** Ozi nka na nchekwa dị mkpa:** Nke a bụ ederede agụmakwụkwọ archival, ọ bụghị nhazi nhazi, mgbako static, ọkọlọtọ ọdabara, nkọwa njikọ ma ọ bụ ntụziaka maka igbu, ịgbado ọkụ, ịgbado ọkụ, shoring, prestressing ma ọ bụ mmezigharị. A na-ebufe usoro izizi niile, akara, akụkụ, akụrụngwa, usoro na nkwupụta na-enweghị nkwenye dịka iwu nke taa siri dị. Nhazi na ogbugbu nke ihe ejikọtara ọnụ nchara-concrete bụ naanị nke ndị injinia ikike, ndị na-emepụta ihe, ndị ọrụ ngo na nlekọta dabere na ihe a kapịrị ọnụ, ibu, ala, ihe na ụkpụrụ ọdabara.
Ihe owuwu jikọtara ọnụ abụghị ọrụ pụrụ iche na onyinye ọha Savo Kusić ugbu a. Ihe a na-elekwasị anya ugbu a bụ osisi windo, osisi-aluminom windo na ụzọ omenala. Maka ọrụ windo ma ọ bụ ọnụ ụzọ, ị nwere ike izipu arịrịọ maka ntinye aka.
Okwu mmalite
N’ime ihe owuwu ụfọdụ, a na-eji ihe mgbochi kọmpụta emesiri ike na nkwado nchara, dị ka pavement nke àkwà mmiri dị na I-longitudinal na ihe ndị na-agafe agafe ma ọ bụ n’uko ụlọ dị na I-girders. Na mbụ, a na-eme ka usoro ndị dị otú ahụ dị n’okpuru echiche na ihe abụọ a nwere ike ịgagharị na ibe ya nakwa na oge na ntụziaka nke isi ihe na-enweta nanị site na nkwado ígwè. Ihe mbadamba ihe ahụ bufere ibu ahụ gaa na nchara nchara, mana o esoghị na ịnata ụkpụrụ static kwekọrọ (fig.1).
- Foto1- ihe ejikọtara ọnụ, sistemụ *
N’ maka usoro ihe owuwu a, a na-ahụta nkwonkwo transverse na slab kọmpụta n’oge oge, iji mee ka mbelata nke kọmpụta ahụ siri ike ma zere mgbawa na-adịghị mma, ya bụ nrụgide mgbakwunye. Otú ọ dị, ahụmahụ egosiwo na ike ndị dị n’ime usoro dị otú ahụ dị nnọọ iche na nke a gbakọrọ. Na kọntaktị dị n’etiti slab ihe a na-emesi ike na nkwado ígwè, nnukwu esemokwu (nrụgide adhesion) na-eme, nke mere na ihe abụọ ahụ na-arụkọ ọrụ mgbe niile.
Ihe ọghọm nke mmetụta njikọ na-atụghị anya ya bụ ọdịdị nke mmetụta dị mma na nkwonkwo nke ihe mgbochi ihe. Nrụgide siri ike n’akụkụ elu abutment na-abawanye nke ọma na nso nkwonkwo, dị ka nrụgide ịkwa osisi na nsọtụ nke oke n’akụkụ. Ebe ọ bụ na ọnọdụ nke akara efu na nkwonkwo anaghị agbanwe agbanwe, nrụgide nkịtị na nkwado ígwè nwere ike ịdị elu karịa nke a gbakọrọ maka njikọta otu. Malite na ọkwa a, njikwa adhesion nwere ike ime na-agbasa n’ihu. Ya mere, nkwonkwo ndị dị na pavmenti pavement adịghị arụ ọrụ ha ma ghara ịdị irè.
Ndị na-ebu ọnụ
N’ihe banyere nkwado ndị jikọtara ọnụ, a na-eche na a na-ebufe ndị agha na-akpụ akpụ na kọntaktị dị n’etiti nkwado nchara na ihe nkedo ahụ n’enweghị nsogbu (ike dị na beams). Iwu bụ na ihe mgbochi ahụ na-adabere kpọmkwem na eriri elu nke nkwado ígwè na na ọ dịghị mmegharị ọ bụla. Na nke a, a na-akpọ rigid coupling na-eji ụzọ njikọ pụrụ iche (mkpanaka, akpali akpali, arịlịka), nke a na-etinye n’ime ihe.
