Podovi su važni jer pružaju ne samo funkcionalnost i zaštitu, već i estetski i komforan aspekt životnog prostora. Najpreglednija podjela podova na vrste dobija se ako se uzmu u obzir istovremeno način izrade podova i vrste i oblici materijala koji služe za izradu. Na taj način dobija se sljedeća podjela: kameni podovi (kaldrme), košuljice (obloge), podovi od keramičkih pločica, podovi od sitnih pločica, podovi od krupnih pločica, drveni podovi i podovi od plute, podovi od obložnih traka, podovi od umjetnih materijala koji se nanose lopaticom.
Zahtjevi za podove u pogledu trajnosti i zaštite od vlage
Minimalni uslovi u pogledu čvrstoće pritiska, čvrstoće zatezanja pri savijanju kao i otpornosti prema habanju izloženi su za obloge od tvrdih betona u DIN 1100. Te vrijednosti mogu se uglavnom smatrati kao uslovi kojima treba da odgovaraju teško opterećivani podovi industrijskih objekata. U DIN 272 izložene su minimalne vrijednosti za kameno drvo (ksilolit) koje mogu da važe i za lako opterećivane podove industrijskih objekata, kao i za podove stambenih i poslovnih zgrada.
Slika 1 - Hidroizolacija poda
Zahtjevi za podove u pogledu toplotne i zvučne izolacije
Toplotna izolacija ne zavisi isključivo od poda, nego od cjelokupnog sistema međuspratne konstrukcije. Važan je, međutim, stepen u kojem pod može da oduzima toplotu osobama koje na njemu stoje ili se po njemu kreću. Isto tako, u pogledu zvučne zaštite od presudnog je značaja cjelokupan sistem međuspratne konstrukcije. Pri tome je pod od znatno većeg uticaja – naročito ako je izveden kao plivajuća košuljica ili plivajući drveni pod.
Sl. 2 - Podna zvučna izolacija
Uvjeti za zaštitu podova od požara
Za podove u okolini ognjišta, kao i za podove ispod strmih krovova a često i po radionicama i radioničkim halama, mora se zahtijevati da budu izrađeni kao vatrobrani ili kao vatrostalni. Bliži podaci u DIN 4102.
Zahtjevi za električnu otpornost podova
Opasnost za ljudski organizam od dodira sa vodičima pod naponom relativno je velika čak i u granicama niskog napona do 250 volti. Opasnost se povećava ukoliko pod na kome se čovjek nalazi ima veću provodljivost. Prema propisima Njemačkog elektrotehničkog društva (VDE), svaki pod čiji je otpor manji od 7730 oma, opasan je. Ovo važi naročito za vlažne i mokre podove.
Obloge (obloge okvira)
Među najvažnije obloge spadaju: podovi od teraca, betonske obloge, glinene obloge, mozaik podovi, gipsane obloge, podovi od ksilolita, obloge od ilovače i asfaltne obloge.
- Podovi od teraca: Teraco podovi su trajni, nepropustljivi za vodu i ne prašnjave se. DIN 1965 Tehnički propisi o izradi obloga i o keramičkim radovima sadrže bliže podatke kako o granulometrijskom sastavu agregata za teraco, tako i o načinu izrade.
- Betonske obloge: DIN 1965 sadrži bliže podatke o običnim betonskim (ranije cementnim) oblogama, a DIN 1100 o oblogama od tvrdog betona. U posljednje vrijeme izrađuju se takođe i obloge od lakog betona – a isto tako i od lakih poroznih agregata, kao i od pjenastog betona – koje služe naročito kao podloge oblogama od vještačkih materijala koji se nanose lopaticom.
- Obloge od gline: Prave se od drobljene opeke sa krečnim, cementnim ili magnezitnim vezivnim sredstvom. One odvode toplotu slabije od betonskih obloga.
- Mozaik podovi: Mozaik podovi predstavljaju najljepšu i najotmeniju vrstu obloge za čiju se izradu upotrebljavaju mermer, komadići pečene gline, mutno staklo ili keramika. Iz razloga što ova vrsta poda zahtijeva od proizvođača mnogo sklonosti ka umjetničkom osjećaju, to se veoma malo radionica bavi njegovom izradom.
- Gipsane obloge: Gipsane obloge su vatrootporne. Način njihove izrade izložen je u DIN 1965. Izrađuju se uglavnom od jako pečenog gipsa za obloge, i to kao jednoslojne preko pijeska, ili kao dvoslojne suhe obloge. Za gipsane obloge upotrebljava se također i prirodni anhidrit.
