** Fa’amaumauga Fa’amaumauga:** O lo’o fa’asaoina e le tala fa’asolopito fa’ailoga, laulau, ma tagi e uiga i le tu’ufa’atasiga ma mea fa’ainisinia o u’amea, ae e le o se fa’ata’ita’iga fa’amaonia, fa’amatalaga meafaitino, tusi faamaonia, fa’atulagaga fa’atulagaina, po’o togafitiga vevela ma su’ega fa’atonuga. Fuafuaga faʻatatau e faʻalagolago i le faʻamaonia saʻo o le ituaiga ma le vaega o le sila, tulaga o gaosiga, mafiafia, vevela, faʻamalosi, faigata, vaivai ma tulaga faʻatatau. O mea e ave ai e tatau ona iai ni fa’amaumauga e mafai ona su’eina ma ia filifilia ma siaki e se tagata poto fa’atatau.
I aso nei, o Savo Kusić o loʻo taulaʻi i faʻamalama laupapa, faamalama fafie-alumi, faamalama masani, faitotoa ma talosaga mo upusii. O lenei tusiga o loʻo tumau pea o se tala faʻasolopito ma e le o faʻatusalia se ofo mo le gaosiga o le faʻamalosia, mamanu poʻo le suʻega o fausaga uʻamea.
Fa’avae ma fa’ailoga fa’asolopito o le faufale u’amea
E ala i le liusuavai o u’amea fefiloi ma suau’u, fa’atasi ai ma le fa’aopoopoina o mea leaga - e masani lava o le limestone - fa’apea fo’i ma le fa’aofiina o le ea vevela i lalo o le mamafa i totonu o se ogaumu, e maua ai le u’amea puaa. O le u’amea pua’a o lo’o iai le sili atu i le 1,7% carbon; e le mafai ona fa’apala, ta’avale, togi pe oomi - o le mea lea, e le mafai ona fa’avasega i ni auala eseese. O le u’amea u’amea e gaosia mai le u’amea pua’a e ala i le feulaina o le ea i totonu o se mea fa’aliliu fa’avae, po’o le u’amea ma le u’amea pua’a i totonu o se ogaumu (Siemens-Martin furnace). E mafai ona faia ni foliga eseese e ala i le taʻavale, oomi ma faʻamalosi. O u’amea uma ua ta’ua o le uamea.



Talafa’asolopito: O fa’ailoga u’amea tuai, fa’ata’ita’iga, alauni ma faiga fa’apipi’i i siata o lo’o fa’aalia e le tatau ona fa’aogaina mo le su’eina, fa’ailoa po’o le fuaina o mea o aso nei. E na’o le fa’ailoga ma fa’amaumauga a le vaega na tu’uina atu e fa’amaonia, fa’atasi ai ma le siakiina o le tutusa e tusa ai ma le tulaga ua malilie i ai ma aoga.
Fa’asologa o vaila’au o le uamea faufale
O le uʻamea faʻainisinia e le o se uʻamea mama, ae o se mea faʻapipiʻi o elemene autu uʻamea ma carbon, e masani lava faʻatasi ma le faʻaopoopoga o manganese, silicon, phosphorus, sumbor ma kopa, ma e itiiti ifo i le alumini, chromium, nickel, molybdenum, ma isi. O le faʻafefiloi sili ona taua o le carbon. O le malosi e maua mai ai ma le malosi o le u’amea u’amea e fa’atupula’ia fa’atasi ai ma le fa’ateleina o le kaponi se’ia o’o ile 0,9% kaponi; fa’aumiumi ile malepe fa’aitiitia a’o fa’atuputeleina le kaponi. O le u’amea e maualuga le kaponi e tatau ona taulimaina ma le fa’aeteete pe a fa’asa’o, punou, fa’amau, ma isi.
Fausia uamea St37.12o se tulafono o lo’o i ai0,08-0,15%o le kaponi, ona ca0,5%manganese, e oo atu0,3%silikoni. Ole mea ole phosphorus ma le sulfur e tatau ona maualalo; e tau taitasi0,09%ma0,05%. I le avea ai o se tulafono, e sili atu le kopa0,2%.
Pe a su’esu’eina fa’ai’uga o su’esu’ega vaila’au, e tatau ona fa’aeteete pe o ni su’esu’ega mai liusuavai po’o su’esu’ega o oloa ta’avale; mo le vaega mulimuli, e taua pe o faʻamatalaga faʻataʻitaʻiga e faasino i faʻataʻitaʻiga e afua mai i le vaega atoa, poʻo faʻataʻitaʻiga na ave mai se nofoaga patino (mai le ogatotonu, mai le pito, mai le tasi pito).
