Ko te tuhipoka tohunga nui: He tuhinga matauranga tenei, ehara i te whakatakotoranga hoahoa o naianei, he tatauranga pateko, he tohu mo te kaha o te uta, he tohutohu whakangao me te huihuinga. Ko te hoahoa o nga whare, nga whare, nga anga, nga pou teitei, nga pourewa, nga maina me nga hanganga paipa e hiahia ana he kaihoahoa whai mana, he waahi hangarau me etahi atu turanga whai mana, nga paanga pono, te pumau, te ngenge, te ahi me nga arowhai waikura, tae atu ki nga ture me nga paerewa whaimana.
Ko te hoahoa me te hanga o nga hanganga rino ehara i te waahanga o te tuku a te iwi o Savo Kusić. Ko te arotahi whakangao o tenei ra ko matapihi rakau, matapihi konumohe-rakau me tatau ritenga.
whare ahumahi
1. Domes. He domes kei reira nga rakau katoa e takoto ana i runga i te mata o te dome, e hanga ana i nga punaha mokowhiti, i etahi atu, ka hangaia nga domes e te whakaritenga radial o nga piriti takitahi. Ko nga whare he matiti mokowhiti ka whai ahua e whai ake nei:
- Ko Schwedler’s domes, kei reira nga rara he radial me te hono tetahi ki tetahi e nga kurupae whakapae (piki. 1)
- Mesh domes, ko te mata he kupenga tapatoru, kaore he riu rara, engari me nga roopu taapiri o te maha o nga koki (fig.2). Mena kei te hangai taua dome ki runga i te polygon noa me te maha o nga taha, he koretake te punaha me te kore e taea te whakamahi me te kore e whakapumau motuhake.
- Zimmerman domes, kei reira, he rite ki te Schwedler me nga domes mata, mowhiti whakapae, engari ka heke haere te maha o nga koki i runga i nga mowhiti me te piki haere o te teitei o nga mowhiti. Ko te painga o Zimmerman domes i whakaritea ki nga Schwedler domes me te mesh domes ko nga ope poutū anake e ara ake ana i nga kokonga o te taha o raro, ko nga kaha whakapae mai i te hau ka riro mai i waenganui o nga pakitara i te ahunga roa (piki. 3).
- He kurupae, he papa pereti ranei, he rite ki nga kurupae mata, he tapatoru nga mata katoa, engari he rite te tikanga tautoko ki nga kurupae a Zimmerman (fig.4).
- Ko nga tuanui o te teneti, kei reira nga rara he tapau (fig.5).
Fig. 1, 2, 3, 4 tēnā
Sl.5
2. Nga whare takaro. Ko te hanganga o nga whare takaro e whakatauhia ana e te ahua o te waahi me te whakatakotoranga nohoanga. Ka karohia nga pou, kia marama te tirohanga a te hunga matakitaki ki roto katoa.
3. Nga whare whakaaturanga. I roto i nga whare whakaaturanga, ka whakamahia he turanga tapawha, kia ngawari ake ai te whakarite o nga here. I etahi wa ka whakaratohia nga pou o roto, engari he nui ake te waatea ki te tohatoha o te waahi ki te kore he pou i roto i te whare.
4. Whare awheawhe. Ko te kaupapa o te hanganga maitai mo te whare awheawhe i hangaia e te mahi tahi a tetahi tohunga whakahaere, he kaihoahoa warou me tetahi kaihoahoa hanga maitai. Ka whakatauhia e te tohunga taraiwa nga rahi o te turanga me te mokowhiti o nga pou i runga i te whakatakotoranga o nga miihini me te mahere mahi. Ka whakatauhia ano e ia te whakakii i nga pakitara, te hipoki o te tuanui me nga tikanga turanga, e ai ki nga whakaaro o nga tohunga hanga. Ka whakatauhia e te kaihoahoa warou nga taumahatanga o nga taara me nga warou, nga mokowhiti wira me nga pehanga wira tino kino. I runga i nga raraunga o te tohunga whakahaere me te kaihoahoa warou, ka whakatauhia e te kaihoahoa hanganga maitai te hanganga tautoko o te whare. Ko nga poutoko warou kia rite ki te maro, a, ki te tika, i hoahoatia ki runga i te whakairinga, kia puta ai he warou nui te utaina, ka noho whakapae te reriwe warou, na reira ka taea te whiriwhiri i tetahi motini warou ahua iti.
