Taua Fa’amatalaga Fa’apolofesa: Ole tusi lea a le tusitala fa’amaumauga e fa’atatau i fa’apogai ma fa’ata’ita’iga o lo’o avanoa ile taimi ole fa’asalalauga. E le o se faʻamatalaga faʻapitoa faʻapitoa, faʻatonuga saogalemu, fautuaga faʻafaigaluega poʻo se faʻamaoniga o gafatia o loʻo iai nei, saoasaoa, tau poʻo le tulaga o kamupani ma oloa o loʻo taʻua. So’o se fa’aoga o lo’o i ai nei mo le gaosiga fa’aopoopo e mana’omia ai se siakiga o fa’amaumauga o lo’o iai nei a le tagata gaosi mea, mea totino, saogalemu o galuega, aia tatau tau meatotino ma tulafono fa’atatau.

Au’aunaga fa’aopoopo gaosiga ma lomitusi e le o se vaega o le ofo fa’alaua’itele o lo’o iai nei a Savo Kusić. O le taulaiga o le gaosiga o aso nei e aofia ai faamalama laupapa, fa’amalama laupapa-alumini ma faitotoa masani.

Manaoga, tekinolosi ma gaosiga

O le tekonolosi fou o le faia o mea e faʻaaoga ai le 3D lomitusi, na manaʻomia ai foʻi la tatou iloiloga o lenei tekinolosi, o ona aʻafiaga i le gaosiga ma mea fou e ono tutupu ma auala e faʻatulagaina ai le gaosiga.

O le tele o tusitusiga o loʻo faʻatatau i le vaega o alamanuia (faʻapea foʻi ma le tele o isi matata) e amata moni lava i le faaiuga e faapea “o nei tekinolosi (fomaʻi, kemisi, ma isi) ua matua tele lava …”

O lenei faaupuga puupuu, e pei ona tupu i aso ua mavae, o le a tumau pea mo le tele o tausaga a sau ma atonu o le a sili atu nai lo i tatou, aua e pei ona i ai, i le aso tonu tatou te faitau ai i lenei tusitusiga, e leʻi sili atu ona atinaʻe le sosaiete o tagata, ae o le a leai, e pei o taeao.

Ma e moni lava, o manaoga na faia e le tagata e eseese mai lea aso i lea aso ma e manaomia e i latou taitoatasi se tulaga fou, lea e tatau ona sili atu ona atoatoa ma sili atu nai lo le muamua. Afai e te tuʻuina na manaʻoga i le tulaga o eg. o le pisinisi gaosi komepiuta, o le a tatou vaʻaia o se komepiuta e mafai, i le lima tausaga talu ai ma sili atu, ona faia uma a tatou galuega e le o toe lava mo i tatou (manaʻoga fou e manaʻomia le tele o polokalama faʻapipiʻi, lea e manaʻomia ai meafaigaluega, ma isi). Aemaise lava, o lenei faʻalavelave na faʻamatalaina e Gordon Moore, o se tasi na faavaeina le Intel, o le na fai mai e faaluaina le malosi o le komepiuta i le 18 i le 20 msec, o le mea lea na faaigoa ai lenei tulafono o le Moore’s Law. O le taimi nei la o la tatou telefoni feaveaʻi o loʻo i ai le tele o le malosi faʻakomepiuta nai lo le faʻalapotopotoga atoa a le NASA o le 1969. auina atu ni alii se toalua i le masina po o e.g. taaloga vitio e fa’aaoga ai le tele o punaoa fa’akomepiuta e fa’ata’ita’i ai tulaga tolu-dimensional nai lo se komepiuta autu e tasi o le sefulu tausaga talu ai (Kaku, 2011).

O iinei e lua mea e tatau ona tuueseese vave. O manaoga o loo i ai i aso uma i aso nei, e le mafai e lena komepiuta ona faataunuuina, ae o le isi itu o le tala, pe a vaai lautele, o lena komepiuta, e pei ona taʻua, ua lava lea e faʻalauiloa ai se tagata i le masina. O lea, o le alualu i luma o le faasaienisi ua saoloto mai le faalagolago i le saoasaoa o e.g. processors ma o loʻo i ai le faʻamamafa tele i isi lala, e ono faʻalavelaveina le alualu i luma. I se faapuupuuga, e fesoʻotaʻi le saienisi i auala e lua ma le komepiuta ma faʻafetaui ia te ia lava.