Anyị ga-atụle ihe gbasara ọkụ ọkụ jikọtara ya na ihe mgbochi ihe na-enweghị nkwonkwo transverse. Ọ bụrụ na ụfọdụ ibu (dịka oge na-ehulata) na-eme naanị obere oge, nrụgide na deformations kwekọrọ Δσ, resp. Δε dị ka sayensị ike elementrị si dị, dị ka ihe siri ike. Nchegbu na ígwè na ihe, na ụfọdụ elongation, guzo n’ihe metụtara modul nke elasticity ha: σst/σb = Est/Eb = n. Ọ bụrụ na ibu ahụ dị ogologo oge, deformations nke ihe ahụ na-eme n’ihi nkwụsị na eruba. Ọ bụrụ na ε0= σ/E0 kaa akara nrụrụ n’ihi ibu dị mkpụmkpụ n’oge t =0, deformation na-abawanye n’okpuru ibu na-adịgide adịgide n’ihi esemokwu ruo oge t na uru εt = ε0(t + φt). N’okpuru otu ọnọdụ ahụ, a na-agbakọ nrụrụ mkpụrụ dị ka a ga-asị na ha dabara na nrụgide. Ọ bụ ya mere e ji kwuo na iwu Hooke na-emetụta nrụrụ n’ihi eruba. Ọnụ ọgụgụ nke eruba φt dabere na oge, klas nke ihe, okpomọkụ dị n’èzí, iru mmiri ikuku, oge ntinye nke mmewere, wdg.
Kama na-ehulata dị ka Bernoulli na Navier, mmekọrịta dị iche iche na-apụta, ya bụ, nkesa nrụgide kwesịrị ikpebi site na nha anya dị iche iche maka eruba. N’ihi na-asọpụta, nrụgide dị na kọmpụta na-ebelata, ebe nrụgide na ígwè na-abawanye. Mgbanwe nrụgide ndị a na-adabere, na mgbakwunye na akụkụ nke akụkụ obe, na akụkụ na-agbanwe na oge ibu. Yiri nsonaazụ dị ka si eruba na-eme site shrinkage nke ihe. Ọnụ ego nke shrinkage jikoro εs dabere na ihe ahụ, usoro nke mmepụta ya, yana na ọnọdụ ihu igwe. Concrete shrinkage adabereghị na ibu etinyere na mmewere.
Njikọta pụtara
Ngwa njikọ ga-ebufe n’enweghị nsogbu ọ bụla ike ịkpacha ihe dị na kọnti na nchara nchara na kọntaktị, n’ihi ibu na-eme, wee gbochie ịpụ. Tụkwasị na nke ahụ, ha kwesịrị ịnata ndị agha na-akpata oblique, ma ọ bụrụ na n’ihi nha ha, akụkụ ahụ n’onwe ya enweghị ike ịnata ha. A na-ekpebi oke nke ndị agha dị ka usoro mgbagha nke elementrị si dị. A na-ewere ihe ndị a dị ka ụzọ njikọ:
- Arịlịka njikọ: Ndị a bụ efere ígwè dị okirikiri ma ọ bụ dị larịị, nke a na-agbado na eriri elu nke eriri ígwè, bụ nke na-eme otu ihe ahụ na-ehulata nkwado nke ogwe osisi siri ike. A na-eme ha dị ka nko ma ọ bụ ihe mkpagharị, diagonally ma ọ bụ kwụ ọtọ. Arịlịka ndị a na-arụ ọrụ naanị n’otu ụzọ ma ọ naghị adị irè ma ọ bụrụ na ike shear gbanwere akara.
\ - Giders: A na-ejikọta ha na elu elu nke nkwado ígwè, ha nwere ike ịnweta ike ịkwa akwa na ntụziaka abụọ ahụ. Ekwesịrị ime ihe dị iche n’etiti ụbụrụ dị nro na nke siri ike na ntụziaka nke ike ịkpụ. Mkpụrụ ndụ ụbụrụ dị nro na-enwe nrụrụ dị ukwuu ma na-ekesa ike na-akpachasị ihe n’elu ha. Ihe nkwado siri ike na-enye nkesa ndị agha kacha mma na nrụrụ obere.
