Bugün, Savo Kusić ahşap pencereler, ahşap-alüminyum pencereler, özel pencereler, kapılar ve teklif talepleri konularına odaklanıyor. Bu metin ev kurulumlarının bir arşivi olarak kalmaktadır ve bir ısıtma sisteminin tasarlanması, gerçekleştirilmesi veya bakımına ilişkin bir teklif değildir.
Merkezi veya yerden ısıtma
Kazan ısıtma elemanlarının oldukça altında bulunuyorsa (örn. bodrum katında), merkezi ısıtma sistemi, ısıtma elemanları ile kazan aynı seviyede ise yerden ısıtmadır.
Merkezi ısıtma için iki boru hattı çözümü bulunmaktadır. Belirli bir durumda hangisinin uygulanacağı öncelikle binanın (apartmanın) karakterine bağlıdır.
Daha düşük dağıtıma sahip sistem
Alt düzenlemeli yerçekimi sisteminde, kazandan gelen sıcak suyun dağıtım hatları ile radyatörden kazana soğutulan ve toplanan suyun toplama - dönüş hatları alt taraftan radyatörlere bağlanır (şek. 1). En uzaktaki ısıtma elemanına doğru olan dağıtım ve dönüş hatları eşit şekilde yükselir, böylece hatlar doldurulurken tüm hava borulardan dışarı atılır. Yüksekliğin eğim açısı en az 3-5% (koşu metre başına 3-5 mm) olmalıdır. Bu sistemde radyatör üzerindeki her bir bağlantıda regülasyon vanasının yanında olması gerekir. kapatma ve havayı boşaltmak için ayrı bir valf veya musluk. Sistemi doldururken havanın her yerden çıkmasını sağlamak için tüm vanalar tek tek açılmalıdır. Bu durumlarda havalandırma musluklarının altına daha büyük bir kap (kova) yerleştirilmeli ve musluk ancak havasız su sızdırıyorsa kapatılmalıdır.
Büyük tesislerde havalandırma vanalarının yerini ince boru havalandırma hatları almıştır (3/8’’). Ancak daha küçük tesislerde bu gerekli değildir; yalnızca gereksiz iş ve maliyet yaratacaktır. Alt düzenleme, öncelikle bodrum katının tüm dairenin altına uzandığı yerde gerçekleştirilebilir veya zemini yükseltmeden boru hatları için kanal yapma fırsatının olduğu (örneğin, bina inşaat halindeyken) yapılabilir.
Genleşme tankı (şek. 1, d) ısıtma tesisinin çok önemli bir ek elemanıdır. Genleşme kabı her zaman tesisin en yüksek noktasıdır. Genleşme kabının görevi, sistem ısıtıldığında sıcaklık genleşmesi nedeniyle oluşan fazla suyu almak, sistem soğuduğunda (ısıtılmadığında) bu suyu sisteme geri vermektir. Bu, sistemin sürekli olarak şarj edilmesini sağlar. Bunun yanı sıra genleşme tankının görevi de taşma sonucu oluşan fazla suyu sistemden taşma yoluyla uzaklaştırmaktır. Genleşme kabının hacmi, tesisin tüm hacminin 0,06-0,07 mi kısmı olmalıdır. Bu tür bir hesaplama uzun olduğundan tesisin termal performansını hesaplamaya esas alabiliriz, yani her 1000 kcal/saat için genleşme kabının hacminin 2-2,1 litresini alırız. Örneğin 15.000 kcal/saatlik bir tesis için 15 x 2 = 30 litre alınabilir. Daha alçak düzenlemeli bir sistem durumunda, genleşme kabının tavanın altında suyla aynı odaya (örn. banyo, tuvalet, mutfak) yerleştirilmesi tavsiye edilir. Bu sayede donmaya karşı önlem alınmasına gerek kalmaz ve taşma kanalı kanalizasyona kolaylıkla bağlanabilir.
Üstten bölme sistemi
Üst yerleşim düzenine sahip tesislerde (şek. 1, b) ısıtılan su, tavanın altına yerleştirilen dağıtım borusu veya dikey ana yükselticiler yoluyla çatı boşluğuna ulaşır. Su, dağıtım borusundan yükseltici hatlar vasıtasıyla ısıtma elemanlarına iner ve ısıtma elemanlarının altında bulunan toplama boruları kullanılarak ısıtma elemanlarından kazana geri döner. Bu çözüm ile en uzaktaki ısıtma gövdesinden ana yükselticiye kadar olan dağıtım boruları eşit bir yükselişe sahip olmalı, toplama boruları ise kazana doğru eşit bir eğime sahip olmalıdır.