Ae ui i lea, e le na’o manaoga e “tuleia” ai tagata i luma. O manaoga e faia e le tagata, e tusa lava pe na te manaʻomia pe leai, e tatalaina ai se avanoa fou mo pisinisi e taufetuli e ofoina atu ia te ia le mea tonu na te manaʻo ai poʻo le mea e manaʻo ai, e aunoa ma le nofouta i ai. E le tatau ona galo ia i tatou le maketiina, lea e lagolagoina ai le tala atoa ma le mea moni o le mea moni o tatou manaʻoga ma mea e le mafai ona tatou faia e aunoa ma, ae le naʻo manaʻoga e le manaʻomia mo i tatou. A tatou aofia ai foi le tagata o se tagata lautele ma aganuu, o le e manao e ese mai isi ma ia fausia lona lava faasinomaga o le a atagia ai lona tulaga faaleagaga i totonu (lea e lua o se manaoga ma se manaoga i se tulaga), tatou te maua se ata faigata tele o le tagata faatau i aso nei, mai le vaaiga o e.g. o se kamupani e fia fa’atau atu lana ta’avale, lea e fa’aalu ai e lea kamupani le tele o alagaoa, e su’esu’e ma fa’atulaga lana ofo, e aunoa ma le ulufale atu i le gaosiga o lena ta’avale.

E fa’afefea la ona gaosia lena oloa, ina ia o se mea e mana’o ai se tasi? O le a le ituaiga suʻesuʻega ma o le a le auala sili e faʻatautaia ai, ina ia avea ma ata o le manaʻoga moni o le tagata faʻatau ma se mea e faʻatau e se tasi, e aunoa ma le nofo i totonu o faʻatauga ma leiloa le tau? O se tasi o auala sili e fai ai se oloa o le taʻu atu lea e le tagata faʻatau mea na te faʻamoemoeina mai le oloa, ona mafai lea ona tatou mautinoa o le a tatou faʻatau atu ia te ia. O le mea moni, o le isi itu o le faʻafitauli o le auala e ausia ai nei mea uma ma ni nai punaoa e mafai, aʻo faʻaaloalo i tagata taʻitoʻatasi.

Mass Customization

O le tagata muamua e ofoina atu se tali i lenei fesili o loʻo lagolagoina se auala fou i le gaosiga. O le auala na faʻaalia i le luasefulu tausaga talu ai, o loʻo ofoina mai ai se auala e mafaufau ai ma se filosofia o le faʻatulagaina o gaosiga e faʻaaloalo i nei manaʻoga uma, aʻo sailia ni fofo e faʻamalieina ai i latou mo le manuia. O lea la, gaosia mea e manaʻo ai tagata uma ma mafai ona totogi ma maua se tupe mama. O lenei faiga ua ta’ua mass customization. O le tupe na faia mai le upu Peretania mass (mass, massive, multitude) ma customization (adjustment), o lona uiga i le faaliliuga o le mass customization i le uiga o le avanoa e faʻavasega ai oloa i le tele o gaosiga (e tusa ai ma Suzić, 2014).

Gaosiga i aso nei

E tele auala i le gaosiga, ae o le tasi na maua le tele o le malosi ma sili ona faʻaaogaina i aso nei o le aganuʻu. Pe a talanoa e uiga i aganuʻu, e masani lava ona fesoʻotaʻi ma le taimi tatou te nonofo ai ma o manatu e fesoʻotaʻi ma aganuʻu e masani lava o loʻo faʻatonuina le ituaiga sili ona lelei o le gaosiga ma le auala e faʻafeiloaʻi ai le mamanu ma le gaosiga o oloa. E le fa’atonuina e fa’asinomaga po’o le a le ituaiga gaosiga e sili ona lelei ma pe fa’apefea ona fai se oloa. Fa’asinomaga o se faiga ma auala o mafaufauga, ma o auala sili ma faiga sili ona lelei o le gaosiga ua na o se taunuuga o lenei faiga ma i se tulaga lautele o le faaiuga e faʻaaoga lenei ituaiga o mafaufauga i le gaosiga (foafoaga).