- Foto2- Akwa n’elu Osimiri Ruhr dị nso na Herdecke*
- Nkwado gburugburu: Ọ na-adabere na nkwado ígwè ma na-agbado ya na ebe kọntaktị. Spiral adịghị adabara maka ndị agha njikọ dị ịrịba ama. Otú ahụ ka ọ dịkwa maka nchara gbara okirikiri. Dịka ọmụmaatụ nke ụzọ maka njikọta na àkwà mmiri, na fig.2a na-egosi ụbụrụ nke akwa mmiri n’elu osimiri Ruhr dị nso na Herdecke (ụbụrụ60x40na vetikal stirrups ϕ12, nke a na-agbanye na ụbụrụ n’onwe ha, iji zere mbelata ọzọ site na ịgbado ọkụ); na fig.3pụtara maka ijikọ eriri transverse nke otu àkwà mmiri, dabere n’otú ike ntụgharị dị, a na-eji ihe ndị na-eme ka ọkpụkpụ welded na-eme ihe maka ihe ndị ahụ, nakwa dị ka ihe na-agbanye ọkụ ozugbo maka eriri elu na eriri pụrụ iche. N’ihe gbasara ogologo ihe na-akpali akpali, a pụkwara ịgbanye ndị na-eme ihe n’akụkụ dị iche iche, fig.4a. Na fig.4b na-egosi ihe ngwọta ya na ihe ndị na-akpali akpali.
- Foto3- Oghere ụzọ nke otu àkwà mmiri*
- Foto4- Ụbụrụ nwere mkpagharị*
N’ịrụ ụlọ, a na-ejikwa ihe ndị na-esi ike na-eme ihe na-eme ihe ma ọ bụ nanị ndị na-emegharị ihe, ma a na-ezutekwa ngwọta ndị nwere ihe ndị dị nro, dị ka akụkụ ndị na-agba agba. Maka ebumnuche akụ na ụba, arịlịka njikọ, bụ nke etinyere na nkwado igwe, ka a na-ejikarị (fig.5a), ma ọ bụ zuru ike na nkwado ya na otu njedebe agbagọ (fig.5b). Na fig.5c na-egosi ngwọta kwekọrọ na nko a chụpụrụ. Na fig.6A na-egosipụta ihe ngwọta nkịtị nke nkwado ụlọ n’elu ụlọ, ya bụ a) nkwado nkwado nke I-beams, b) mere nke T-beams, nke a na-emepụta site na ịkpụ I-beams. Na nsọtụ nke nkwado, ọkachasị ihe nkwado ngwụcha siri ike kwesịrị ịdị mgbe niile (fig.7). A na-eji arịlịka na-achọsi ike webata nrụgide site na mbelata na okpomọkụ n’ime slab.
- Foto5- Njikọ njikọ *
- Foto6- Nkwado nke usoro mezzanine *
A na-eme akụkụ nke ụzọ maka njikọta dịka ụkpụrụ nke mbụ si dị. Ụzọ n’otu n’otu kwesịrị ịnata ike shii dabara na oghere ha. Mgbe a na-atụle njikọ nke ụbụrụ welded, oge ntụgharị ahụ kwesịrị iburu n’uche.
- Foto7- a) Ọgwụgwụ ụbụrụ na anchoring; b) na-agba ọsọ*
Njikọ njikọ
Ngosipụta ndị gara aga na-ezo aka na rigid coupling, ebe ngbanwe nke dị n’etiti nkwado nchara na efere ahụ hà nhata na efu, na njikọ ahụ pụtara na-eme ihe na-aga n’ihu. Nrụrụ nke njikọ ahụ pụtara, nrụrụ mpaghara nke ihe na-akwado ígwè na-eleghara anya.
- Foto8- Bracket nwere njikọ na-agbanwe agbanwe *
N’okpuru echiche nke njikọta siri ike, ike ndị a na-ebute site n’ụzọ nke onye ọ bụla na-ejikọta ya na ike ntụgharị na oghere nke ụbụrụ. Ọ bụrụ na mmegharị dị ịrịba ama n’etiti nkwado nchara na slab ihe na-eme na mpaghara ụfọdụ, nke a na-eme ka ndị agha na-achịkọta nke ọma. Concrete nwere ike kwụsị ọrụ dị ka efere nrụgide nke oghere ejikọtara ọnụ, nke a na-ebelata oke uru nke ike shiee. Na fig.8E nyere ihe atụ nke ihe owuwu nke nwere njikọ na-agbanwe agbanwe, nke yiri akwa mmiri dị n’elu Rhine, Koln-Rodenkirchen. Na fig.9A na-egosipụta mmetụta nke njikọ na-agbanwe agbanwe na nkwado na-aga n’ihu, maka ike na-etinye uche na ibu nke kesara n’ụzọ zuru ezu. Ntugharị ψ, nke bụ ihe nrịbama nke nkwụsi ike nke njikọ maka ịnata shear, akọwapụtara na fig.8. Ya mere mmetụta nke njikọ na-agbanwe agbanwe dị nnọọ ukwuu, ma ọ bụrụ na a na-ahọrọ àgwà nke njikọ ahụ n’ebumnobi iji nweta shear.