SLIKA 1
Genleşme tankı çatı arasına yerleştirilmeli ve donmaya karşı korunmalıdır. Bu durum en basit şekilde kap ile kapak arasına kağıt örtü ve yalıtım malzemesi (kuru talaş, saman, paçavra vb.) konularak çözülebilir. Yalıtım tabakasının kalınlığı en az 15 cm olmalıdır. Taşma borusu, su çatının üzerinden oluklara akacak şekilde yerleştirilir.
Baş üstü manifold tesisleri için özel havalandırma vanalarına gerek yoktur. Tesisi doldururken su, genleşme hattındaki önündeki havayı iter. Üst dağıtımlı sistem genellikle daire altında bodrum katı bulunmayan yerlerde yapılır ve dönüş suyunun kat hizasına yerleştirilmesinde sorun yaşanır. Yatay dağıtım şebekesini hiçbir durumda tavana yerleştirmemeliyiz (estetik açıdan en uygun çözüm bu olsa bile), çünkü bu durumda ısı yalıtımının iyi olması gerekir, öyle olsa bile çok ciddi ısı kayıpları yaşarız.
Yerden ısıtma
Yerden ısıtma (şek. 1, c), tüm cihazların, armatürlerin ve tüm tesisin binanın aynı seviyesinde yer aldığı üst dağıtımlı özel bir yer çekimi sıcak su ısıtma tasarımıdır. Kazan genellikle binanın bir odasına (normalde ısıtılması gereken) yerleştirilir ve aynı odada tavanın altına yoğuşma kabı yerleştirilir.
Isıtma sistemlerini karşılaştırarak dağıtımı daha düşük olan sistemin en az boru hattına ihtiyaç duyduğu ve bu sistemin en basit kuruluma sahip olduğu söylenebilir. Dezavantajı ise içindeki havayı çıkarmanın daha zor olmasıdır. Üst dağıtımlı sistemin avantajı boru soğutulurken sirkülasyon ve havanın yarattığı etkinin sorun yaratmamasıdır. Bu sistemin dezavantajı montajının daha karmaşık olması ve daha fazla malzeme gerektirmesidir.
Boru hatlarının hesaplanması ve boyutlandırılması
Bize en uygun sistem seçimini yaptığımızda bağlantı şemasını çizebiliriz. Diyagramın aksonometrik olarak yapılması (çünkü daha şeffaf olması nedeniyle) sıcak su hatları ve dönüş hatları için farklı renkler kullanılması tavsiye edilir. Tüm yön değişiklikleri, sözde seviye bağlantıları bile çizimde belirtilmeli ve her parçaya karşılık gelen uzunluk yazılmalıdır. Radyatör bağlantıları için vanalar sağlanmalı ve sadece gerekli olduğunda kapatma vanaları sağlanmalıdır.
Nihai tasarım aşamasında boru hattının her bir parçası için boru çapları belirlenmelidir. Boruyu boyutlandırmak için öncelikle akışın dolaşım kuvvetini belirleyin, yani mevcut basınç belirlenmelidir. Bu, daha önce de belirtildiği gibi, ısıtılmış (dağıtılan) ve soğutulmuş (dönüş) suyun özgül ağırlıklarının farkı olarak elde edilir. Basınç, p = a x h formülünden hesaplanır; burada p, su sütununun milimetre cinsinden mevcut basıncıdır, a - ısıtılmış ve geri dönen suyun özgül ağırlıkları arasındaki kp/m3 cinsinden farktır; h - etkili yükseklik, kazanın merkez hattı ile ısıtma gövdesi arasındaki metre cinsinden mesafedir (şek. 2, a).
Boru hattının kesiti hesaplanarak belirlenir. Sirkülasyon kuvvetinin (mevcut basınç), borulardaki sürtünmeden ve yön değişikliğinden kaynaklanan kayıpları karşılaması ve hesaplanan gerekli ısıyı sağlayacak kadar saat başına ısıtma elemanlarından yeterli miktarda suyun geçmesi yeterli olmalıdır. Örneğin 200 kcal/saat ısı verecek şekilde tasarlanmış bir ısıtıcının saatte en az 100 litre su geçirmesi gerekir.