O kamupani manuia uma na mulimulitaia lenei faiga ma fausia ni faiga manuia na mafai ai ona latou faʻatulagaina a latou gaosiga ina ia sili ona latou tali atu i le maketi. Fa’asinomaga na ta’ua ina ia fa’ailoa mai ai le mana’omia o le fa’atulagaina o le faiga i le itu e fa’aitiitia ai le tele o mea e tu’uina atu i le gaosiga, e fa’atatau i le tele o galuega, ma o lea na faia ai se sao taua tele o se faiga.

Ua faʻaalia ai suiga tetele i le auala e gaosia ai oloa, ae ui i lea, i le autu, o le auala o le gaosiga e leʻi suia. Na’o le fa’alapotopotoga sili atu e ofoina.

Faaopoopo ma toese mea

O le gaosiga muamua e faʻavae i luga o le faʻavae o le toesea o meafaitino. I le faʻataʻitaʻiga, o lona uiga o se fasi mea e sili atu ona lapopoa nai lo le fua o le oloa mulimuli e ave ma aveese mea mai le fasi pepa, seia oʻo ina aumai le fasi i le pito mulimuli. O lenei ituaiga o gaosiga o loʻo faʻatumauina pea i fale gaosi oloa i aso nei. O le mea moni, o loʻo i ai tuusaunoaga, e pei o oloa e maua mai i le faʻagasologa o le lafoina, feula, embossing ma isi mea faapena, ae o nei metotia e le lava le “mulimuli” saʻolotoga i le faʻatulagaina o le oloa, ae faʻatapulaʻaina e sauniuniga muamua (faʻataʻitaʻiga, fausaga meafaitino, ma isi).

O le gaosiga o auala o loʻo ofoina mai e 3D lolomiga o le faʻafeagai tonu lea o le auala o loʻo taʻua ma ofoina atu le gaosiga e ala i le faʻaopoopoina o mea. O lenei metotia o le gaosiga e faʻavae i luga o le faʻavae o le faʻaopoopoina o meafaitino seia oʻo ina maua le fua mulimuli.

3D lolomi

Se’ia o’o mai i nai tausaga talu ai, o lenei faiga na foliga mai o tala fa’asaienisi, ae o le inisinia na fesoasoani i le amataina o lenei ituaiga o gaosiga. I le lomiga tolu-dimensional, o se mea e faia e ala i le faʻaogaina o faʻasologa o mea. E mafai ai ona gaosia vaega ma faʻapotopotoga mai le tele o mea eseese, faʻatasi ai ma mea faʻainisinia ma tino (Wikipedia, 2015).

Afai tatou te suʻesuʻe i le aano o le 3D lolomiga, semanu na i ai talu mai aso o “meamea vai”, ae o le inisinia na saofagā i le mea moni o le tuufaatasiga o se masini CNC [1] ma se extruder masani (lea e mafai ona tuleia nisi mea o loʻo faʻaalia) e maua ai se mea e mafai ona faʻaalia i le tolu vaega o le fatuina, lea e mafai ai ona faʻaalia se ata e tolu. 1.

O se tuufaatasiga o se masini CNC ma se extruder palasitika masani

Ata 1 - Tu’ufa’atasiga ole masini CNC ma mea fa’apipi’i palasitika (Otioti pepa i luga ole cnc,2015) (O le a le mea Fou i le Lalolagi o3D Lomitusi? ,2015) (3D lolomi,2015)

