa steril i luga o le manuʻa, ona tuu lea o le vavae i luga o le kasa. Ona fai lea o le »tampon«, o le kasa po o le vavae ua afifi i le kasa ma gaugau i le foliga o se polo (e tusa ma le tele o le niu, fuamoa po o le moto, e faalagolago i le tele o le manuʻa) ma tuu i luga o le vavae ona fusi lea o mea uma i se auala e fai si mausalī. (E lē tatau ona tuu saʻo le vavae i luga o le manuʻa!) Afai e sosolo mai pea le toto, e lē tatau ona aveese le fusi ae tatau ona tuu se isi fusi i luga aʻe! O fusi muamua e sili ona talafeagai mo le afifiina o manuʻa, e aofia ai le kasa steril (i le foliga o se aluga) ma se fusi steril. O le tafetotoi mai alatoto tetele o vae ma lima e taofia i le faapipiiina o le poveska i luga aʻe o le manuʻa (sl. 1, 2. vaega).

E mafai ona iloa se manu‘a i le alatoto autū i le mea e sau ai le toto i se tafe malosi ma e matua mūmū lona lanu. I manu‘a i alatoto tauave, e faalagolago i le telē o le manu‘a, e alu mai le toto i se tafe pe na o le tafe lemu mai le manu‘a. I tulaga uma e lua e mafai ona tatou taofia le tafe toto na o le faaaogāina o se fusiga. E faigofie ona taofia le tafe toto o vae pe afai e sii i luga le vaega o loo tafetotoi (sl. 1, 3. vaega) ma afifi mau, amata mai le pito agai i le tino. E sili ona manaʻomia lenei faiga pe afai ua tele le toto ua leiloa e le manu‘a, auā o lenei auala e toe faatuina ai le omiga masani o le toto. O le fusiga ma le omiga, i le tulaga o le tafe toto o le alatoto autū, e tatau ona tuu i le va o le fatu ma le nofoaga ua manu‘a, ae i le tulaga o le tafe toto o alatoto tauave, i le vaega o le vae po o le lima e agaʻi i tamatamailima. A o le‘i fusifusia le manu‘a, e tatau ona siitia teisi le vaega ua manu‘a, auā e faaitiitia ai ai le tafe toto. O fusi e taofia ai le tafe toto e sili ona talafeagai: o se fusipaʻu paʻu lautele po o se faagaau paʻu. O le tulafono tāua e tatau ona faaaogā le fusi faapena pe afai e leʻi mafai ona taofia le tafe toto i se fusiga ufiufi po o se fusiga faamalosi. E tāua foʻi ona lē tatau ona tuu le fusi i luga o le vae po o le lima mo le sili atu i le 1-1,1/4 itula ona o le a gasegase ai. (O lona uiga e manaʻomia se fesoasoani faafomaʻi vave po o le ave saʻo atu o le manu‘a i le falema‘i). I le tafe toto matuā ogaoga e tatau ona taumafai e taofi le toto i le omiga i tamatamailima (slika 1, 4. vaega), i le manu‘a o le alatoto autū i le va o le fatu ma le nofoaga ua manu‘a ae i alatoto tauave aga‘i i fafo. O le tafe toto o le alatoto autū, i le ua, e mafai ona taofia seʻia taunuu le foma‘i na o le omiga i tamatamailima. I le ma‘i ua tele le toto ua leiloa, pe afai e nofouta ma e leai sona fia pua‘i, e tatau ona avatu i ai le kofe po o le ti ma fai se enema i se vaifofo mafanafana o le masima kuka.

Faiga mo le taofia o le tafetotoi i fafo

ATA 1

Taofia o le tafe toto mai le isu. E tatau ona faanofo le tagata ma‘i i se tulaga nofo, tuu lona ulu i tua ma fetaomi le cartilage o le isu i le limamatua mo le umi o le 10-15 mmin. Afai e lē mafai ona tatou taofia le tafe toto i lenei auala, e tatau ona faatumu pu o le isu i le kasa mama po o le vavae, punou le ulu i luma ma i lenei tulaga faatali seʻia uma le tafe toto.

O mu. I se tagata ua mu lona ofu, e tatau ona tuu i ai se ie mafiafia po o se ofu tele ma sasaʻa i ai le vai. I le manuʻa mai le mu e tatau ona tuu ai se kasa po o se ie vaivai ua susu i se kulimi gaʻo po o le suauʻu, ona sosoo ai lea ma le fusi. E lē tatau ona tagotago i nofoaga ua mu i tamatamailima po o ni mea faitino, (e pei o le tuʻia o le pusa vai ma isi mea faapena) seʻia taunuu le fomaʻi.

I le susunuina mai acids malosi, e tatau ona solo ese le acid, fufulu loa le nofoaga i le vai, tuu i ai se kasa ua susu i le ga‘o ma se fusi.

Lavea. O le nofoaga o le lavea e tiga, fula ma mumu. Afai ua manuʻa ma valuvalusia le paʻu, e tatau ona ufiufi manifinifi i le ʻava malosi po o le iodine ma tuu ai se fusi.

Seseʻese. O se manuʻa i fusi o sooga e faamautu ma puipuia ai sooga e o faatasi ma le tiga ae lē malosi tele e pei o le tūsaʻo ese. Fesoasoani muamua: mālōlō ma ufiufi mālūlū.