SLIKA 2
Boruların boyutlandırılmasında uzmanlar tabloları kullanır. Resim no. 2, b bir aile binasının yerden ısıtma planını göstermektedir. Yerden ısıtmada etkin yükseklik minimum düzeydedir ve mevcut basınç neredeyse tamamen boru soğutması sayesinde elde edilir. Burada hiçbir zaman sınır değerlerine göre boyutlandırma yapmamalı, her zaman bir güvenlik payı bırakmalıyız. Kazana daha yakın olan ısıtma elemanlarında 10-15% rezervleri bırakılmalıdır çünkü sirkülasyon daha az olduğundan ısı beslemesi de daha az olur.
Sistemin kurulumu ve test edilmesi
Boru ölçülerini hesaplayarak tasarımı tamamladık ve tesisin inşaatı için gerekli tüm verilere sahip olduk. Onlara dayanarak gerekli boruları, bağlantı parçalarını, profilleri temin edebiliriz. (Galvanizli boruların satın alınması sadece maliyetleri gereksiz yere artıracaktır.) Boru hattı montajı kaynak veya dişli bağlantı elemanları kullanılarak iki şekilde yapılabilir. Kaynak yöntemi daha hızlı ve estetik açıdan daha hoştur ancak DIY temelinde çözülmesi daha zordur. Kaynak işlemi makine gerektirir ve yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Bu şartın yanı sıra işi yapacak kişinin boru hattı işinde tecrübe sahibi olması gerekmektedir.
Boru hatlarını kaynak işlemiyle monte ederken yön değişiklikleri için borular sıcak halde bükülür. Daha küçük çaplı borular (1’ye kadar) biraz tecrübe ile “boş” bükülebilirken, daha büyük çaplı borular önceden kumla doldurulacak şekilde bükülebilir. Daha büyük çaplı borular için önceden bükülmüş parçalar alırsak montaj daha hızlı olacaktır. Bu parçalardan daha sonra başka elemanlar yapabiliriz (örn. ark bağlantıları).
Manşonlu boruların montajında su borularında olduğu gibi sfero döküm elemanlar kullanılır. Bobinlerin arasına ıslatılmış kıtık yerleştirerek elemanları olağan şekilde monte ediyoruz. Diş açma nedeniyle bu montaj yöntemi daha fazla çalışma gerektirir ancak aynı zamanda daha az uzmanlık gerektirir.
Kazan ve ısıtma elemanlarının montajını yaptıktan sonra boru hattının montajına başlayabiliriz. Öncelikle boruları keserken dikkate almak için ısıtma elemanlarının üzerine vanalar yerleştirilmelidir. Valfler dişli radyatör bağlantısına bir Hollanda somunu ile bağlanır. Hollanda somunlu ve ağızlı lokmalarda asbest kauçuk contalar kullanılmalıdır. Deri ve sert kağıt contalar kısa ömürlü oldukları için yetersizdir. Son montajdan önce sızdırmazlık halkasının yağlanması gerekir. Vanaların akışa karşı dirençleri çok daha yüksek olduğundan ters takılmamalıdır. Vanayı taktıktan sonra duvarlarda ve tavanda gerekli delikleri işaretleyin ve açın. Bu açıklıkların montaj sırasında genişlememesi için boyutlarına dikkat etmeliyiz.
Boru montajı kazan bağlantısından başlamalı ve önce ana yükseltici ve dağıtım hatları döşenmeli, ardından ısıtma elemanlarını bunlardan bağlamalıdır. Aynı şey dönüş ve toplama hatlarının kurulumunda da yapılmalıdır. Boru somunları, manifoldlar veya toplama boruları ile montaj yapılırken, gerekli bağlantılar da kurularak boru hattının ayrı parçaları ile monte edilmelidir. Yatay olarak döşenen borularda gerekli boyut ve eğim yönü su terazisi ile kontrol edilmelidir. Hava yastığı oluşması beklenen her yerde havalandırma vanaları takılmalıdır ancak vananın o sektörün en yüksek noktasında olmasına dikkat edilmelidir. Borunun duvardan geçtiği yere montaj sırasında boruya manşon yani duvardan en az 10 mm daha uzun ve çapı borudan biraz daha büyük (2-5 mm) bir boru parçası yerleştirilmelidir. Bu sayede boru ısıl genleşmeden dolayı duvara ve sıvaya zarar vermez.
Yatay olarak yerleştirilen çizgiler, her bir 2-3 m’ye açılı çelik desteklerle, daha uzun dikey çizgiler ise braketlerle bağlanmalıdır. Borunun genişleme nedeniyle destekleri veya braketleri gevşetmesini önlemek için bağlantı elemanları aşırı sıkılmamalıdır. Montajdan sonra olası hataları tespit etmek için tüm ağı, bağlantıları ve boru bağlantılarını bir kez daha ayrıntılı olarak kontrol edin.