O le mea moni, i le aluga o taimi, o auala sili atu ona faʻapitoa o lenei ituaiga ma metotia o le tuʻufaʻatasia o faʻaoga faʻapipiʻi ua atiaʻe, lea e maua ai se faʻauʻuga sili atu i taimi uma, faʻafeiloaʻi mea fou ma faʻaleleia le fausiaina o le lomitusi lava ia. E tatau foi ona tatou taʻua le lomitusi na tuʻuina atu i lena taimi o le kamupani Carbon3D, o ona faufale na musuia e le ata tifaga “Terminator 2”, lea e faʻapipiʻiina ai se mea e maua mai le resin vai (ata 2). I le avea ai o se tasi na faia lenei lomitusi, Joseph DeSimone, fai mai, 3D lomitusi o le mea moni lava 2D lomitusi e toe faia pea lava pea le faagasologa, ma o lena faagasologa na umi se taimi i lena taimi. Lenei lomitusi “naʻo” toso le mea atoa mai le vai, preformed ma le fesoasoani o le malamalama, ma e tusa ai ma le puna i le taimi e maua mai le 25 i le 100 taimi vave lomitusi (Carbon3D, 2015).

O se mea na fausia mai le resini vai i le 3D faiga lomitusi

Ata 2 - Fa’avae ole fa’agaioiga 3D ole lomitusi Carbon 3D. (Carbon3D, 2015)

3D lolomi ma gaosiga

Ua mafai ona iloa pe faapefea ona faʻaaogaina3D lomitusi salalau atu i vaega uma o alamanuia, o lea ua uma ona lolomi vaega o le tino, atigi taavale, tipi, ofu, ma e oo lava i fale ma fale, ma isi. Mo se faataitaiga Boeing i aso nei lolomi sili atu nai lo20 000vaega mo lau vaalele (DICKEY,2015).

A o fa’a taugofie ma faigofie ona maua lenei tekonolosi, o lo’o valoia e le au popoto i lenei matata o le a fa’agasolo atu lea ituaiga o gaosiga mai le alamanuia i tagata fa’atau. Faatasi ai ma 3D lomitusi, o le a mafai e tagata ona fai a latou lava faʻataʻitaʻiga, faʻaleleia mea o loʻo i ai ma faʻafetaui oloa i o latou manaʻoga. E mafai ona e mauaina le tele o fa’ata’ita’iga e leai se totogi i luga ole Initaneti, e mafai ona la’u mai ma lolomi sa’o.

Ae ui i lea, afai tatou te tilotilo i se faʻataʻitaʻiga faʻasalalau, o le toʻatele o tagata i aso nei o loʻo i ai “masani” 2D lomitusi i totonu o latou fale, ae o loʻo i ai pea kopi, ma e oʻo lava ia i latou o loʻo i ai lomitusi lolomi i kopi. O le a tutusa ma 3D lomitusi. E tele mafuaaga mo lenei mea, o nisi o ia mea o:

  • mafuaaga tau tamaoaiga, ona o le tele o gaosiga e taugofie atu nai lo tagata taitoatasi;
  • e sili atu le fa’ai’uga, lea o le to’atele o tagata o le a leai ni aiaiga mo le fa’apolofesa;
  • malamalama i uiga o meafaitino, fau ma fa’agaioiga polokalame;
  • tomai faufau o le tagata;
  • tapula’a faaletino o le lomitusi.

I le tulaga o le faʻamalieina o manaʻoga o tagata faʻatau,3D-lomitusi e ofoina atu le tele o avanoa sili atu e fetuutuunai ai le oloa i manaʻoga o le tagata faʻatau, nai lo le mafai ona ofoina atu gaosiga masani e faʻavae i luga o le aveeseina o mea. Ae mai le manatu o le tagata gaosi oloa, e mafai ai ona gaosia e aunoa ma le sili atu (otaota) meafaitino, faʻaitiitia le numera o masini, faʻaititia le tau o le teuina, ma isi. E le gata i lea, o le a tatalaina le avanoa e tuʻu ai se oloa e leʻi maeʻa, lea o le a tuʻuina atu ai i le tagata faʻatau e pei o, ma o le a mafai foi e le tagata faʻatau ona lolomi le oloa i lana lomitusi.

