Capacitas portantis sustentaculorum in fere omnibus casibus flexione chordae compressae limitatur. Hoc tunc tantum apparet cum terminus cedendi post aequationem tensionum ubique in crure compressae attingitur. Solummodo firmis lateralibus sustentaculis potest admissibilis tensio marginalis ad regionem roborationis chalybis structurae elevari. In aestimatione capacitatis portantis vera distributio tensionum consideranda est. Sub suppositione distributionis linearitatis tensionum capacitas portans esset minor aestimata. Phaenomena instabilitatis praesertim investiganda sunt.
Deductio foraminum in sustinaculis flexione oneratis
In parte tensa portantis attenuatio sectionis agit, sicut in virgis tensis (ruptura cinguli tensi per sectionem debilitatam). Ad perforationem foraminum hoc sensu eadem valent praecepta ac pro virga tensa.
Quoniam foramina clavis repleta in parte comprensa trabis valde parum influunt in distributionem tensionum et deformationum, et capacitas portans plerumque limitatur flexione laterali zonae compressae, magnitudo debilitatis sectionis in trabibus sectionum symmeticarum oneri portando non multum nocet. Itaque iam F. Hartmann quaestionem movit num in trabibus symmetris omnino necesse sit debilitationem per foramina in calculum ducere. In sectionibus asymmetris (pars compressa fortior) subtractio foraminum in parte tensili trabis potest ad capacitatem portantem determinandam fieri. Sub onere saepe repetito foramina magnum habent effectum, etiam cum longius a fibris marginalibus iacent.
Danas se u proračunu nosivosti preseka na savijanje koriste bruto i neto presek (pored ostalih merodavnih vidova loma). Lom po bruto preseku dešava se na delu preseka koji nije oslabljen rupama. Lom po neto preseku se dešava po preseku koji je oslabljen rupama, a površina koja se uzima u obzir jeste bruto površina umanjena za površinu svih otvora.
Rivetes in collo et in capite
Pri savijanju, osim normalnih naprezanja, pojavljuju se i naprezanja smicanja, koja su kod nosača s paralelnim pojasevima razmjerna poprečnoj sili Q. Kod složenih presjeka naprezanja smicanja u dodirnim površinama između pojedinih valjanih profila preuzimaju zakovice koje ih povezuju. Raspodjela sila smicanja T u rebru je parabolična, a u pojasevima gotovo pravocrtna. Kod nosača s teškim pojasevima T u rebru malo odstupa od srednje vrijednosti Tm, koja je često dovoljna za prvu ocjenu.
SI.1
Clavi in capite (fig. 1b) una vim nervi TK < TH sustinere debent. Vis nervi inter singulas lamellas cinguli adhuc minor est et ad casum in fig. 1c in plures clavos distribuitur.
Continuatio gestatoriae
Continuatio longitudinalis laminae verticalis necessaria est cum altitudo laminae maior est quam latitudo laminum praesto habentium. Potest etiam esse necessaria ratione fabricationis et transporti. Ligaturae et riveti in continuatione longitudinali unius fulcri debent sustinere eandem vim TL, quam haberet lamina non continuata in iunctura longitudinali. Quoniam debilitations per foramina in ligatura eadem sunt ac in lamina verticali, crassitudo ligaturae maior esse debet vel aequalis crassitudini costae.
Fig. 2 - Extensio longitudinalis laminae verticalis
Continuatio transversa sub onere flexionis variis modis per ligaturas tegi potest. Fig. 3 plures possibilitates continuationis officinalis exhibet, in qua sola lamina verticalis continuata est. Si ligaturae tantum inter angulares cingentes sunt (fig. 3a), non tectae manent taeniae laminae verticalis sub angularibus cingentibus. Tum angulares et riveta in regione continuationis laminae verticalis multo magis onerantur; ideo hoc genus continuationum ad minus momentosas nexus cum parvis viribus restringendum est. Continuationi omnino tectae semper praeferendum est. Ligaturae peculiares in brachiis verticalibus angularium tensiones longitudinales huius taeniae recipiunt, sed tantum leviter in receptione vis transversae participant. Quoddam emendamentum herein affert fig. 3c. In magnis viribus conandum est ad ligaturas per totam altitudinem laminae verticalis (fig. 3d), quod supponit angularia cingentia interrumpenda esse. Ligaturae crassitudinem brachii angularis accipiunt; apud magnas crassitudines angularium usurpantur substructiones ad aequandum, ut de superflua crassitudine ligaturae parcatur.
Fig. 3 - Continuatio transversa (officinaria) laminae verticalis
Continuatio laminae verticalis sub onere vi transversali: Sustentaculum in loco continuationis oneratum est tantum vi Q (M = 0). Pro continuatione cum aequalibus intervallis rivetorum (fig. 4) supponendum est vires in rivetis NiQ proxime respondere elementi superficiei congruenti e*t iuncturae continuationis, id est vires in rivetis distribui sicut etiam tensiones tondentes per altitudinem sustentaculi, NiQ = e*t*τi = e*Ti. Nihilominus, ad dimensionandum ratio habetur de distributione aequali in omnes n rivetos NiQ = Q/n.
Fig. 4 - Continuatio laminae verticalis cum distributione vis transversalis
Fig. 5 ostendit continuationem officinalem laminae verticalis (angulares explanatae et lamellae alio loco continuatae sunt).