Fauga u’amea, fa’ama’a’a, fa’afefeteina ma fa’alili
O le mata’ituina o le fausaga o lo’o fa’atinoina i luga o mea mafolafola, fa’agaoioia ma le fa’aeteete, eleele ma fa’apololei, e pei o se tulafono, e pala e vai. I nisi tulaga (fa’ata’ita’iga i luga o le u’amea vevela), e mafai ona iloa fatu u’amea ma mata le lava i luga o fa’ata’ita’iga saunia.
O le ata 1 o loʻo faʻaalia ai le fausaga o se uʻamea faʻafefe malie ma le carbon content e tusa ma le 0,1%, ma o le ata 2 o loʻo faʻaalia ai le fausaga o se uʻamea faʻafefe malie ma le carbon content e tusa ma le 0,3%. O fatu mama e leai se kaponi ma e aofia ai le u’amea mama (o le mea lea o le igoa ferrite); i lalo o le fa’atelega maualuga o vaega pogisa e foliga mai e lanu (perlite). I lalo o le microscope, e mafai ona iloa o mea pogisa e aofia ai le sili atu ona faigata ma vaivai; o mea e sili atu ona faigata o le uʻamea carbide (Fe3C), e taʻua o le sima, lea o loʻo faʻapipiʻiina i totonu o le ferrite vaivai. Fa’alotoifale - tioata e fausia i le maualuga o le vevela e malepelepe pe a faasolosolo malie. O le maalili faʻafuaseʻi o le uamea vevela e taofia ai tioata mai le malepelepe. Afai, i le isi itu, e faʻafuaseʻi ona faʻamaluluina aʻo leʻi amataina le suiga o le vaifofo malosi, o le fofo - lea e mafai ona i ai naʻo le maualuga o le vevela - o le a faʻaauau pea ona tausia i le vevela o le potu. I lenei tulaga, matou te le maua se mea o loʻo tufatufaina atu le carbon i foliga o ni mea, ae o se mea faʻatasi ma le tufatufaina tutusa. O le uamea i lena tulaga o loʻo faʻaalia ai le maualuga maualuga o le malosi ma le malosi sili atu nai lo le uʻamea faʻamalo lemu o le vailaʻau tutusa, ae o loʻo faʻaalia ai foi le itiiti ifo o le masini; ua ta’ua lea uamea o le uamea malo.
E masani lava o le malulu e sili ona faʻaalia i luga o luga, aʻo faʻavaivaia i totonu, lea e taua tele mo le faʻaogaina o le sila. u’amea malo o lo’o iai fa’amamafa maualuga i totonu.
Laboratory and Thermal Procedures: metallographic acid etching, faʻavevela, faʻafefeteina ma faʻamaʻi e manaʻomia se fale suʻesuʻe faʻatonutonu poʻo se faleaoga, mea faʻamaonia, meafaigaluega talafeagai ma puipuiga. O le le lelei o le fa’aogaina o le vevela e mafai ona mafua ai ta’eta’ei, fa’aletonu, fa’aitiitia le ma’a’a’a ma fa’aletonu maualuga o totoe.
Amioga o le uamea i le taimi o su’ega ta’i
1. u’amea fa’atulagaina masani ile tulaga ta’avale
Mai le su’ega tensile, i le mea muamua e mafai ona fuafuaina le modulus o le elasticity E mo le aofa’i atoa ma le elastic elongations. Ole modulus ole elasticity ole sila ole 200GPa.
O fa’aumiumi tumau e tupu i le maualalo o voltage, ae e leai se taua tele i le fausiaina. O le uamea masani e amata ona “tafe” i lalo o uta e mo le faumea faapisinisi uamea St 37 ma uamea sima e tele lava ina sili atu i le 0,24 GPa, ma i vaega tetele e mafai ona alu ifo i lalo i le 0,18 GPa. O se taunuuga o le tuʻuina atu, o le tele o suiga tumau ma “laina laina” e tupu. O le laina o le faʻataʻitaʻiga o le uamea (ata o loʻo i lalo) o loʻo faʻaalia ai ua sili atu le maualuga o le fua (i le utaina o le vevesi, o lenei tapulaʻa e taua foi o le fua o le fua).