5, Nga whare kani ahua. Ko te tikanga ka hangaia nga whare kani i te wa e hiahiatia ana kia rite nga rama me te karo i te urunga o te ra ki roto o te whare. He mea nui tenei ki nga whare whakaputa me nga whare putunga o te umanga kakano. Ko nga tuanui kani he mata kirikiri60e pā ana ki90o, i te mea ko te titahatanga o te mata nui ki te30o. Ka whakatakotoria te mata kanapa ki te taha kaore he ra, ara, ki te raki. I te wa e hoahoa ana i nga tuanui kani, me whai whakaaro tetahi ki nga raupapa katoa o nga take, ko te otinga ko te whakaaro mana o te kaipupuri moni, ara: ko te uhi o te tuanui ka taea te hanga mai i nga panui maamaa, i nga taera ranei i runga i te turanga rakau, ka taea e nga kaitapa rakau te whakakikorua (Fig.6), nga papa e toru nga hononga (piki.7), he papa ranei i runga i nga hononga e rua me te mahanga (piki8). He iti rawa te taumaha o te wairewa whakawhitiwhiti, engari kei a raatau te ngoikoretanga e mau ana te kurupae, hei tauira. i roto i te ahumahi kakano, ka mau tonu i a ratou te huruhuru wūru. Mena ko te whainga kia iti nga pou o roto o te whare, ka taea te whakamahi he otinga me nga matiti whanui-nui ki nga paparangi e rua o te tuanui, e tautoko tahi ana tetahi ki tetahi, e tautokohia ana i nga pito ki runga i nga tautoko matiti.
Fig. 6
Sl.7
Sl. 8
Nga hanga mo nga urungi
Ko nga hangahanga i runga i te huarahi e mau ana i nga warou hurihuri. Ka whakamahia mo te huihui taratara o nga waka mo te moana me te awa. Ka whakataetae nga warou teitei me nga warou taura ki enei hanganga. Kei te piki.9Ko te hanga i runga i nga taputapu taunga o te kamupene Nordseewerke Emden e whakaatuhia ana. Taumaha3000t, hanga1912.
Sl.9
Nga hanga anga koiwi maitai
Ko te anga anga anga maitai he hanganga me nga papa maha, ko ona pou, poutoko me nga whitiki i hangaia ki te rino ka whakawhiti ki te turanga te kawenga mai i te taumaha o etahi atu rawa, me nga kawenga whaihua. Ko nga pakitara o waho me o roto ka mahi anake hei kopaki i te waahi. I tua atu i tana ake taumaha me tana kawenga whaihua, ka whiwhi ano te anga maitai i te pehanga hau ki runga i te whare, i nga ahunga roa me te whakawhiti.
He rite te ahua o nga hanganga koiwi, ka hanga nga pou me nga kurupae hei papa whakawhiti. He rite tonu te tawhiti i waenganui i enei papa i roto i te ahunga roa o te whare, ka honoa e nga tautoko ahopou. Ka taea e nga papa kia rua, kia toru ranei nga pou. Ko nga hononga o te hanganga-a-roto ki nga pou ka taea te maataki, te hiri ranei.
Hei whakamaroke i te whare kia roa, ka whakanohohia nga hononga poutū ki nga mara kaore he matapihi (piki.10), ko nga tautoko katoa ranei o nga pakitara o waho ka tino hono ki nga pou kia taea ai te hanga anga me te maha o nga pona (piki.11).
Fig. 10
Sl.11
Ko te kowhiringa o nga rawa mo nga tuanui, nga pakitara o roto me waho he mea tino nui mo te ohanga me te tika o te otinga. Ko aua rawa me whai mana waiariki me te tangi oro, kia maamaa me te atete ki nga awe o te hau, me tiaki i nga pakitara rino mai i te ahi, te waikura me te hauhautanga. He mea hanga nga tuanui ki te raima me te whakakaha noa, whiti ranei, ki nga waahanga raima ranei.
He tino kanorau te whai waahi ki te tono hanga anga koiwi. Ka whakamahia i roto i te hanganga o nga whare teitei me nga whare hokohoko, nga hotera me te maha o nga tipu ahumahi, a he maha nga painga ka whakaritea ki etahi atu tikanga hanga. Ko te kaha nui o te maitai e arai ana ki nga waahanga iti o nga waahanga tautoko. I te mea kaore nga pakitara i konei e uru ki te kawe i te kawenga, ka taea te rite te matotoru ki nga papa katoa. Ko te wa e hiahiatia ana mo te hanganga o te anga maitai he poto, ka taea te huihuinga i nga wa katoa. Ko nga whakarereketanga ki te hanganga ka ngawari ki te whakatinana i te wa e huihui ana, ahakoa i muri i te tangohanga o te whare, me te kore e raru i te haumaru o te whare. Ka taea te whakataurite i te hekenga o te whenua ma te whakaara i nga pou me te kore e whakaporearea i te mahi o te whare ake.