SI.5
Flexio cum vi normali: Portantes qui simul momentis flexionis et viribus normalibus onerantur eadem principia sequuntur et sub hypothesi distributionis tensionum rectilineae dimensionantur. In plena subtractione rivetorum in utroque cingulo, sectio utilis et positio lineae nullae a casu oneris non dependent, ita ut tensiones ex M et N simpliciter addi possint. Onus rivetorum in extensione obtinetur superpositione virium ex casibus partialibus oneris M, resp. N.
Nixus et coniunctio sustentaculi
Ovde će biti razmatrana samo najuobičajenija od mnogobrojnih rešenja. Prilikom ocenjivanja uvek treba razmišljati o dopunskim silama koje se dobijaju iz odstupanja od više ili manje idealizovanih proračuna otpornosti.
Simplex sustentatio unius portantis super superiorem cingulum alterius elementi structuralis in considerationem venit, cum magna altitudo aedificatoria praesto est. Casus ordinarius est firma connexio rivis aut cochleis. In fig. 6 ostenditur simplex sustentatio rostrae continuae I in aedificiis, quae etiam perforationem in tenuibus pedibus I vitat. Portantes, pro casu, contra conversionem atque contra vires transversas muniendi sunt (fig. 7 et 8). In pontium constructione portantes saepe coniunguntur (fig. 9); sustentatio fixa portantis longitudinalis in portantem transversum (fig. 10). Portantes, maioribus viribus sustentationis, rigidiores efficiendi sunt angulis aptatis vel profilis adglutinatis (fig. 8 ad 10). In portatibus compositis onus in costam deducendum est.
Fig. 6 - Fixatio rožnjača
Fig. 7 et 8
Fig. 9 et 10
Conexus costae: In fig. 11 et 12 ostenduntur nexus trabium I-formium, qui in aedificatione ut connexiones ordinariae adhibentur. Incisio magnum obtinet rotundamentum, ut fissuratio costae ferentis vitetur. Elastica immobilizatio e nexu costae quandam capacitatis ferendae augmentationem affert. Deformationes descriptae quidem innocuae sunt sub onere praecipue quieto, ut puta apud pontes vetustiores.
Fig. 11. - Connexiones normales trabium I cum sectione terminali perpendiculari
Fig. 12 - Connexiones normales cum extremis trabium I sectis
Connectiones rigidae ad flexionem efficiuntur cum nexus sine mutatione anguli requiritur (sustentacula continua, anguli rigidi tabularum) vel cum periculum fracturae ex fatigatione sub onere variabili exsistit, praesertim in pontibus ferriviariis. Adhiberi possunt lamellae ad continuitatem, nexus rigidi ad flexionem, anguli rigidi ad flexionem, anguli tabularum.
- Laminae pro continuitate – Si necesse est sustinacula in eadem plano iacentia connectere, tum ambo cingula superiora lamina vel ligatura continuitatis iunguntur. Sic riveti connexionis a viribus tensionalibus liberantur et magnae deformationes evitantur.
Fig. 13 - Adnectio cum lamella ad continuitatem
Fig. 14 - Coniunctio sustinentium longitudinalium a) pontis in via autocinetica; b) pontis ferriviarii
- Iuncturae flexioni rigidae – Huiusmodi iuncturam invenimus apud consolem integras semitarum pedestrianarum pontium viariorum. Apud momenta minora eorum lamina verticalis tantum dupliciter inter angulares ad rigiditatem trabis principalis coniungitur. Momentum inductum per rigidificationes in totam altitudinem trabis principalis distribuitur, i.e. in eius cingula tamquam systema virium introducitur.
Fig. 15 et 16
- Anguli ad flexionem rigidi – Angulos ad flexionem rigidos inter columnas et trabes inferiores in aedificiis ita designare oportet ut angulus immutabilis sit et nullae locales excessiones tensionum oriantur. Nexus fideles in angulis, exempli gratia, fiunt secundum fig. 16 cum laminae alares adhibentur, vel secundum fig. 100 cum momentum fixationis in cingulis columnae ut copula virium accipitur.
- Anguli compagis – In compagibus polygonalibus continuatio confici potest in puncto flexionis, si differentia anguli parva est; virgae iunctae ligaturis teguntur sicut virgae tensae et compressae. Vires conversionis in locum flexionis concentrare debent et per rigidificationes recipi. In fig. 101 attendendum est ad differentiam in tegendo continuatio et rigidificatione, secundum sensum momenti flexionis et virium deviationis. In casu virium magnarum et differentiae anguli notabilis, vitatur ne continuatio in partem compagis valde curvatam cadat. Continuationes iuxta angulos compagis meliorem formam structuralem permittunt et fabricationem levant. Exempla cum continuationibus universalibus rivetis ex utroque latere puncti flexionis praebent fig. 102a et fig. 102b, ubi angulus ex parte iuncta constat. In fig. 103 ostenditur iunctura columnae compagis flexioni rigida cum trabe continua.
Fig. 17a
Fig. 17b
Connexiones obliquae: In iuncturis hactenus consideratis costae mutuo perpendiculariter steterunt. Si tamen angulus rectus non est, angulares (fig. 18) retrovertuntur; in angulis valde acutis adhibentur subiecta cuneata. Ad continuitatem ligaturae et ad partes sustentationis in casu dato uti, sicut in iuncturis rectis. Laminae iuncturae curvae (fig. 19) magna excentricitate et notabilibus viribus additis conectuntur. Fabricatio iuncturarum obliquarum facilior fit cum laminulae iuncturae adfixae adhibentur (fig. 20).
SI.18
SI.19
SI.20