Fa’aaliga taua mo le soifua maloloina ma le saogalemu: Ole tusi fa’atekinisi lea e teu fa’amaumauga, e le o se fa’amatalaga fa’atatau o meafaitino, poloketi sima po’o ta’iala fa’aoga fai-oe-oe lava. Lime vave ma slaked, lime pefu ma paluga fou e mafai ona afaina ai le paʻu, mata ma totoga manava; O le lime slaking e fa’atupuina ai le tele o le vevela ma e mafai ona mafua ai le fa’afefe. Filifiliga o faiga, su’esu’ega o mea’ai, fua fa’afefiloi, fetaui fa’apipi’i, tulaga fa’apipi’i, mea e puipuia ai le tagata lava ia, fa’atonutonuina o le pefu ma le lafoaia e tatau ona fa’atonuina e tagata fa’ata’ita’i agava’a ma konekarate e tusa ai ma fa’amaumauga a le gaosiga ma tulafono fa’atatau. Ole vaevaega fa’asolopito ma le fa’ailoga DIN mai le tusitusiga e le tatau ona fa’aaogaina e fai ma poloketi o aso nei po’o fa’atauga fa’atau e aunoa ma se fa’amaoniga fa’apitoa.
O le fa’atauina atu o le lime, fai sima ma le fa’atinoina o foliga po’o le masonry galuega e le o se vaega o le ofo fa’alaua’itele fou a Savo Kusić. O le taulaiga o lo’o iai nei o le faamalama laupapa, fa’amalama laupapa-alumini, faamalama masani ma faitotoa. Mo se galuega fa’amalama po’o se faitoto’a, e mafai ona e lafoina tatalo mo se fa’amatalaga.
Vaevaega, fa’ailoga ma le tu’ufa’atasiga o ituaiga lime ta’itasi
O isi ituaiga o lime o lo’o fa’aaogaina e fai ai sima mo masoni ma sima mo puipui puipui. O nei paluga e tatau ona faigata ona manifinifi, ae faigofie ma saogalemu e faʻapipiʻi, faʻapea foʻi ma le puipuia o le faʻaogaina o le vai ma le vevela pe a uma ona faʻamaʻaʻaina, ma i le taimi lava e tasi e mafai ona faʻafefe i vai ausa. O le tuufaatasiga ma meatotino o ituaiga taʻitasi o le lime e matua ese lava. E tusa ai ma le vaega tuai (DIN E 1060) o loʻo i ai: ituaiga o lime e faʻamaʻaʻaina i le ea (lime masani, lime dolomite ma carbide lime), ituaiga o lime pe a uma ona faʻamaʻa muamua i le ea e faʻamaʻa i lalo o le vai (hydraulic lime, high hydraulic lime, Roman-lime).
Lime masani e gaosia mai le kapoti calcium sili ona mama; pe a uma ona tineia i le lime paste, e aliali mai se lanu pa’epa’e po’o sina lanu laititi.
Dolomite lime e gaosia mai le dolomite limestone; e masani lava ona fa’aalia le fa’agesegese teisi tine; e pa’epa’e mama po’o lanu mama.
_O ituaiga o lime e fa’amaa’aina e fa’apalapala e iai soluble active acid silicic, alumini oxide ma iron oxide.
Roman-lime o se lime e sili ona maualuga le suavai ma e vave amata ona malo.
Air lime e sau i le maketi e pei o le lime lump (vave, lumpy quick lime), pei o le palapala vave, lime paste, lime paluga ma pei quicklime.
_ Lime fa’amaa’a fa’a eletise_ e sau i le maketi i taimi uma i foliga o le pauta; e na’o se vaega e mafai ona tineia. E lē mafai ona tineia le lime Roma.
O le pa’u pa’u lime e tatau - ina ia puipuia ai le fa’apala - o lo’o iai mea e le’i fa’asalaina (CaO ma MgO). O lenei tulaga e taua tele mo le faʻaogaina ona o le lime slaked aʻo leʻi gaosia e tatau ona tineia mulimuli ane aʻo faʻafefiloi pe afai e tatau ona aloese mai faaletonu i le matagofie o puipui. E tatau i le au gaosi lime ona tu’uina atu tulafono faatonutonu.