- Foto9- Ọmụmaatụ maka akwa mmiri nwere njikọ na-agbanwe agbanwe*
Ngụkọta ihe owuwu jikọtara ọnụ
Na ụkpụrụ, ọ bụ akụ na ụba na ọkpụrụkpụ nke slab ihe nkedo kwesịrị ịdị ntakịrị dị ka o kwere mee, ebe ọ bụ ezie na a ga-agbasosi ike nke kacha nta nke iwu kwadoro.
Arụmọrụ ekpebisiri ike
N’ihe banyere statically kpebisiri ike na-ewu (eg dị mfe ibé), na static mmetụta na nkịtị ngalaba maka ụfọdụ ibu na-mgbe niile, ma ọ bụ onwe ha oge. Naanị oge na-ehulata na ike nkịtị na akụkụ ụfọdụ nke ngalaba ahụ na-agbanwe n’ihi mmetụta nke mgbaba na shrinkage.
Enwere ike igosi mmetụta nke shrinkage dị ka ọdịiche okpomọkụ kwekọrọ na nchara nchara na ihe nkedo. N’ihi mbelata nke ihe, nrụgide dị n’ime na-apụta na ngalaba jikọtara ọnụ, ya bụ nrụgide tensile site na mbelata na ihe a na-egbochi ya site na mmetụta nke nkwado nchara (yana mgbakwunye n’onwe ya), ebe nrụgide mkpakọ kwekọrọ na-eme na ngalaba nchara (Fig.10). Mbelata na-abawanye site na oge ruo uru ikpeazụ dịka otu ọrụ nkọwa si dị. Ebe ọ bụ na nrụgide mbelata na-abawanye site na nrụrụ mbelata, nke a na-ebute ihe a na-akpọ shrinkage flow.
- Foto10- a) Mbelata nke efere efu na-enweghị njikọ; b) nrụgide n’ihi mbelata na nkwado jikọtara*
Dabere na static usoro na-ewere onwe-ibu nke ihe slab, ọ dị iche: njikọkọ naanị maka na-akpụ akpụ ibu (naanị nchara nkwado na-ewe nke ya arọ, na jikọtara usoro na-enweta naanị ibu na-eme na okokụre Ọdịdị), njikọ maka onwe ya arọ na-akpụ akpụ ibu (dum onwe-arọ na-akpụ akpụ ibu na-eme na jikọtara usoro).
Okwu nke mbụ na-eme mgbe ndị na-agba ígwè na-eje ozi dị ka ndị na-arụ ọrụ nhazi, na-enweghị nkwado, na n’oge a na-emepụta ihe, ha nwere ike na-ehulata n’ọhịa (fig.11a). N’okwu a, nkwado nchara n’onwe ya na-eburu ibu nke ihe na-arụ ọrụ na nhazi. Nkwekọrịta na-eme naanị mgbe kọmpụta siri ike nke ọma (Fig.11b), na nkwado ahụ agaghị ebu ya ozugbo emechara ihe, iji zere mmebi ma ọ bụ oke mmiri nke ihe.
N’okwu nke abụọ, mgbe a na-enweta ibu nke onwe ya site na usoro jikọtara ọnụ (Fig11c), a na-eche na a na-akwado nkwado nchara n’oge a na-emepụta ihe na ebe zuru oke, ka ọ ghara ịnweta oge na-ehulata dị ịrịba ama. A na-egosi nkesa voltaji mgbe ọ wepụsịrị scaffolding na fig.11d.
- Foto11- Njikọta maka ịkwagharị na ịkwanye onwe ya, yana nkesa voltaji tupu na mgbe iwepu scaffolding *
Bugharịa
N’ihe dị n’okirikiri dị mfe, obere nrụgide tensile na-eme na ihe ahụ naanị n’ihi nkwụsịtụ na ọdịiche okpomọkụ. Nnukwu nrụgide tensile na-eme n’obere oghere, ihe ndị na-arụ ọrụ na-aga n’ihu na ihe ndị ọzọ, ndị a nwere ike ịkpata mgbawa na kọnkịtị. Ọ bụrụ na mgbawa na-apụta na mpaghara oge na-adịghị mma, mmetụta njikọ na-efunahụ. Ya mere, ọ bara uru ịmalite obere nrụgide na-eme ka ọkpụkpụ na-eme ka ọ bụrụ ihe na-eme ka ọ ghara ịdị na-eme ka ọ bụrụ ihe mgbagwoju anya n’ihi nkwụsị nke ihe. Enwere ike ibelata nrụgide nhụsianya dị na mbadamba kọnkịtị nke ogwe ejikọtara ọnụ:
1. Site n’ikwekọ na-adịghị mma tupu loading nke ígwè girder (tupu-tensioning nke elu onu). N’otu oge ahụ, a ga-eji nlezianya mụọ usoro nke concreting.
