Mašine za brušenje

Mašine za brušenje služe za obradu ravnih površina i detalja sa krivinama — ploča, okvira, furnira i sličnih elemenata — kako bi se dobila potrebna glatkoća.

Dele se na tračne, tanjiraste, kombinovane, cilindrične i mašine za brušenje profila.

Tračne brusilice

Tračne brusilice primenjuju se za ravne, okrugle i krive elemente i sitne proizvode. Dele se na horizontalne, vertikalne i mašine za brušenje profila.

Slika 1: Mašina glačalica sa pokretnim stolom marke Š1 PS.

Horizontalne brusilice dele se na mašine sa nepokretnim i sa pokretnim horizontalnim stolom. Brusilice sa nepokretnim stolom primenjuju se za brušenje sitnih elemenata, a brusilice sa pokretnim stolom za veće elemente, ploče, vrata, ispune, furnir i drugo.

Vertikalne tračne brusilice služe za brušenje uglova elemenata, sanduka, okruglih elemenata i drugo.

Profilne brusilice primenjuju se za brušenje sitnih elemenata koji imaju krive površine. Ovaj tip brusilica nije raširen po preduzećima građevinske industrije.

U tekstu se kao najčešće korišćena navodi tračna brusilica sa pokretnim stolom marke Š1 PS (slika 1). Na njoj se mogu brusiti elementi, ploče i ravni proizvodi dužine 1.900 mm, širine 800 mm i debljine 500 mm.

Tanjiraste i kombinovane brusilice

Tanjiraste brusilice mogu biti sa dve vertikalno postavljene brusne ploče ili sa jednom horizontalno položenom brusnom pločom.

Slika 2: Kombinovana brusilica ploča–valjak marke Š1 DB.

Tanjirasta brusilica sa jednom pločom primenjuje se za ugaono brušenje i za brušenje sitnih proizvoda sa malim površinama. Tanjiraste brusilice sa dve ploče primenjuju se manje.

Za brušenje ravnih, profilisanih i elemenata sa krivim površinama primenjuju se kombinovane brusilice i brusilice za profile. Jedna vrsta kombinovanih brusilica je tip ploča–valjak marke Š1 DB (slika 2), koji se sastoji od vertikalne ploče i valjka.

Na ploču mašine i na cilindar (bobinu) navlači se brusno platno. Ploča i valjak učvršćeni su na osovine elektromotora. Pomoću posebnog ekscentarskog mehanizma valjak se kreće paralelno osovini, tamo-amo, sa amplitudom od 0 do 40 mm. Kod vertikalne ploče postavljen je sto za elemente ili sitne proizvode koji treba da se bruse; sto se može postaviti i pod uglom prema brusnoj ploči.

Profilne i cilindrične brusilice

Brusilice za profile primenjuju se za brušenje profilisanih elemenata. Sastoje se od vretena sa radnom glavom na kojoj su po obodu učvršćeni umeci sa brusnim platnom. Za vreme rada umeci elastično priljubljuju brusno platno uz profil elementa.

Cilindrične brusilice dele se na jednocilindrične, dvocilindrične, trocilindrične i šestocilindrične, sa ručnim i mehaničkim pomakom. Ručni pomak vrši se na jednocilindričnim brusilicama, koje se najčešće primenjuju za elemente sa krivim površinama, poput lučnih profila.

Višecilindrične brusilice sa mehaničkim pomakom primenjuju se za brušenje ploča, furnira i okvira. Pomak može da se vrši pomoću valjka ili gumene konvejerske trake. Pomak pomoću valjka primenjuje se pri brušenju furnira, a pomak konvejerskom trakom pri brušenju ploča, vrata i okvira.

Cilindri mašina za brušenje su čelične cevi sa priborom za balansiranje i zatezanje brusnog platna. Mogu biti celi ili rasečeni. Na cele cilindre brusno platno se navlači spiralno i učvršćuje na čelu cilindra posebnim priborom za zatezanje. Na rasečenim cilindrima brusno platno steže se u prorezu po izvodnici cilindra.

Celi cilindri pogodni su za zatezanje brusnog platna i lakše se balansiraju. Mogu se nalaziti iznad ili ispod elementa koji se brusi, pri čemu se gornji položaj navodi kao povoljniji. Pored obrtnog kretanja, cilindri se kreću i paralelno svojoj osovini, oko 100 dvojnih hodova u minutu pri hodu od 10 mm. Pokretanje cilindera može da se vrši transmisionim remenom ili ugrađenim elektromotorima.

Brusilice samo sa gornjim ili samo sa donjim položajem cilindera zahtevaju da se elementi pri dvostranom brušenju propuste dva puta. Šestocilindrične brusilice sa gornjim i donjim položajem cilindera u jednom prolazu bruse obe strane elementa.

Slika 3: Kinematička šema trocilindrične mašine za brušenje Š1 ZC.

U tekstu se navodi trocilindrična mašina za brušenje sa tračnim pomakom Š1 ZC (slika 3), namenjena masovnom brušenju ravnih elemenata okvira i ploča širine do 1.300 mm i najmanje dužine 200 mm.

Brusno platno i veličine zrna

Kao abraziv služi brusno platno, koje se sastoji od hartije ili pamučne tkanine na kojoj su nalepljena oštra zrna od tvrdog materijala. Navode se brusna platna sa zrnima od stakla, kremena, kvarca, korunda i elektrokorunda. Prema grubosti zrna, brusna platna razvrstavaju se na brojeve.

U izvornoj tabeli navedeni su brojevi brusnog platna koje se nekada proizvodilo u SSSR-u:

Prema materijalu kojim su zrna vezana za podlogu, brusna platna izrađuju se za suvo i mokro brušenje. Kao vezivni materijal za suvo brušenje navodi se tutkalo, a za mokro sintetički lepkovi. Brusna platna sa sintetičkim lepkovima postojanim u vodi primenjuju se za brušenje nitroceluloznih lak-premaza uz pastu ili druge materijale za brušenje.

Režimi rada mašina za brušenje

Povezani sadržaji

• Proizvodnja prozora i vrata
• Građa
• Priprema površine drveta za obradu
• Mašine i alati za obradu drveta