I roto i enei hangahanga, ka whakamahia nga mea maamaa mo nga tuanui me nga pakitara, he maamaa ano te hanganga tautoko, na reira he iti noa te taumaha o te katoa o te whare. Ko te mutunga mai, he iti te utu mo te putea. Ka taea te wetewete, ka taea te whakamahi i nga waahanga rino takitahi.
Nga Pou Teitei me nga Pourewa
Ko nga pou teitei me nga pourewa he teitei, he angiangi nga hanganga, he ngawari te utaina, he mea tino pai te maitai.
1. Nga pou rama. Mo te whakamarama o nga rama o nga waahi nui rawa atu, ina koa i nga waahi o nga reriwe me nga maina, kei te hangaia nga pou teitei 25 ki 40m. Kei runga he papa e tuu ai nga taputapu rama. Kia taea ai te whakatikatika o aua whakaurunga, ka kitea nga papa piki (piki 12), ko nga whitiki o te kokonga, nga hauroki me nga whakapae he mea hanga mai i nga koki. Ko te tatauranga mo nga hanganga i roto i te umanga hanga whare.
Fig. 12
2. Nga pou mo te whatunga taramu. Ki te whakaaro ki te ara o te whakataka i te taura tautoko, me rite te parenga ki te piko e pa ana ki nga toki whakapae katoa. I runga i te teitei, ko te matotoru o te pepa mai i 8 ki 10 mm.
3. Nga pou mo te kupenga rerewe hiko. Ko te teitei mai i te 8 ki te 16 m. Ko te teitei e whakawhirinaki ana ki te whanganga, na reira kei runga i te pere o te taura tautoko, ka taea te takoto poutū, te tapatapahi ranei ki te kaikawe (piki. 12). Ko te waahanga, he tapawha ki raro me te tapawha ki runga, me iti rawa. He pai ki te here i nga hauroki mai i nga kokonga tika ki nga whitiki, kaore he pepa here. Kei ia whitiki kokonga he pereti kawe i te pito o raro, ka tau te pou katoa ki runga i te turanga noa mo nga whitiki e wha. Ka piri te pou ki te turanga me nga raka punga raima.
4. Nga pou raina hiko. Mo nga raina whakawhiti ngaohiko teitei nui, ko nga pou he mea hanga tata anake ki te maitai. Ko to ratou teitei ka whakawhirinaki ki te waahi kore utu, te whakaritenga o nga papatohu, nga rawa me nga ngaohiko e whakaaetia ana, nga kaiwhakahaere me te taura tiaki i runga i te pou, me nga tikanga kawenga. He awe ano te maha o nga punaha o naianei e tukuna ana ki runga i nga pou. I runga i te kaupapa, ka wehewehea nga momo pou e whai ake nei: nga pou tautoko mo te kawe i nga kaiarahi ki te ahunga (piki.13), nga pou kokonga me nga waahi pakaru ara mo te tango i nga waahanga kaitarai whakapae, nga pou mahanga (piki.13), te hono, te wehenga poupou ranei e whakamahia ana mo te hono, te wehenga ranei o nga kaikawe ki nga huarahi rereke.
Fig. 13
He tapawha te waahanga o te pou, he maha nga waahanga o te teitei. Ka mahia nga whitiki me nga hauroki mai i nga koki. Hei whakanui ake i te kaha o te pupuhi, ka whakakiia nga whitiki ki te raima i muri i te huihuinga. Ko te hononga o nga hauroki me nga whitiki ka mahia, mena ka taea te hanganga, kaore he rau nodal. Ko nga pou iti, ina koa ko nga pou e mau ana i te utaina, ka mau ki nga papa moo rakau ka tanumia3 m. Ka whakanohohia nga pou teitei ki runga i tetahi turanga poraka raima.
