Agbara kíkó ti ẹrù ti afara/olùrànlọ́wọ́ fẹrẹẹ̀ ní gbogbo ọ̀ràn ni ìfarapa ìpọ̀ǹjú apá tí a fi ẹrù títẹ̀ sí i ń dí kù. Èyí máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí ààlà sísàn bá ti dé lẹ́yìn tí àwọn ìfọ̀rọ̀wọ́n (naponi) ti dọ́gba káàkiri nínú ẹsẹ̀ tí a tẹ̀. Kìkì pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn ẹgbẹ́ kíkankíkan ni a lè gbé ìka naponi eti tí a lè fara da sórí dé agbègbè ìfikún fún irin amáyédẹrùn. Nígbà tí a bá ń ṣe ìdájọ́ agbára kíkó ẹrù, a gbọ́dọ̀ ka pínpin naponi gidi sí i. Pẹ̀lú àfojúsùn pé pínpin naponi jẹ́ gígùn-òde-nlá, agbára kíkó ẹrù yóò kéré jù. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àìdúróṣinṣin gbọ́dọ̀ wọ̀n lásán gan-an.
Ìyọkúrò àwọn ihò nínú àwọn erùpẹ̀ tí a kó ẹrù sórí fún ìyí
Ní ẹgbẹ́ tí a fa lórí ti àmúró, ìrẹ̀wẹ̀sí apá náà ń ṣiṣẹ́ bíi ti àwọn ọ̀pá tí a fa lórí (yíyapa ìgòkè tí a fa lórí nípasẹ̀ apá tí ó ti rọrùn láti fọ́). Fún ìkọ̀sílẹ̀ àwọn ihò ní ìtumọ̀ yìí, àwọn òfin kan naa ni wọ́n kan bí ti ọ̀pá tí a fa lórí.
Nítorí pé àwọn ihò tí a kún fún riveti lórí apá tí a fi ń tẹ́ ti eroja kì í ní ipa púpọ̀ lórí pínpín ìdààmú àti ìdàgbàsókè, tí agbára gbígbé sì pọ̀ jùlọ jẹ́ dídiwọn nípasẹ̀ yíyípo ẹgbẹ́ apá tí a tẹ́ sílẹ̀, ìwọn ìrírẹ̀rẹ̀ apá nínú àwọn eroja pẹ̀lú apá oníṣapẹrẹ aláàfiọ̀kan kì í ní ipa ńlá lórí ẹrù gbígbé. Nítorí náà, F. Hartmann ti béèrè tẹ́lẹ̀ bóyá ó ṣe pàtàkì rárá láti kà ìdínkù tó wá láti ihò sí i nínú àwọn eroja aláàfiọ̀kan. Nínú àwọn apá tí kò bá dọ́gba (apá tí a tẹ́ lágbára jù) ìyọkúrò àwọn ihò lórí apá tí a fa nínú eroja lè di ohun tó pinnu agbára gbígbé. Lábẹ́ ẹrù tí a máa ń tún ṣe lòpọ̀lọpọ̀, àwọn ihò ní ipa ńlá, kódà nígbà tí wọ́n bá wà ní ìjìnnà tó pọ̀ sí i kúrò ní okun etí.
Lónìí, nínú ìṣírò agbára gbígbé ti apá agbelebu nínú ìdọ̀bálẹ̀, a ń lò apá agbelebu àgbà àti apá agbelebu neti (ẹgbẹ̀ẹ́ àwọn irú fifọ míì tó yẹ). Fifọ nípasẹ̀ apá agbelebu àgbà máa ń ṣẹlẹ̀ ní apá apá agbelebu tí ihò kò ti bàjẹ́. Fifọ nípasẹ̀ apá agbelebu neti máa ń ṣẹlẹ̀ lórí apá agbelebu tí ihò ti bàjẹ́, a sì ń ka àgbègbè tí a ń wo síi gẹ́gẹ́ bí àgbègbè àgbà tí a dín kù nípa àgbègbè gbogbo àwọn ìṣíṣi.