Sese o le sooga. O le tulaga lē saʻo o pito o ivi i sooga ina ua mavae le manuʻa e faatasi ma tiga matuā. E suia le foliga o le sooga ma e lē mafai ona gaoioi le tagata manuʻa. E lē tatau i le tagata lē poto ona taumafai e faasaʻo le sooga ua sese lona tulaga, auā e na o le faateleina ai o le faalavelave. E tatau ona tuu le tagata manuʻa i se tulaga toʻafilemu ma valaau le fomaʻi. Afai e vave ona toe tuu le sooga ua sese lona tulaga, o le a vave foʻi ona toe malosi le maʻi.

Manu‘a o ponaivi. O le gau o le ponaivi o le motusia lea o le fa‘aauauina o le ponaivi. E lē mafai e le tagata ma‘i ona faagaioi le vaega manu‘a o le tino, e lē mafai fo‘i ona tu i luga, mo se fa‘ata‘ita‘iga, i luga o le vae ua gau. E mafai ona eseese le tulaga o le gau o le ponaivi: ta‘ei, gau ma fasi laiti ua motu ese, po o le ta‘ei, ma i le i‘uga, le gau tatala. O manu‘a uma, o le gau tatala e sili ona tigaina, auā e aumaia ai fo‘i le lamatiaga o le fa‘ama‘i. Ona o lea mea e tu‘u ai le kasa fa‘amama i luga o le nofoaga manu‘a. Afai tatou te iloa, po o loo i ai se masalosaloga, e uiga i le gau o le ponaivi, ma pe afai e mafai ona vave maua le fesoasoani faafoma‘i, e sili ona tuu le tagata ma‘i i le tulaga taoto ma faatali le foma‘i. Peita‘i, afai e manaʻomia ona ave le tagata ma‘i, ona tatau lea ona tatou fa‘amausalī le vae manu‘a (sl. 2). O le aveeseina o lavalava o le tagata ma‘i e tatau ona amata i le itu e lē o iai le manu‘a (o le ofuina e fai i le faasologa faafeagai). E tatau ona tatala lavalava i nofoaga o su‘i, ma ia faaeteete ina ne‘i tatou faagaioi lē manaʻomia le vaega manu‘a o le tino. O le fa‘amausalī o le lima e faia i le faapipiiina o le lima i le fatafata. E mafai fo‘i lenei mea e aunoa ma se fusifusia (sl. 2, 1. vaega). po o se fusi, e pei o se solosolo ie (sl. 2, 2. vaega). I le gau o le vae e faapipii le vae manu‘a i le vae e lē o manu‘a. Afai tatou te lē mautinoa pe o se gau (e mafai fo‘i ona avea ma se fa‘ase‘e), e tatau lava ona galue e pei o se gau. E tatau ona fa‘amausalī le ponaivi ua gau faatasi ma sooga e lua lata ane: le lima ua gau faatasi ma le sooga o le tapulima ma le tulilima; le vae ua gau faatasi ma le tulivae ma le tapuvae (sl. 2, 3. vaega). O meafaigaluega mo le fa‘amausalī e mafai ona avea ma laau, se laupapa malosi, po o se isi mea mafolafola. E tatau ona afifi muamua nei mea uma i se ie.

Auala e fa‘amalō ai le lima ma le vae pe a gau

ATA 2

O le lala ua gau e tatau ona faalagolago, seʻia oo i le fesoasoani muamua, i se luga laugatasi (sl. 2, 4. vaega).

E mafai ona tupu le o’ona i le carbon monoxide: mai ogaumu ua faaletonu po o ua lē lelei ona tapunia; i le faleta’avale mai ta’avale; i le taimi e tutulu ai le kasa (paipa faaletonu, valve, mu lē sa’o o le afi ma isi). Fa’ailoga muamua o le o’ona: tiga o le ulu, niniva, pua’i ma le lagona e fia pua’i. Mulimuli ane e oo mai se vaivaiga telē e lē mafai ai e le ma’i ona savali ma, e ui lava o lo’o nofouta, e lē mafai ona sola. E muamua vave le manava, ona amata lea ona fetā’ū le tagata ua afaina ma fa’agesegese ai le manava. E tatau ona ave vave le tagata ua manu’a i le ea fou (ma fa’avevela fo’i le potu), afai o lo’o nofouta e tatau ona fai atu ia te ia e mānava loloto ma, afai e mafai ona folo, tu’u atu i ai le kofe malosi po o le lauti. Afai o lo’o i le tulaga lē malamalama, e tatau ona fa’aogaina le mānava fa’afoliga.

Oona i le kalaponi taiokisaida. O lenei mea moni o le mānava taofia ona o le leai o le okesene. E tupu i potu loloto i lalo i le taimi e feinu ai le uaina, i paipa o le alavai, ma pe a alu ifo i vaieli tuai. E tatau i le tagata faaola ona iai ni meafaigaluega puipuia  (sapalai o le okesene) pe a ulu atu i nei potu, pe afai e leai ni meafaigaluega faapena, ona ia fusifusia lea o se maea malosi i le puimanava, o lona pito o loo umia e i latou o loo i fafo o le potu, ia mānava loloto pe a ulufale atu ma taumafai e laveaʻi po o aveese le tagata na aafia e aunoa ma le mānava.