Görsel kontrolün ardından su kontrolü yapılabilir. Su kontrolü için tüm radyatör vanalarının açılması gerekmektedir. Kazanın yanında bulunan boşaltma ve doldurma bağlantısına su şebekesini veya kuyu pompasını lastik hortumla bağlayıp sistemi suyla dolduruyoruz. Gerektiğinde yoğuşma kabının havalandırma deliğinden de (kova ile) sistem doldurulabilir ancak bu şekilde doldurmak oldukça yorucu ve zaman alıcıdır çünkü gelen suyun akışına karşı havanın sistemden çıkması gerekir.
Şarj esnasında sistem sürekli takip edilmeli ve bir yerde sızıntı başlarsa şarjı hemen durdurup hatayı düzelttikten sonra devam edin. Sistemin doldurulması sırasında egzoz valflerini (varsa) açmayı da unutmamalıyız. Yoğuşma kabından su taşma yoluyla çıktığında ve suyun içinden sürekli akmasını sağlayacak şekilde havalandırma vanaları oluşturduğumuzda sistem dolar. Herhangi bir yerde sızıntı yoksa test ısıtmasına hazırlanabiliriz.
Deneme ısıtma ve bakımı
Kazanda öncelikle fırını gazete ile doldurarak ateşi yakıyoruz (çekiş regülatörü açılmalıdır). Bu şekilde kazanı aşırı ısıtıp taslağı kontrol edeceğiz. Her şey yolundaysa ocağı düzenli olarak ateşleyebiliriz. Test ısıtması için mümkünse ahşap kullanılmalıdır çünkü bitki bu şekilde en hızlı şekilde ısınacaktır. Ateşlemeden birkaç dakika sonra hatlarda sıcak su akışını hissetmeli ve 15-40 mdakika sonra santralin büyüklüğüne ve ısıtmanın yoğunluğuna bağlı olarak dönüş hattının da ısıtılması, suyun tam sirkülasyonunun tamamlandığının sinyalini vermelidir.
Tüm radyatörlerde su akışı başladığında su 90°C sıcaklığına kadar ısıtılmalıdır. Daha düşük dağıtımlı bir sistem olması durumunda, tüm egzoz valfleri sırayla birkaç saniyeliğine açılmalı ve bu, test ısıtması sırasında birkaç kez tekrarlanmalıdır. Bu sayede sıcaklıktan dolayı sudan ayrılan gazların sistemden serbestçe çıkabilmesini sağlayacağız. Tesisin kusursuz çalıştığından emin olduktan sonra, son rötuşları yapabilmek için yangını söndürüp tesisin soğumasını sağlıyoruz. Öncelikle deldiğimiz duvarları onarmamız ve ardından boru ağını boyamamız gerekiyor. Boyama, üç kat halinde temizlenip yağdan arındırıldıktan sonra yapılmalıdır (özel boya satın alırken talimatlara bakın). Bireysel katmanların uygulanması arasında, son katmanı uygulamadan önce bile filenin en az 24 saat kurumasına izin verilmelidir, çünkü emaye nitro bazlıdır ve taban katmanı yeterince kuru olmazsa kırışıklıklar yaratacaktır.
Su, yalnızca ısıttığımız odaların istenilen sıcaklığını sağlayacak derecede ısıtılmalıdır. Su sıcaklığı dış sıcaklığa bağlıdır ve radyatör vanasını kademeli olarak ayarlayarak oda sıcaklığını ayarlayabiliriz.
Genleşme kabındaki su seviyesi en az ayda bir kez kontrol edilmeli veya takviye edilmelidir. Sadece çok haklı durumlarda sistemden su tahliyesi yapıyoruz.
Bu tarihi bir metin olup, listelenen birimler, formüller, malzemeler ve prosedürler, modern bir sistemin projesi, hesaplaması, montaj talimatı veya devreye alınması değildir. Asbest içeren sızdırmazlık malzemeleri veya diğer ürünleri kullanmayın. Kazan, baca, hava beslemesi, yangın ve karbon monoksit koruması, genleşme, güvenlik cihazları, basınç, sıcaklık, malzemeler, yıkama ve testler, yetkili bir tasarımcı ve yüklenici tarafından mevcut düzenlemelere ve üreticinin talimatlarına göre belirlenmeli ve kontrol edilmelidir. Sistemin yanlış doldurulması, kaynaklanması, yakılması veya kapatılması yangına, zehirlenmeye, yanıklara, sızıntıya veya tehlikeli basınç oluşumuna neden olabilir.