Àwọn riveti ní ọ̀fun àti ní orí
Nígbà ìyípọ̀, yàtọ̀ sí àwọn ìfarapa boṣewa, àwọn ìfarapa ìfẹ̀rẹ̀rẹ̀ náà tún ń hàn, wọ́n sì jẹ́ tí ó bá agbára gíga Q mu ní àwọn àmùrè tí ó ní àwọ̀n pàraleli. Nínú àwọn apá tí ó ní ìṣọ̀kan, àwọn rívẹ́ẹ̀tì tí ń so àwọn profaili yíyọ kọọkan pọ̀ ni wọ́n ń gba àwọn ìfarapa ìfẹ̀rẹ̀rẹ̀ ní àwọn ojú ìfarakanra láàárín wọn. Pínpin àwọn agbára ìfẹ̀rẹ̀rẹ̀ T nínú ìgbé jẹ́ parabola, nínú àwọn àwọ̀n ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ laini pátá. Ní àwọn àmùrè tí ó ní àwọ̀n tó wuwo, T nínú ìgbé yà díẹ̀ kúrò ní iye àárín Tm, tí ó sábà máa tó fún ìyẹ̀wò àkọ́kọ́.
Àwòrán 1
Àwọn rivet nínú orí (fig. 1b) gbọ́dọ̀ gba agbára shear TK < TH jọ. Agbára shear tó wà láàárín àwọn lamella beliti kọọkan kéré síi síi, a sì máa pín án, fún ọ̀ràn náà nínú fig. 1c, sí iye rivet tó pọ̀ síi.
Itẹ̀síwájú olùgbéru
Ìtẹ̀siwaju gígùn ti ewé inárọ̀ jẹ́ dandan nígbà tí gíga ewé bá tóbi ju ìwọ̀n àwọn ewé tó wà lórí ọwọ́ lọ. Ó tún lè jẹ́ dandan nípa ìṣe àti ìkó-ọjà. Àwọn eré ìdáhùn àti àwọn riveti nínú ìtẹ̀siwaju gígùn ti agbẹ̀rù kan gbọ́dọ̀ gba agbára TL náà gangan, tí ewé tí kò ní ìtẹ̀siwaju yóò ní nínú isẹ́pọ̀ gígùn. Níwọ̀n bí ìrora tí ihò fa nínú eré ìdáhùn ṣe dọ́gba pẹ̀lú ti ewé inárọ̀, sísọ̀nà eré ìdáhùn gbọ́dọ̀ tóbi ju tàbí dọ́gba pẹ̀lú sísọ̀nà ìgígẹ̀.
Sl. 2 - Ìtẹ̀sí pípẹ́ ti dì inárọ̀
Ìparí apá petele tí ó wà lábẹ́ ẹrù fífẹ́ lè jẹ́ kó yí padà ní ọ̀nà púpọ̀ pẹ̀lú àwọn ìdẹ́. Sl. 3 fi ọ̀pọ̀ aṣayan ìparí ọgbà iṣẹ́ hàn, nínú èyí tí dì inárọ̀ ṣoṣo ni a tẹ̀síwájú. Bí àwọn ìdẹ́ bá wà nìkan láàárín àwọn igun ìgbanu (sl. 3a), àwọn ìlà dì inárọ̀ tí kò bó wa lábẹ́ àwọn igun ìgbanu yóò ṣí silẹ. Nígbà yẹn, àwọn igun àti àwọn riveti ní agbègbè ìparí dì inárọ̀ ní ẹrù tó ga jù lọ; nítorí náà, irú ìparí bẹ́ẹ̀ gbọ́dọ̀ ni a fi mọ́ sí àwọn ìsopọ̀ tí kò ṣe pàtàkì gan-an pẹ̀lú agbára kékeré. Ó yẹ kí a máa fẹ́ràn ìparí tí a bo patapata ní gbogbo ìgbà. Àwọn ìdẹ́ pàtàkì lórí àwọn apa inárọ̀ ti igun gba àwọn ìfarapa gígùn ti ìlà yìí, ṣùgbọ́n wọ́n kàn kópa díẹ̀ nínú gbígba agbára petele. Ìmúdàgba díẹ̀ sí i wà nínú sl. 3c. Nígbà tí agbára bá tóbi, ó yẹ kí a fojú kọ́ sí àwọn ìdẹ́ ní gbogbo gíga dì inárọ̀ (sl. 3d), èyí tí ó túmọ̀ sí pé a gbọ́dọ̀ gé àwọn igun ìgbanu kúrò. Àwọn ìdẹ́ gba ìpọ̀n tàbí ìtẹ̀sẹ̀ tó dọ́gba pẹ̀lú apá igun; nígbà tí igun bá nipọn gan-an, a máa lo àwọn paadi ìtúnṣọ̀kan láti dín ìṣòfòkò tí kò pọndandan ti ìdẹ́ kù.