O lo’o i lalo ni fa’ata’ita’iga se lua na maua3D i lomitusi

Faaopoopoga1 - Le kamupani Saina WinSun, faʻapitoa i le fausiaina o fale ma3D tekinolosi, “lomitusi” lona uluai fale fogafale tele

Fa’aaliga i fafo o se fa’ata’ita’iga fa’asolopito o se mea na fausia i3D tekinolosi

Ata 3 – Fale lolomi - http://svetzanimljivosti.com/zgrada-iz-stampaca-prva-visespratnica-po-3d-tehnologiji/ 

O totonu o se faʻataʻitaʻiga faʻasolopito o se mea na fausia i3D tekinolosi

Ata 4 - O totonu o le fale lolomi -http://kiko-unico.com.hr/hocemo-li-u-skoroj-buducnosti-printati-stambene-objekte-luksuzne-vile/

Faaopoopoga2- O le kamupani Local Motors na gaosia se taavale e lolomi ai elemene fausaga ma vaega o le tino3D lomitusi, ona fa’apipi’i lea o vaega fa’aopoopo i totonu o le ta’avale

Taavale ua fai vaega o le tino3D i lomitusi

Ata 5 - O se taavale o lo’o lolomi ona vaega -http://www.b92.net/automobili/razno.php?yyyy=2015&mm=01&nav\_id=946245

Faaopoopoga3-3D fana ma fana

Ata 6 -3d fana - http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2295283/3D-printing-gunsmiths-make-blueprints-available-free-download-granted-firearms-licence.html 

Ata fa’asolopito o se mea fa’atusa fana na faia3D i lomitusi

Ata 7 - http://www.bbc.com/news/science-environment-22421185

Faaopoopoga4 - 3D lima mo tagata e iai manaoga faapitoa

Malima fa’ainisinia na faia i3D lolomi

Ata 8 -3D lima -http://edition.cnn.com/2014/04/14/tech/innovation/carpenter-fingers-robohand-3-d/

Talosaga Fa’amatalaga: Fa’ata’ita’iga fa’asolopito, va’aiga, fa’atusatusaga saoasaoa ma fa’amatalaga a le kamupani e le o se mea e suitulaga i se fa’atusatusaga fa’atekinisi ma fa’apisinisi. O le saogalemu o le faagasologa e faʻalagolago i le masini, meafaitino, ea, vevela, gaioiga, faʻamoemoega o le vaega ma suʻesuʻega faʻapitoa o le mataupu faʻapitoa.

Punaoa

3D lolomi. (2015, 4 14). Na maua mai Wikipedia, le encyclopedia saoloto: http://en.wikipedia.org/wiki/3D_printing

Carbon3D. (2015, 04 5). Maua mai le Carbon3D | CLIP Tekonolosi - Fa’atekonolosi fa’ato’a fa’atotonugalemu ile fa’agaioiina ata fa’ata’oto mo le lomitusi 3D e leai ni lapisi:: http://carbon3d.com/

DICKEY, M. R. (2015, 4 15). Fa’amoemoe e Fa’atuatuaina 3D Lomitusi — E Fa’aaogaina e Boeing e ‘Lomitusi’ Vaega mo Ana Va’alele. Na maua mai le Business Insider: http://www.businessinsider.com/

Kaku, D. M. (2011). Fosika o le lumana’i.

Otioti pepa i le cnc. (2015, 4 14). Na maua mai i le elitesecurity.org - upegatafa’ilagi: http://www.elitesecurity.org/t415702-0

Suzić, N. (. (n.d.). Novi Sad.

O le a le mea fou i le lalolagi o le 3D Lomitusi? . (2015, 4 14). Na maua mai le Brit + co: http://www.brit.co/3d-june/

Wikipedia. (2015, 04 12). 3D fa’ailoga. Maua mai Wikipedia: http://sr.wikipedia.org/sr-el/3%D0%94_%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B0


[1] CNC (eng. computer numerical control) o se masini e fa’aogaina fa’amaopoopo na mua’i fa’auluina mo lona fa’agaoioiga, lea e fa’aofi i totonu e fa’atatau i tulaga mana’omia i totonu o le faiga fa’amaopoopo mata’ituina.