- Podovi od kamenog drveta: Svojstva i način izrade podova od kamenog drveta (ksilolita) standardizovani su propisima DIN 272. Dijele se na jednoslojne industrijske ili nabijene podove, dvoslojne podove od kamenog drveta, za stambene i poslovne prostorije, kao i na jednoslojne podloge za parkete, za obloge u trakama, itd.
- Obloge od ilovače: Detaljnije informacije o oblogama od ilovače – naročito za žitnice, poljoprivredne magacine itd. – sadržane su u DIN 1965.
- Asfaltne obloge: Obloge od livenog asfalta upotrebljavaju se i za izradu neposrednog gornjeg gazišnog sloja poda, kao i za izradu podloga za parkete, trakaste obloge, obloge od vještačkih materijala nanošenih lopaticom, itd. Ne stvaraju prašinu, ne propuštaju vodu, gipke su, a povrh svega odmah po izradi može se po njima gaziti.
Slika 3 - Mozaik od drveta
Keramički podovi
Podovi od keramike izrađuju se od keramičkih pločica. Praktično su neograničene trajnosti, laki su za održavanje čistoće i ne stvaraju prašinu. Za bliže podatke vidjeti DIN 1965.
Sl. 4 - Keramičke pločice kao imitacija mramora
Sl. 5 - Različiti dezeni keramičkih pločica
Podovi od malih pločica
Podovi od sitnih pločica (površine oko 0,25 m2) izrađuju se od pločica prirodnog kamena, betona, klinkera, stakla, čelika, kamenog drveta i asfalta i polažu većinom u cementni malter. Pločice od vještačkih materijala (od vještačke smole, bitumena i azbesta) polažu se lijepljenjem. Po svojim svojstvima odgovaraju oblogama izrađenih od istih sirovina i istih materijala.
Sl. 6 - Mozaik malih pločica
Podovi od velikih ploča
Za podove od krupnih ploča – pored brazdastih limova od čelika i lakih metala – dolaze u obzir prvenstveno tvrde ploče od drvnih vlakana, koje se pri polaganju većinom lijepe hladnim ljepilima. Imaju slična svojstva kao i obloge u trakama i upotrebljavaju se u iste svrhe.
Drveni i pluteni podovi
Drveni pod spada u najstarije i – izuzev od tepisnih zastirača i podova od plute – predstavlja najtopliji pod za noge. Ovde se ubrajaju: daščani podovi od patosnih dasaka, trakasti parket i tabličasti parket, pod od parketnih saščica i mozaik parket.
Pravilno položeni parketni podovi uglavnom pružaju i dobru izolaciju protiv koračajnih udara. Pod od parketnih daščica i mozaik predstavljaju nove vrste parketa. U svrhu jednostavnije njege, parket se u posljednje vrijeme pečati vještačkim smolama. Podovi od plute veoma su topli za noge, izoluju zvuk i ne propuštaju vodu. Za lijepljenje se upotrebljavaju specijalna ljepila.
Sl. 7 - Polaganje parketa
Podovi od obložnih letvica
Za najvažnije trakaste obloge smatraju se:
- Podovi od ploča štampanog vunenog filca (balatum i stragula)
- Podne obloge od zategnutih tkanina, slične tepisima
- Podne obloge od linoleuma
- Podne obloge od gume
- Podovi od vještačkih materijala sličnih tkaninama (igelit)
- Podovi od ploča i traka od polivinilhlorida (gutasin i mipolan)
Dok se prva dva navedena zastirača jednostavno razastiru i samo duž ivica zatežu, dotle se svi ostali od trakastih obloga izrađuju lijepljenjem traka. Ove obloge ističu se malim brojem svojih sastavaka i – osim onih sličnih tepisima – time što nemaju prašine, što se lako peru i što su manje ili više elastične.
Sl. 8 - Obloga od linoleuma koja imitira laminat
Podovi od vještačkih materijala koji se nanose lopaticom
Mase od vještačkih materijala koji se nanose lopaticom predstavljaju smjese od vještačkih smola (većinom polivinilacetata) i dodanih materija. Obloge se izrađuju na glatkim i ravnim podlogama u najmanje tri sloja koji se nanose lopaticom. Poslije 28-dnevnog sušenja na zraku njihova debljina bi trebala iznositi najmanje 2 mm. Slojevi tanji od 2 mm više ne predstavljaju obloge, nego prevlake ili premaze.