Tu’u le fa’ama’i ma se solo i luga ole puipui ma’a
Fa’aogaina o nisi ituaiga o lime ma lime morta
Lime morta, aemaise lava o sima e fai i le lime masani, e sili atu ona pipii pe a faʻatusatusa i sima sima ma tutusa tutusa fua faʻafefiloi aʻo faʻapipiʻi. O le mea lea, ina ia maua se faʻapipiʻi e mafai ona galue i luga o le puipui, e manaʻomia e le lime sima le faʻapipiʻi itiiti nai lo le sima sima. O sima manifinifi ma le lime faaopoopo e sili atu mo le fa’apipi’i.
E ala i le fa’afefiloi mo se taimi umi i mea fa’afefiloi saosaoa, e mafai ona saunia uma paluga ina ia fa’aitiitia ai le fa’afefeteina ma sili atu ona fa’aoga.
O lime sima e taofi vai fefiloi umi atu nai lo sima sima; piliki mago e aveese ai le vai mai le sima e sili atu le vave nai lo le lime sima.
O le aofaʻi o mea faʻapipiʻi i totonu o le lime motars e masani lava ona faʻatatau i le faʻaogaina o le sima. O oneone mama, tasi-vaega oneone e mana’omia le sili atu o le lime nai lo le omea e tele-vaega oneone. Ona o lea tulaga, faapea foi ona o le tele o le vai e manaomia mo le tapenaga, o le lime morta ma oneone omea e masani ona itiiti le malosi.
Malosi o lime morta
O nisi ituaiga o lime ea e fa’aaogaina mo le fau sima e maua ai le malosi fa’amalosi e na’o ni nai kilokalama/cm2 i luga o pa’u, e masani lava ile 3 i le 6 kg/cm2 pe a uma le fa vaiaso. O ituaiga o lime fa’ama’a’a fa’apalapala mo pa’u o le fa’a’ala’au sa’o e maua ai le malosi fa’amalosi i luga o kupita e tusa ma le 20 kg/cm2 ma isi mea.
1. A’afiaga o le oneone
O le tu’ufa’atasiga o oneone e matua’i a’afia ai le tele o le fa’amalosi, fa’amalosi ma le fe’ai. O le tele-vaega oneone o lo’o fatuina e tusa ai ma le poto masani na maua i le sima sima e tu’uina atu, fa’atasi ai ma nisi ituaiga o lime vaivai, sili atu le malosi nai lo le oneone tasi-vaega. E tusa ai ma suʻega tutusa, o le oneone mataʻutia e sili atu lona lelei nai lo le oneone mama.
2. Le a’afiaga o fa’afefiloi omea ile oneone
O oneone o loʻo i ai le tele o le omea poʻo le loam e masani ona faʻaaogaina mo le faʻapipiʻiina, aua o ia oneone e manaʻomia ai le itiiti o le lime e gaosia ai se palasitika ma faigofie ona galue. E le tatau ona sili atu i le 5% fasi palapala palapala.
3. A’afiaga ole aofa’i ole lime
O le aofaʻi o le lime i le faʻataʻitaʻiga e seasea fuafuaina e tusa ai ma le malosi manaʻomia; e pei o se tulafono, e faʻaopoopoina le lime seia oʻo ina maua e le paluga le palasitika e manaʻomia mo le gaosiga. E leai se tala e fa’aitiitia le malosi i le fa’aitiitia o le lime.
4. Le a’afiaga o le tele o le vai ile tapenaga ole
O le tele o le vai i totonu o sima e iai sona aafiaga taua i malosiaga uma. A fa’ateleina le vai, fa’aitiitia le malosi.
5. Malosi o sima fa’alautele
O le fa’aopoopoina o le lime i le sima e masani ona le maua ai se fa’atuputeleina tele o le malosi; o le fa’amoemoega tele ina ia maua se sima sima talafeagai mo fa’apipi’i, e pei o le palasitika. O le mea lea, o le fa’aopoopoina o le lime e tatau ona fa’atapula’a i le fua e mana’omia mo le tu’ufa’atasia.
