چگونه دیوار را به‌درستی عایق‌کاری کنیم. باز کردن دیوار موجود، مرمت و راه‌حل‌های پایدار

ایزوله‌کردن دیوارهای نم‌دار پیچیده است، اما به‌عنوان تعمیر، مهم و سودمند است. پیش از آن‌که به عایق‌کاری بپردازیم، با ابزارهای اصلی بنایی آشنا شویم. کمچه یا فانگلا برای مالیدن ماده به کار می‌رود (شکل 1, بخش 1). در صورت امکان، کوچک‌ترین فانگلای ممکن را برگزینیم، زیرا به حرکت‌درآوردن مداوم فانگلای پر، مچ دست را به‌شدت تحت فشار قرار می‌دهد. برای پخش و هموارکردن ملات، ماله به کار می‌رود (شکل 1, بخش 2).

در ماله، بسیار مهم است که خط میانی دسته از نوک ماله بگذرد. در انتخاب ماله، نوع‌های کوچک‌تر و با نوک گرد ترجیح دارند. خراش‌دهنده‌های چوبی (پِرداشکه) برای هموار کردن ملات به‌کار می‌روند (شکل 1، 5. بخش). باید خراش‌دهنده‌ها را در تا حد امکان ابعاد، یعنی اندازه‌های گوناگون داشته باشیم. در انتخاب چکش بنایی (شکل 1، 4. بخش) بهتر است نوع تک‌لبه را انتخاب کنیم، زیرا چکش دولبه (چکش-برنده) برای کارهای ویژه به‌کار می‌رود و علاوه بر آن 1,5 برابر سنگین‌تر از چکش تک‌لبه است که وزن آن 0,7 kg می‌باشد. از ابزارهای مهم دیگر، تراز (شکل 1، 6. بخش) است که باید تا حد امکان بزرگ باشد، شاقول (شکل 1، 3. بخش) که خود نیز می‌توانیم آن را بسازیم، چوب‌های اندازه‌گیری، هموارسازی و کنترل و نیز ریسمان. چوب‌های بلند می‌توانند برای هم‌سطح کردن آجرها نیز به‌کار روند، بدین‌گونه که چوب را کنار ردیف آجرهای چیده‌شده می‌گذاریم و با ضربه زدن بر آن، آجرهای جداگانه را در یک خط راست تنظیم می‌کنیم. ریسمان به‌عنوان راهنما برای چیدن ردیف آجرها لازم است، به این صورت که ریسمان را در دو سر دیوار به دو چوب می‌بندیم، و نیز برای کنترل تراز دیوارهای تمام‌شده (شکل 2). هرجا ریسمان از دیوار فاصله می‌گیرد، دیوار فرورفته است و هرجا آن را فشار می‌دهد، برجسته است.

عایق‌کاریِ بعدیِ دیوارهای مرطوبی که اندودشان از پیش در حال فروپاشی است و رنگشان می‌ریزد، همان‌طور که گفتیم، یکی از کارهایی است که بیشترین دردسر را ایجاد می‌کند و دشوارترین حل را دارد. حل کامل این مسئله بسیار زمان‌بر است و فقط با سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجه می‌توان به آن دست یافت.

پیش از آن‌که عایق‌کاری تکمیلیِ این دیوارهای نم‌دار را آغاز کنیم، باید مطمئن شویم که آیا امکان دارد عایق تا زیر تراز کفِ ساختمان نفوذ داده شود یا نه. اگر چنین امکانی وجود نداشته باشد، و اگر ساختمان کف بتنی و بدون زیرزمین داشته باشد، شروع کار بی‌فایده است، زیرا رطوبت از کنار عایق جدید عبور خواهد کرد.

برای ایزولاسیونِ بعدی، کارهای بناییِ بزرگ‌تر و با دقت اجراشده لازم است، و این یعنی چنین کاری به مهارت مشخصی نیاز دارد (شکل 3, 1. بخش). نخست باید دیوار را در خط موردنظر باز کرد. این خط باید بالاتر از سطح زمین باشد، اما پایین‌تر از تراز کف طبقهٔ همکف. وقتی خط مناسب را تعیین کردیم، باید اندود دیوار را هم از داخل و هم از بیرون برداشت و خطی را پیدا کرد که ردیف‌های آجر در آن تقریباً افقی باشند. باید دقت کرد که محل دقیق لوله‌ها و کابل‌های برقی و سایر تأسیسات داخل دیوارها پیدا شود تا به‌طور اتفاقی آسیب نبینند. دیوارهای خودایستا - دیوارهای اصلی و امتدادهای آن‌ها - باید عایق شوند. دیوارهای فرعی که بر روی سقف‌ها ساخته شده‌اند، حتی اگر ظاهراً مرطوب باشند، نیازی به عایق‌کاری ندارند، زیرا رطوبت را فقط از جانب دیوارهای اصلی می‌توانند بگیرند. با عایق‌کردن دیوارهای اصلی، رطوبت با خشک‌شدن طبیعی از این دیوارهای فرعی نیز از بین خواهد رفت.

باز کردن دیوارها

باز کردن دیوارها را با بیرون آوردن آجرهای بالای خط انتخاب‌شده آغاز می‌کنیم (شکل 3، بخش 2.). پیرامون آجر آغازین، از بالا، پایین و دو طرف، ملات را می‌خراشیم، سپس با ضربه‌زدن به آجر به چپ و راست و بالا و پایین، آن را شل کرده و بیرون می‌کشیم. پس از برداشتن نخستین آجر، بقیه را به‌راحتی برمی‌داریم. برای آن‌که توان باربری دیوارها را برهم نزنیم، مجازیم دیوار را در طول یک تا دو آجر باز کنیم. باز کردن دیوار در طول بیشتر خطرناک است!

