It isolearjen fan fochtige muorren is yngewikkeld, mar wichtich en nuttich as reparaasje. Foardat wy op isolearjen yngaan, meitsje wy ús bekend mei de basis stienmetselersark. In leppel of fangla tsjinnet foar it oanbringen fan materiaal (fig. 1, 1. diel). Kies by foarkar de lytst mooglike fangla, om’t it trochgeande ferpleatsen fan in folle fangla it polsgewricht swier belêstet. Foar it ferdielen en glêdmeitsjen fan de mortel tsjinnet in mistrija (fig. 1, 2. diel).
By de troffel is it tige wichtich dat de middenline fan it hânsel troch de punt fan de troffel rint. By de kar fan de troffel krije dy mei lytsere ôfmjittings en in rûne punt foarkar. Houten glêdgers (perdaške) wurde brûkt foar it effen meitsjen fan moarmer (fig. 1, 5. part). Glêdgers moatte wy yn safolle mooglik ôfmjittings, resp. maten, hawwe. By de kar fan de mitseldershammer (fig. 1, 4. part) is it it bêste om dy mei ien snijkant te kiezen, omdat de hammer mei twa snijkanten (hamer-bile) foar spesjaal wurk bedoeld is, en boppedat 1,5 kear swierder is as de hammer mei ien snijkant, waans gewicht 0,7 kg is. Wichtige ark binne fierder de wetterpas (fig. 1, 6. part), dy’t sa grut mooglik wêze moat, de skietline (fig. 1, 3. part), dy’t wy ek sels meitsje kinne, latten foar mjitten, glêdmeitsjen en kontrôle, en tou. Lange latten kinne ek brûkt wurde foar it rjochtsetten fan bakstiennen, troch de latte neist de rige pleatste bakstiennen te setten en mei slachjes deryn de aparte bakstiennen yn in rjochte line te bringen. Tou is nedich as gids by it pleatsen fan de bakstienrige, en wol sa dat wy it tou oan de einen fan de muorre oan twa latten fêstbine, en ek foar de kontrôle fan it flak fan klearre muorren (fig. 2). Wêr’t it tou fan de muorre ôf giet, dêr is de muorre ynsakke, en wêr’t it it yndrukt, dêr is se bol.
De neisoarchlike isolaasje fan fochtige muorren wêrfan it pleisterwurk al ôfbrokkelt en de ferve ôfbladderet, is, sa’t wy sein hawwe, ien fan ’e wurksumheden dy’t de measte soargen jout en it dreechst op te lossen is. De folsleine oplossing fan dit probleem nimt tige folle tiid en kin allinnich berikt wurde mei wichtige ynvestearrings.
Foardat wy begjinne mei de neiso-isolaasje fan sokke fochtige muorren, moatte wy ús derfan fersekerje oft der in mooglikheid is om de isolaasje ûnder it fliernivo fan it gebou te krijen. As dy mooglikheid der net is, as it gebou in betonnen flier hat, sûnder kelder, dan is it ferlies fan tiid om mei it wurk te begjinnen, om’t it focht de nije isolaasje omgean sil.
Foar neisolaasje binne gruttere en sekuer útfierde mitselerwurken needsaaklik, wat betsjut dat sa’n wurk in beskate fakbekwaamheid freget (ôfb. 3, 1. diel). Earst moat de muorre yn de winske line iepenbrutsen wurde. Dy line moat boppe it terreinnivo lizze, mar ûnder it nivo fan de flier fan de grûnferdjipping. As wy de gaadlike line fêststeld hawwe, moat it pleisterwurk fan de muorre sawol oan de binnen- as oan de bûtenkant fuortslein wurde en moat sa’n line fûn wurde wêrby’t de stienlagen likernôch horizontaal binne. Der moat omtinken jûn wurde oan it krekt lokalisearjen fan ferskate elektryske en oare liedingen yn de muorren, sadat wy se net tafallich beskeadigje. Selsdragende - haadmuorren en harren ferlingingen moatte isolearre wurde. Sekundêre muorren, dy’t op de ferdjippings konstruearre binne, hoege net isolearre te wurden ek al lykje se fochtich, om’t se allinne fan de sydkant ôf fan de haadmuorren focht krije kinne. Troch de haadmuorren te isolearjen sil it focht troch natuerlik droegjen ek út dizze sekundêre muorren ferdwine.
Iepenjen fan muorren
It iepenbrekken fan muorren begjinne wy mei it útheljen fan de stiennen boppe de keazen line (ôfb. 3, 2. diel). Om de earste stien hinne, boppe, ûnder en oan ’e kanten, skrabje wy de mortel fuort, dêrnei meitsje wy de stien los troch der lofts-rjochts en omheech-omleech op te slaan en lûke wy him derút. Nei it fuortheljen fan de earste stien kinne wy de oaren hiel maklik fuortsmite. Om it draachfermogen fan de muorren net te fersteuren, meie wy de muorre mar oer in lingte fan ien oant twa stiennen iepenbrekke. In muorre oer in gruttere lingte iepenbrekke is gefaarlik!