Pe a, i le tulaga o laʻau sima faʻamalosia, ua sili atu le tapulaa faʻalauteleina o le faʻamalosi i totonu o le sone faʻalavelave, o faʻalautelega taua e tupu i totonu o le uamea, lea e faia ai taʻetaʻe ma piʻo i totonu o le sone vevesi o le laʻau, lea e faʻaleagaina ai le gafatia o le ave. I luga o uʻamea o loʻo i ai le maualuga o le carbon content, i luga o uʻamea faʻamaʻa ma i se tulaga lautele i luga o uʻamea e le o ni ferrous, o le uiga faʻaalia o loʻo faʻaalia i le ata o loʻo i luga e le o aliali mai; fa’aumiumi tumau e masani ona fa’atupula’ia, ma e leai se tulaga e maua ai. I ia tulaga, e pei o se tulafono, o le malosi o le gaosiga e manatu e tutusa ma le uta lea e tupu ai se faʻalauteleina tumau o le 0,2%.
**O tau e le o ni faʻamatalaga mamanu: ** faʻaogaina o le elasticity, malosi e maua ai, malosi ma le faʻalauteleina i totonu o tusitusiga e faʻafeiloaʻi mai se tala faʻasolopito. Mo le faʻatusatusaga, o uiga ma faʻataʻitaʻiga tau o le vasega faʻaonapo nei, mafiafia ma le tuʻuina atu o loʻo ave, faʻatasi ai ma vaega talafeagai, faʻapalepale ma manaʻoga mo le malosi, faʻamalosia ma le vaivai.
2. u’amea toso malulu
I soo se u’amea u’amea e fa’asa’o pe punou, o lo’o fa’atupu ai le sila mālūlū fa’apitonu’u. I le faia o lea mea, o le uamea e faʻamalosia i le lotoifale i tua atu o le mea e maua ai; i luga o le vaega tusi, ua faateleina le tapulaa tusi. Afai o se u’amea u’amea faigofie e utaina i le vevesi seia oʻo ina sili atu le malosi e maua ai, i le toe utaina o loʻo matauina ua faʻateleina le tau o le malosi e maua ai. O le umi o le taimi “taofi” va i le va o uta e lua, o le tele foi lea o le malosi o le a faateleina.
E le gata i lea, talu ai i le taimi o le malulu o le faʻalauteleina o le lautele e faʻaititia foi i le faʻatusatusa i le faʻalauteleina o le pa, o le sila na faʻaalia i le faʻalauteleina o le faʻalauteleina aʻo leʻi oʻo i le suʻega o le a faʻaalia ai le maualuga maualuga o le malosi ma le malosi o le tensile nai lo le sila e leʻi faʻaloloa; i le taimi lava e tasi, o le a fa’aalia ai le fa’aitiitia o a’afiaga.
O loʻo faʻaaogaina le ata malulu i le gaosiga o uʻamea sima IIb, IIIb, ma IVb (tor-umea, uʻamea fau uʻamea), faʻapea foʻi ma le gaosiga o uaea mo le faʻamalosia muamua ma maea o alalaupapa taofi.
** Galulue Malūlū ma Fa’amalosia:** O togi ma fa’amatalaga fa’asolopito fa’asolopito e le o fa’ailoa mai o oloa fa’aonaponei. O le punou, faʻasaʻo, toe punou, uʻu poʻo le faʻamafanafanaina o le faʻamalosi e mafai ona suia ai mea totino ma faʻatagaina pe a faʻatagaina e faʻamaumauga o oloa, mamanu ma tulaga faʻatatau.
Amioga u’amea a’o su’ega mamafa
O le a le mea na fai mai e uiga i le elasticity ma e uiga i le tapulaa tensile o le uʻamea uʻamea e faʻaaoga i le uiga tutusa i le mamafa o le mamafa. O tau o le malosi o le gaosiga o le uʻamea (i le tulaga o le mamafa e taʻua o le malosi o le gaosiga) maua i le taimi o le suʻega faʻamalosi ma le suʻega faʻalavelave e le eseese tele. Ae ui i lea, i lalo o le mamafa, o le faʻateleina o le uta i tua atu o le faʻatapulaʻaina e mafai ona naʻo elemene pupuu.
Mo la’au pupu’e, e fa’aaoga tulafono o le fa’amau. I le taimi lava e tasi, i le mea muamua, e tatau ona amanaia manatu talafeagai, pe latou te faasino i le auala o le lagolagoina ma le pineina o pito o le tootoo, poʻo le faʻaogaina o le axis o le tootoo mai le tulaga faʻavae.
Elemu lolomi: o le malosi o le meafaitino na o ia e le iloa ai le gafatia o le tootoo. O le fa’alelei, muamua curvature, fa’aletonu o totoe, fa’alotoifale ma le lalolagi, lagolago, so’oga ma le le atoatoa e tatau ona aofia i le fa’atusatusaga o le elemene sima.