Maina
Mo nga waahi keri mata, ka whakamahia nga kupu ngaio, ko te mea tino nui kua whakamaramatia i te piki. 14. Ko te wahi matua o te pourewa kaweake o te maina ko te pourewa arahi. Ko te teitei o te pourewa e whakawhirinaki ana ki te teitei o te papa o te tomokanga ki runga ake i te mara, ki te roa o te kete, ki te roa o te huarahi, ki te teitei o te parepare me te teitei o te taka i waenga i te parepare me nga puri.
Fig. 14.1.
Fig. 14.2.
I roto i nga tau, kua whakawhanakehia etahi ahua o nga pourewa kaweake, i runga i te waahi o te miihini taraiwa ki te pourewa. Mena i te wa o te taraiwa ngawari, ara ka kotahi te kete ka piki ki runga, ka heke ki raro, ka iri nga kete ki tetahi taha, ka tirohia mai i te taha o te miihini taraiwa, katahi ka taea e nga roera e rua te takoto i te taha o tetahi ki runga i te papa kotahi, katahi ka kotahi te papa o te pourewa. Kei te piki. 15 e whakaatu ana i tetahi otinga me nga roera e wha i te taha o tetahi.
Fig. 15
Ki te iri nga kete tetahi ki muri i tetahi, me takoto nga roera tetahi ki runga ake i tetahi, kia rua nga papahanga teitei (piki 16). A me te pourewa takirua, ka wha nga kete e takoto ana i te taha o tetahi. ka tirohia mai i te miihini taraiwa, ka taea e nga roera e wha te takoto taha ki runga i te pourewa kotahi-papa (piki 15).
Engari, ki te titiro mai i te miihini, e wha nga kete ka whakatakotoria tetahi ki muri i tetahi, me whakanoho tetahi miihini ki nga taha o te pourewa, ka whakatauhia te pourewa hei hangahanga e rua nga papa me te horahanga o raro (piki 17). Ki te kore e nui te waahi e tata ana ki te rakau hei whakanoho i te whare miihini ki te taha o te pourewa, ka tuuhia te miihini taraiwa ki runga i te pourewa tonu.
I tua atu i nga pourewa kaweake, ka taea e nga waahi o te mata o te maina te whakauru i nga whare me nga rakau me nga ruma horoi kei reira nga waro. Ko te hoahoa o enei whakaurunga me mahi tahi te kaihoahoa hanganga rino me te kamupene e tuku ana i nga taputapu. Ko te tikanga, kaore enei mea e rereke mai i etahi atu hanganga rino, engari me hiahia tonu te urutau o te hanganga ki nga taputapu miihini. I tetahi whare awheawhe, hei tauira ka taea te whakaaro he rite nga papa katoa, heoi, he onge i roto i te whare maina, horoi horoi ranei.
Fig. 16
Sl.17
Hanganga paipa
Ko te putorino te waahanga whiti pai rawa atu mo te rakau pehia, he rite tonu te tautoko i nga taha katoa. I tua atu, ka taea te whakatutuki i te matotoru pakitara iti me nga paipa. I era atu waahanga katoa, he iti ake tenei matotoru na te koretake o te rohe i te ahua o te ngongo porotakaroa. Ko nga paipa kaore e tino aro ki te raru o te kopikopiko, kaore i te ahua o etahi atu waahanga o nga hanganga maitai. I tua atu i enei painga pateko o nga paipa, ko to ratou kino he ahua kino mo te tango i nga wa piko, me te hononga uaua o nga paipa matotoru i te koki.
Ka taea te hanga paipa mai i nga pepa piko me te whiri ahoroa kua paiherea, hei roera tuitui ranei. I roto i nga take e rua, ko te utu o te paipa he teitei ake i te utu o te tohu, me te whakaaro ki nga uaua o te hanga. Mo enei take, he whakataetae noa nga hanga paipa me te whakahekenga o te taumaha rawa. Ka tino whakamahia nga paipa hei pou o nga whare, mena ka utaina ki nga kaha noa. Ka whakamahia hoki nga paipa mo nga pou o raro me nga hanganga o raro. Inaianei he maha nga wa e whakamahia ana ki te hanga scaffolding. Hei aukati i te pirau o roto, me hiri katoa nga taputapu me nga hononga, me nga paipa mutunga.
Tuhipoka Tono: Ko nga tauira o mua, nga rahi, nga tohu me nga kerēme o te ohanga o te punaha, te waatea ranei, kaua e whakamahia hei whakakapi mo nga paerewa o naianei, nga ahuatanga o te waahi, nga ahuatanga hangarau o nga rawa me nga taputapu, me te manatoko tohunga mo te hanga motuhake.