It iepenbrekken fan muorren waans breedte 1,5-2 stiennen is, bygelyks by in fakânsjehúske, is relatyf maklik. In folle dreger taak is it iepenbrekken fan drage muorren fan wengebouwen, waans breedte út mear stiennen bestiet. As wy by it iepenbrekken fan muorren stiennen fuortsmite, is it oan te rieden om op har plak stipe-eleminten fan heale en fjirde stiennen te setten, sadat der by it wurk gjin ôfkalving ûntstiet en gjin hânblessuere (ôfb. 3, 4. diel). As it ús slagge is de muorre folslein iepen te meitsjen, lit ús dan de frijkommen oerflakken fan de basismuorren glêd meitsje en se ynsmarre mei in dikke laach isolearjende massa of mei UB-B-55 resp. UB-B-65 bitumen. Op sa taret ûndergrûn lizze wy dêrnei isolearjende bituminstroken fan 15-40 cm breed, dy’t wy foarôf mei bitumen ynsmard hawwe. De stroken moatte sa lein wurde dat se it muorreoerflak oerlappe. As it kin, moat men isolearjende stroken mei de oantsjutting brûke (ôfb. 3, 3. diel). Dêrboppe moatte wy, mei nochal muoisum wurk, nije, folslein goede en net-beferzen stiennen yn in sterke semintmortel pleatse en sa de iepening wer mitselje. Boppe de nije rige stiennen en ûnder de stiennen fan de âlde muorre moat mei help fan in izeren stêf mortel yndrukt wurde, dêr’t wy lytse stienresten trochhinne mingje kinne. Op dizze wize, troch de hiele haadmuorre stik foar stik te gean, kinne wy it muorre letterlik neisoallearje.
Ynstee fan it útnimmen, respektivelik it iepenmeitsjen, fan de muorre op dizze wize, kinne wy ek mei in seage wurkje as de muorre fan sêfte stien makke is of as de dikte fan de mortier tusken de muorren grut is en yn it horizontale flak leit. Yn dit gefal brekke wy op ien plak troch de muorre hinne en lûke de muorreseage troch de fergrutte iepening. Mei de seage kinne wy de rigen stiennen flugger fuorthelje, fansels wer yn lytse stikken. As wy de iepening dy’t wy mei de seage makke hawwe wat grutter meitsje, kinne wy der ek streekrjocht in isolaasjebân yn lûke dy’t oan beide kanten mei bitumen ynsmeid is. Nei folsleine ferbining moat boppe it bitumen cementmortier oanstampte wurde. Ien fan de metoaden foar isolearjen is de elektro-osmotyske metoade.
It is bekend dat focht út de fûneminten troch de kapillêren nei boppen yn de muorren kringt. Dizze trochkring wurdt stipe troch it potensjaal ferskil tusken it nivo fan it terrein en de legere dielen fan de muorren. Troch it ynbouwen fan isolearjende elektroden sil it trochkringen fan focht automatysk stopje.
De elektroden wurde yn de muorre ynboud boppe it terreinpeil en ûnder it ûnderste fliernivo foar 15 cm. Se wurde makke fan izeren stêven - betonizer, mei in diameter fan 12-15 mm. Wy pleatse se yn gatten boarre mei in boar fan 2 cm, op in ûnderlinge ôfstân fan 40 cm. De elektroden wurde sawol oan de binnen- as oan de bûtenkant pleatst, sadat de einen fan de elektroden fan elkoar ôf steane op 2-3 cm yn de sintrale line fan de muorre. Nei it pleatsen fan de elektroden moatte de iepeningen mei semintmortel folmakke wurde. De einen fan de elektroden dy’t út de muorre stekke, moatte ferbûn wurde mei stielen tried fan 6-8 mm dikte, en de stielen tried mei in iensum platte izer fan op syn minst 60x60x8mm dat ûnder terreinpeil pleatst is. Om estetyske redenen is it goed de stielen tried dy’t de elektroden ferbynt yn de muorre yn te litten. De eleminten fan dizze ynstallaasje ferbine wy troch solderen of lassen. Der moat op let wurde dat it systeem fan elektroden en triedden net yn oanrekking komt mei it elektrisiteitsnet of mei ierdingsliedingen. It systeem fan elektroden moat yn guon gefallen, op basis fan pleatslike mjittingen, stipe wurde troch oansluting op leechspannings-gleichstream.
Nei de isolaasje fan de fochtige muorre folget it stuken fan de muorre, en hoe’t dat dien wurdt, kinne jo lêze yn it artikel Reparaasje en ferfanging fan mortel