Sl. 3 - Àfikún agbelebu (iṣẹ́ ọ́fíìsì) ti àwo inaro
Àfikún àwo inaro labẹ́ ẹrù agbára gígùn kọjá: Olùgbé ni ibi àfikún náà jẹ́ kó gba Q nìkan (M = 0). Fún àfikún pẹ̀lú ààyè àwọn riveti tó dọ́gba (sl. 4) a gbọ́dọ̀ gba pé agbára nínú àwọn riveti NiQ fẹrẹẹ bá apá àyè e*t tó yẹ ti asopọ àfikún mu, ìyẹn ni pé agbára nínú àwọn riveti pin bíi bí àwọn ìkìlọ̀ gígùn-síka ṣe ń pin lẹ́gbẹ̀ẹ́ gíga olùgbé, NiQ = e*t*τi = e*Ti. Síbẹ̀, ní ìṣírò ìwọn, a ń ka pẹ̀lú pípin tó dọ́gba lórí gbogbo n riveti NiQ = Q/n.
Aw. 4 - Ìtẹ̀síwájú àwo ináró pẹ̀lú pínpin agbára kékeré kọjá
Sl. 5 fihan ìtẹ̀síwájú ilé-iṣẹ́ ti dì inárò inárò (àwọn igun àti àwọn lamella ti ní ìtẹ̀síwájú ní ibòmíràn).
Aw. 5
Ìyípo pẹ̀lú agbára alákọ̀ọ́bẹrẹ: Àwọn ọmọ-ẹrù tí ìgbà kan náà ń gba ìmomọ́ ìyípo àti àwọn agbára alákọ̀ọ́bẹrẹ ni a ń ṣe ìṣírò wọn gẹ́gẹ́ bí ìlànà kan náà àti ní ìròyìn pé ìpínkiri ìfarapa jẹ́ taara. Nígbà tí a bá yọ ìrìn dídì kúrò patapata ní àwọn igbanu méjèèjì, apakan tó wúlò àti ipò ìlà odo kò dale lórí ọ̀ràn ìkópọ̀ ẹrù, nítorí náà a lè kó àwọn ìfarapa láti M àti N jọ ní ìrọ̀rùn. Ìkópa ẹrù lórí ìrìn dídì nínú ìtẹ̀síwájú ni a gba nípasẹ̀ fífi agbára láti àwọn ọ̀ràn ìkópa ẹrù apá kan M, tàbí N, jọ.
Ìtẹ̀sí àti àkànṣe àtẹ̀gùn
Níhìn-ín, a ó ṣe àyẹ̀wò ojútùú tí ó wọ́pọ̀ jù lọ nínú ọ̀pọ̀ ojútùú. Nígbà ayẹwo, a gbọ́dọ̀ máa rántí àwọn agbára àfikún tí ń wá láti ìyàtọ̀ kúrò nínú àwọn ìṣírò agbára tí ó jẹ́ àròsọ síi tàbí díẹ̀ síi.
Ìfarapamọ́ rọrùn ti agbára kan lórí ìpẹ̀yà òkè ti èlò ìkọ́kọ́ ìkọ́lé míì lè wúlò nígbà tí gíga ìkọ́lé tó pọ̀ wà ní ìfaramọ́. Ìṣẹ̀lẹ̀ ìbáṣepọ̀ líle pẹ̀lú àwọn riveti tàbí àwọn boluti ni ọ̀ràn àṣà. Fọ́ọ̀mù 6 fi hàn ìfarapamọ́ ìbílẹ̀ ti àwọn I-roof beam tó ń lọ ní ìbámu nínú ìkọ́lé, èyí náà pẹ̀lú ń yàgò fún lílu ihò nínú ẹsẹ̀ I tó díẹ̀. Ní ọ̀ràn yìí, a gbọ́dọ̀ dáàbò bo àwọn agbára kí wọ́n má bà a yí padà sílẹ̀ àti kí wọ́n má bà a fara mọ́ agbára ìpẹ̀yà pẹ̀lú (fọ́ọ̀mù 7 àti 8). Nínú kíkọ́ afárá, a máa ń so àwọn agbára pọ̀ nígbà púpọ̀ (fọ́ọ̀mù 9); ìfarapamọ́ aláìrọ̀ọ̀rọ̀ ti agbára gígùn lórí agbára ìrìn-àjò pẹ̀lú (fọ́ọ̀mù 10). Nígbà tí agbára ìpẹ̀yà tí ń gba pọ̀ bá tóbi, a gbọ́dọ̀ mú agbára náà lágbára pẹ̀lú àwọn ìgùn-irin tó wà nínú rẹ̀ tàbí àwọn profaili tí a wẹ̀ sínú rẹ̀ (fọ́ọ̀mù 8 sí 10). Nípa àwọn agbára tó nira, a gbọ́dọ̀ kó ẹrù náà lọ sínú egungun.