Amioga uamea ile su’ega punou
E tusa ai ma le fua o le fua (matauina mai fafo e le tele o faʻalavelave o lagolago poʻo laina faʻatupu), e taua tele o le a tupu i le taimi o le suʻega faʻapipiʻi i lalo laʻititi ae sili atu le mamafa nai lo mea na maua pe a suʻeina le malosi o le tootoo suʻega. A uma ona sili atu le malosi e maua mai ai le uamea i totonu o sone vevesi o lagolago, e mafai ona faateleina le mamafa pe afai e lava le puipuiga o lagolago mai le fusi pe mimilo.

Su’ega punou: ata o lo’o fa’aalia ai le fa’agasologa o falesu’esu’e, ae le o le fa’atagaina o oloa. Ole fa’ata’ita’iga fa’ata’ita’iga, lagolago, saoasaoa, vevela, ta’avale ta’avale ma fa’ailoga e tatau ona fetaui ma le fa’atatauga fa’atatau ma le ituaiga u’amea tonu.
Malosi vaivai o le sila
Malosi mea totino fuafuaina i taimi masani teteʻe, faʻamalosi poʻo suʻega punou e maua ai faʻamatalaga auʻiliʻili i uiga o le uamea i lalo o le utaina. I le taimi lava e tasi, e tatau ona amanaia o le malosi e maua mai i le taimi umi o le utaina o le static o le a laʻititi laʻititi nai lo le tapulaʻa na maua e suʻega masani seia oʻo ina toilalo. Afai e soso’o le uta e soso’o ma uta fa’asolo (eg alalaupapa, ala va’a, ta’avale), pe afai e na’o uta fa’asolo, e mafai ona maua fa’amatalaga e uiga i mea fa’atatau i ana amio i lalo o tulaga e sili ona fetaui lelei ma tulaga fa’atino. O le mea lea, o u’amea mo elemene faufale, lea o le a masani ona faʻaalia i uta feʻaveaʻi, e faʻataʻitaʻiina e ala i le utaina soo.
O le tele o taimi, o uta tu’u ma fealua’i e tutupu i le taimi e tasi. O faʻataʻitaʻiga o loʻo mulimuli mai o loʻo faʻamatalaina ai le ute o le faʻafitauli. Tootoo o loʻo faʻaalia i le ata1ua faia i mea e tasi, ma lafo mai le tootoo e tasi. O le u’amea pito i lalo e punou lemu e ala i le uta faasolosolo; o lea, e mafai ona punou. O le la’au pito i luga e fa’aauau pea ona fa’apipi’i fa’alua, fa’atasi ai ma fa’amamafa e sili atu le maualalo nai lo mea o lo’o iai i le to’a muamua. Ina ua mavae sina taimi, na gau le tootoo pito i luga e aunoa ma le faʻaalia o se suiga tumau i le gau. E tusa ai ma lenei mea, o le amio a le meafaitino i le toilalo e faʻalagolago tele i le auala e faʻaaogaina ai le uta. O le faʻataʻitaʻiga o loʻo i luga, o loʻo faʻatatau i le mamafa o le mamafa, e masani foi mo isi ituaiga o uta. I ata2ma3o fa’ata’ita’iga o su’ega mālosi o lo’o fa’aalia; ata2e faasino i se faataitaiga faigofie o se suega loimata, ma le Ata3i su’ega fa’afeagai e tasi.


E tusa ai ma le faʻaaogaina o nei mea moni, e taua tele - e ese mai i le amio na faʻaalia i le taimi o le suʻega masani o le saeia - o le tau o le elemene faufale, lea na viliina poʻo lona vaega faʻasaga i isi suiga, e tatau ona iloiloina faapitoa. O le tete’e o se la’au viliina i uta faifaipea e sili atu le maualalo nai lo le tete’e o se la’au e le’i viliina, talu ai o lo’o fa’amauina i pito o le pu. O le mamafa i le pito o le pu, pe afai e mafua mai i avega faifaipea, o le a sili atu le maualuga nai lo le mamafa masani. O le taunuuga, o elemene fale e viliina i lalo o uta faifaipea e fa’aalia ai le itiiti ifo o le malosi nai lo elemene e le’i viliina.
O se fa’amatalaga mulimuli e uiga i le vaivai: O le ta’e o le vaivai e mafai ona tupu i fa’alavelave e maualalo ifo nai lo mea e mafua ai le fa’aleagaina o palasitika. Pu, faʻamatalaga uelo, suiga faʻafuaseʻi i le vaega, pala ma faʻaleagaina e suia ai le vaega o faʻamatalaga ma le ola. O fausaga o lo’o i lalo o le uta fa’aauau e mana’omia se fa’atatauga fa’apitoa o le vaivai, se fuafuaga o asiasiga ma se su’esu’ega fa’apitoa o ta’e ta’itasi ua iloa.