6. Malosi ipu
O le malosi o morta uma e fa’alagolago i foliga ma le lapopoa o su’ega fa’ata’ita’iga. Mo lenei mafuaʻaga, faʻatasi ai ma isi mea, o le malosi faʻamalosi o loʻo fuafuaina i le auala masani i luga o poloka e le mafai ona manatu e faʻatatau i le malosi o le sima i totonu o le puipui. E le gata i lea, fig. 1 o loʻo faʻaalia ai i luga o paʻu paʻu lime ma le mafiafia o le 2 cm na maua ai se malosi e sili atu i le valu taimi sili atu nai lo le malosi o le pusa.

Ata 1 — Malosi fa’amalosi fa’atatau ile maualuga ole tino su’ega
Pa’u ma fulafula o lime morta
A mago ma malo le lime slurry po’o le lime mortar, o le fa’aitiitia iloga o le voluma e masani lava ona iloa i se tele pe la’ititi. O le faʻaitiitia muamua o le voluma aʻo leʻi faʻamaʻaina, o lona uiga o le palasitika palasitika, e taʻua o le faʻaitiitia. O le faʻaitiitia o le voluma ona o le faʻamagoina o le sima malo e taʻua o le faʻaitiitia. Afai, ona o le matagi ma le la, pe ona o se mea mago, o le paluga fou faatoa faʻaaogaina e vave mago, o taʻe e tupu ona o le paʻu. Afai e taofia le faʻaitiitia o le sima malo, e aliali mai le faʻamalosi malosi i totonu o le sima, ma i lalo o tulaga le lelei, taʻe ona o le faʻaitiitia.
O suiga o le voluma ona o le fa’amauina ma le fa’aitiitia e eseese mo ituaiga eseese o lime; e fa’alagolago fo’i i le tu’ufa’atasiga o le sima; o pa’u ga’o e sili atu ona fa’aitiitia nai lo mea e mana’omia le vai itiiti. O le faʻaitiitia o le faʻaitiitia o le a maualuga i potu matutu e faʻamafanafanaina i le taumalulu; o lenei coefficient o le a matua maualalo mo motars e faʻaalia i le tau; i le auala lava e tasi, o loʻo i ai eseesega i le avanoa avanoa, aua o le tau e aʻafia ai le maualuga o le faʻamagoina o le lime plasters.
Fa’amautu le tele o fa’ama’i lime
Pe a talanoa e uiga i le mautu o le voluma, e le tatau ona manatu e uiga i suiga o le voluma o loʻo talanoaina i luga, ae e uiga i suiga faaopoopo o le voluma e lamatia ai le tumau o le lime mortars. I le faia o lea mea, e lua tulaga e tatau ona iloagofie. O le mea muamua e faʻatatau i le faʻaogaina o le lime, lea e tatau ona lava le paʻu ina ia le tupu ni faaletonu o le ituaiga e mafai ona vaaia i le Ata.2.
I luga o le faʻavae o nei aafiaga, e tatau ona manaʻomia le le faʻaaogaina o le lime i le tulaga fou lea e sau mai le fale gaosimea, ma o le paluga lime paluga, aʻo leʻi amata faʻapipiʻi, e tatau ona tuʻu i totonu o le alavai mo se taimi umi, e oʻo lava i na vaega e leʻi faʻaaogaina e mafai ona tineia mulimuli ane.
A maeʻa lena, o le suʻega mautu o le voluma e faʻatatau i le uiga o loʻo faia pe a suʻeina sima. I le faia o lea mea, o le a iloa ai pe o le tuʻufaʻatasiga o le lime e faʻapea o taʻetaʻe, tau ma isi suiga le taliaina o le voluma o le a le aliali mai mo se taimi umi.

Ata 2 — Fa’aleagaina o le sima e feso’ota’i ma le le lava o le lime fa’afefeteina