باز کردن دیوارهایی با عرض 1,5-2 آجر، مثلاً کلبهٔ آخر هفته، نسبتاً آسان است. بسیار دشوارتر، باز کردن دیوارهای اصلی ساختمان‌های مسکونی است که عرض آنها بیش از چند آجر است. هنگامی که در باز کردن دیوار، آجرها را برمی‌داریم، توصیه می‌شود به جای آنها تکیه‌گاه‌هایی از نیم‌آجر و ربع‌آجر قرار دهیم تا در حین کار از ریزش و نیز از آسیب‌دیدن دست جلوگیری شود (شکل 3، بخش 4.). اگر موفق شویم دیوار را کاملاً باز کنیم، سطوح آزادشدهٔ دیوارهای اصلی را هم‌سطح کرده و آنها را با لایه‌ای ضخیم از مادهٔ عایق یا با قیر UB-B-55، یعنی UB-B-65، بپوشانیم. سپس بر این زیرسازیِ آماده، نوارهای قیریِ عایق با عرض 15-40 cm که پیش‌تر به قیر آغشته کرده‌ایم، قرار می‌دهیم. نوارها باید طوری نصب شوند که سطح دیوار را بپوشانند. در صورت امکان باید از نوارهای عایق با نشانۀ (شکل 3، بخش 3.) استفاده شود. بالای این بخش، با کاری نسبتاً دشوار، باید آجرهای جدید، کاملاً سالم و یخ‌نازن، را در ملات سیمانیِ قوی قرار دهیم و به این ترتیب بازشو را دوباره دیوارچینی کنیم. بالای ردیف جدید آجر و زیر آجرهای دیوار قدیمی باید با کمک میلهٔ آهنی ملات را بکوبیم و در آن می‌توانیم خرده‌های ریز آجر را نیز مخلوط کنیم. به این روش، با پیش‌روی جزءبه‌جزء در امتداد دیوار اصلی، می‌توانیم عایق‌کاری تکمیلی دیوار را انجام دهیم.

به‌جای بیرون آوردن، یعنی باز کردن، دیوار به این روش، می‌توانیم با اره نیز کار کنیم اگر دیوار از سنگ نرم ساخته شده باشد یا اگر ضخامت ملات بین دیوارها زیاد باشد و در صفحهٔ افقی قرار داشته باشد. در این حالت، در یک نقطه دیوار را سوراخ می‌کنیم و ارهٔ دیوار را از میان دهانهٔ گشادشده عبور می‌دهیم. با اره می‌توانیم ردیف‌های آجر را سریع‌تر برداریم، البته باز هم به قطعات کوچک. اگر دهانه‌ای را که با اره ایجاد کرده‌ایم کمی گشادتر کنیم، می‌توانیم نوار عایق را که از هر دو طرف با قیر آغشته شده است نیز مستقیماً وارد کنیم. پس از گیرش کامل، باید ملات سیمان را روی قیر کوبید. یکی از روش‌های عایق‌کاری، روش الکترواسمزی است.

مشخص است که رطوبت از پی به سمت بالا، از راه موئینه‌ها، به دیوارها نفوذ می‌کند. این نفوذ با اختلاف پتانسیل میان بستر زمین و بخش‌های پایین دیوارها تقویت می‌شود. با نصب الکترودهای عایق، نفوذ رطوبت به‌طور خودکار متوقف خواهد شد.

الکترودها در دیوار، بالاتر از سطح زمین و پایین‌تر از تراز زیرین کف، برای 15 cm کار گذاشته می‌شوند. آن‌ها از میله‌های آهنی - فولاد بتن، با قطر 12-15 mm ساخته می‌شوند. آن‌ها را در سوراخ‌هایی که با مته‌ای به قطر 2 cm ایجاد شده‌اند، با فاصله‌ای برابر با 40 cm از یکدیگر قرار می‌دهیم. الکترودها را هم از سمت داخل و هم از سمت خارج نصب می‌کنیم، به‌گونه‌ای که سرهای الکترودها در خط میانی دیوار، از یکدیگر به فاصله 2-3 cm قرار داشته باشند. پس از نصب الکترودها، سوراخ‌ها باید با ملات سیمان پر شوند. سرهای الکترودهایی را که از دیوار بیرون زده‌اند باید با سیم فولادی به ضخامت 6-8 mm به هم متصل کرد، و سیم فولادی را به یک قطعه آهن تخت با ابعاد دست‌کم 60x60x8mm که زیر سطح زمین قرار داده شده است. از نظر زیبایی‌شناختی، خوب است سیم فولادیِ اتصال‌دهنده الکترودها درون دیوار فرو برده شود. اجزای این تأسیسات را با لحیم‌کاری یا جوشکاری به هم متصل می‌کنیم. باید توجه داشت که سامانه الکترودها و سیم نباید با شبکه برق یا با هادی‌های زمین تماس پیدا کند. سامانه الکترودها در برخی موارد، بر پایه اندازه‌گیری‌های محلی، باید با اتصال به جریان مستقیم کم‌ولتاژ تقویت شود.

پس از عایق‌کاری دیوار مرطوب، نوبت به اندود کردن دیوار می‌رسد، و اینکه این کار چگونه انجام می‌شود را می‌توانید در مقالهٔ تعمیر و تعویض اندود بخوانید