Fọ́ọ̀mù 6 - Dídì rožnjača
Sl. 7 àti 8
Àwòrán 9 àti 10
Ìsọ̀kan ribi: Ní fig. 11 àti 12 ni a fi hàn àwọn ìbáṣepọ̀ I-girder, tí a máa ń lò nínú ìkọ́lé gẹ́gẹ́ bí ìsọ̀kan boṣewa. Ìgé náà ń gba yíyípo tó tóbi, kí a lè yàgò fún ìfọ́ ribi ti àmì-ọ̀pá. Ìdìpọ̀ rọrùn láti inú ìsọ̀kan ribi ń mú ìrùsókè agbára gbigbe wà díẹ̀. Ìyípadà tí a ṣàpèjúwe náà, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó wúlò láìsí ewu nígbà ẹrù tó fẹrẹẹ jẹ́ ìsinmi, bí àpẹẹrẹ lórí àwọn afárá àgbà.
Sl. 11. - Àwọn ìsopọ̀ boṣewa ti I-girida pẹ̀lú gégé òpin tí ó jẹ́ inaro
Sl. 12 - Àwọn ìṣọ̀kan boṣewa pẹ̀lú àwọn òpin I-nosa tí a gé
Àwọn ìbáṣepọ̀ tí ó lágbára sí fífi pọ̀n ni a ṣe nígbà tí a bá nílò ìbáṣepọ̀ láìsí yíyí igun padà (awọn olùrànlọ́wọ́ títí dé, àwọn igun kíkankíkan ti fireemu) tàbí nígbà tí ewu ìfọ́ nípasẹ̀ rẹ́rẹ́ bá wà nítorí ẹrù aláyípadà, pàápàá jù lọ ní àwọn afárá ojú-irin. A lè lò àwọn lamela fún itẹ̀síwájú, àwọn ìbáṣepọ̀ tí ó lágbára sí fífi pọ̀n. àwọn igun tí ó lágbára sí fífi pọ̀n, àwọn igun fireemu.
- Lamela fún ìtẹ̀síwájú – Bí ó bá yẹ kí a so àwọn agbára tí ó wà ní pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ kan náà pọ̀, a máa so àwọn igbanu òkè méjèèjì pọ̀ pẹ̀lú lamela tàbí ẹ̀ṣọ́ fún ìtẹ̀síwájú. Ní ọ̀nà yìí, àwọn riveti ti asopọ náà yóò ní òmìnira kúrò lọ́wọ́ agbára fifamọ́, a sì yàgò fún àwọn ìbàjẹ́ àyípadà tó lágbára.
Sl. 13 - Ìsopọ̀ pẹ̀lú lamela fún ìtẹ̀síwájú
Sl. 14 - Ìsopọ̀ àwọn amúró gígùn a) afárá lórí ọ̀nà gíga; b) afárá ojú-irin
- Àwọn asopọ tó le sí ìfọ́ láti tẹ̀ – A máa rí irú asopọ yìí nínú àwọn kọnsólì títóbi ti àwọn ìpàdé ẹlẹ́sẹ̀ lórí àwọn afára ọ̀nà. Nígbà tí mómẹ́ǹtì kéré, dì inárọ rẹ̀ ni a so mọ́ra nìkan ní àárín òpó méjì fún fífi agbára sílẹ̀ àwọn igun-irẹ̀sì ti agboorùn amúra alátagba pàtàkì. Mómẹ́ǹtì tí a mú wọlé ni a pín sórí gbogbo gíga amúra alátagba pàtàkì nípasẹ̀ fífi agbára sílẹ̀, tàbí a fi sínú àwọn àgbá rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìṣọ̀kan agbára.