2. Site n’ịkwalite na ibelata nkwado etiti nke nkwado na-aga n’ihu. N’ihi ya, site na usoro kwesịrị ekwesị, nrụgide mkpakọ nwere ike ịkpata n’ime mpempe akwụkwọ nke nkwado jikọtara ọnụ.
3. Site n’itinye aka n’isi. Ihe kachasị mfe bụ mgbe etinyere ihe mgbochi ihe n’efu, ma emesịa jikọọ ya na nkwado nchara. Uru nke usoro a bụ obere ikike prestressing, ebe ọ bụ na a naghị agbanye eriri eriri nke nkwado ígwè. Nke a girder na-enweta oge na-ehulata nanị n’ihi na eruba na shrinkage nke ihe slab, otú ọ na-anọgide ogologo n’ihi prestressing ike. Na fig.12na nkesa nrụgide maka nke a nke prestress ka egosiri (t=0), na fig.12b ikpeazụ steeti na njedebe nke eruba (t=tE) na fig.12c na-ehulata nrụgide n’ihi ntinye oge dị mkpirikpi (t=a). Na fig.12d na-egosi nkesa voltaji maka t=0 n’ihe banyere prestressing na bonded kọmpat.
- Foto12- Ịkwado slab sink na-akwụghị ụgwọ yana njikọ na-esote*
Ihe owuwu na-enweghị atụ
Griders na-aga n’ihu na ihe owuwu ndị yiri ya na-enweta oge na-ehulata adịghị mma, nke na-ebutekarị nrụgide tensile dị elu na slab kọmpụta agbakwunyere. Ihe mgbawa na-adịghị mma karịsịa na àkwà mmiri, na-atụle ndụ ọrụ nke ejikọta ọnụ na mmetụta nke notches na cracks. A na-agbakọ sistemu na-enweghị atụ maka ibu dị mkpụmkpụ (moving loads) dị ka usoro statics na-emebu si dị maka sistemụ agbanwebeghị. Ọnụọgụ static kwekọrọ na nrụrụ ahụ bụ otu ihe dị na sistemu na-agbanwe nke ọma. N’okpuru mmetụta nke mgbe nile loading, karịsịa elu prestressing, nnukwu eruba na-eme mgbe niile. Mgbe ị na-ekpebi ike prestressing, ekwesịrị iburu n’uche esemokwu nke ihe ndị na-agbagọ agbagọ. N’oge a na-arụ ọrụ, a ga-eji nlezianya họrọ nkpuchi nke àkwà mmiri jikọtara ọnụ. Nkwado ejikọtara akwadoro dị njikere nke ukwuu, yabụ na ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe na-agaghị ekwe omume ịme mmezi na-esote nke ọnọdụ dị elu. A na-enweta ọkwa ikpeazụ naanị mgbe ọtụtụ afọ gachara, na-atụle eruba. Ọkwa ahụ ejighị n’aka ruo n’ókè ụfọdụ, ebe ọ bụ na mmetụta nke mbelata na eruba na-agbanwe agbanwe, dabere na ọnọdụ ihu igwe nke a na-apụghị ịkọ.
Mmechi
Ngwa nke njikọ ejedebeghị na mpempe akwụkwọ mpempe akwụkwọ, ma nwekwara ike ịgụnye nkwado maka stiffening Langer beams, nkwusioru bridges, wdg nakwa dị ka lattice girders na a carriageway elu ma ọ bụ ala. Lattice àkwà mmiri - nnukwu nrụgide nrụgide na-eme n’okporo ụzọ okporo ụzọ dị nso n’okporo ụzọ dị n’okpuru ebe a, ebe ọ bụ na slabs ndị a ga-agbaso ruo n’ókè ma ọ bụ karịa na elongation nke eriri eriri nke isi ihe. Achọrọ prestress ogologo ogologo zuru oke iji zere mgbawa. Na fig.13e nwere a borderline ikpe nke ígwè okporo enweghịzi a ala belt ma ọlị, na ya ọrụ na-kpamkpam eweghara site a mesikwuru kọmpat slab prestressed na abụọ ntụziaka. Na fig.13b a na-ahụ ọwa mmiri nke ngalaba60x180mm na nkwado onwe ya.
- Foto13- Gahle akwa: a) ngalaba; b) ọnụ nke eriri ala, aka ekpe na ọdụ ọdụ, aka nri na Vešaljka*