Aworan 15 àti 16
- Àwọn igun tí ó lágbára sí ìbẹ̀rẹ̀ àti ìrìnàjò – A gbọ́dọ̀ kọ́ àwọn igun tí ó lágbára sí ìbẹ̀rẹ̀ àti ìrìnàjò láàárín àwọn ọ̀pá àti àwọn ila ìtẹ́jú nínú ìkọ́lé ní ọ̀nà tí igun náà yóò fi má yípadà rárá, kí ko sì sí ìkógun ìtẹ̀síwájú ìfọ́kànsìn kankan ní agbègbè kankan. Àwọn ìbáṣepọ̀ tó dájú nínú àwọn igun máa ń wáyé, fún àpẹẹrẹ, gẹ́gẹ́ bí sl. 16 nígbà tí a bá lo àwọn ewé irin oníapa, tàbí gẹ́gẹ́ bí sl. 100 nígbà tí a bá gba ìṣẹ̀lẹ̀ ìdìmú ìdẹ̀kun nínú àgbègbè ọ̀pá gẹ́gẹ́ bí àkópọ̀ agbára.
- Àwọn igun fireemu – Lórí àwọn fireemu onígún púpọ̀, ìtẹ̀síwájú náà lè ṣe ní ibi ìyípadà bí ìyàtọ̀ igun bá kéré; a bo àwọn ọ̀pá tí a darapọ̀ mọ́ra pẹ̀lú àwọn ìdìpọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ọ̀pá tí a fa síta àti àwọn ọ̀pá tí a tẹ. Àwọn agbára yíyí ni a kó sí ibi ìyípadà, a sì gbọdọ̀ gba wọn pẹ̀lú àwọn ìdáràjì. Ní sl. 101 kí a fiyesi ìyàtọ̀ nínú bí a ṣe ń bo ìtẹ̀síwájú àti ìdáràjì, gẹ́gẹ́ bí ìtúmọ̀ ìmúlòlùfẹ́ momenti ìgbé àti agbára yíyọ. Nígbà tí agbára bá pọ̀ gan-an àti ìyàtọ̀ nínú igun bá lágbára, a yẹ kí a yago fún kí ìtẹ̀síwájú náà wà sínú apá fireemu tí ó rọ̀ gan-an. Ìtẹ̀síwájú lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn igun fireemu jẹ́ kí àpẹrẹ ìkọ̀lé dára síi, ó sì rọrùn fún ṣíṣe. Àwọn àpẹẹrẹ pẹ̀lú ìtẹ̀síwájú gbogboogbo tí a fi rivet kó pọ̀ ní ẹgbẹ́ méjèèjì ti ibi ìyípadà ni sl. 102a àti sl. 102b, nínú èyí tí igun náà jẹ́ apá tí a wéldì. Ní sl 103 fi hàn ìsopọ̀ tó lágbára sí ìgbé ti ọ̀pá fireemu pẹ̀lú kọ́ọ̀sì contínuọ̀sì.
Fọ́ọ̀mù 17a
Àwòrán 17b
Àwọn ìbáṣepọ̀ tí ó yí padà ní ìhà: Nínú àwọn ìbáṣepọ̀ tí a ti kà títí dí báyìí, àwọn egungun dúró ní ìbámu pẹ̀lú ara wọn. Tí igun náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé, kò bá jẹ́ gígùn, nígbà náà ni a máa yí àwọn angle (sl. 18) padà, ní àwọn igun tó múra gan-an ni a máa lò àwọn ìtìlẹ́yìn tó dà bí kẹ́ẹ̀mú. Lò àwọn ìdè fún itẹ̀síwájú àti àwọn ege fún ìtìlẹ́yìn ní ọ̀ràn yẹn bíi ti àwọn ìbáṣepọ̀ gígùn. Àwọn awo ìbáṣepọ̀ tí a tẹ̀ (sl. 19) ni a so mọ́ pẹ̀lú excentricity ńlá àti àwọn agbára àfikún tó ṣe pàtàkì. Ṣíṣe àwọn ìbáṣepọ̀ tí ó yí padà ní ìhà rọrùn sí i nígbà tí a bá lò àwọn pẹ́ẹ̀lì ìbáṣepọ̀ tí a ti ṣá mọ́ lórí (sl. 20).
Àwòrán 18
Awòrán 19
Àwòrán 20