Deski stolarskie

Dzisiaj Savo Kusić koncentruje się na oknach drewnianych, oknach drewniano-aluminiowych, oknach na zamówienie, drzwiach i zapytaniach ofertowych. Tekst ten ma charakter archiwum technicznego i nie stanowi aktualnego katalogu sprzedażowego płyt stolarskich.

Przeznaczenie i podstawowy podział

Panele stolarskie służą do produkcji drzwi, okładzin ściennych, wbudowanych mebli mieszkalnych itp. 

Deski drewniane dzielą się na fornirowane tylko jednostronnie lub obustronnie oraz niepowlekane; obustronnie szlifowane i nieszlifowane; do płytek o zwykłej i zwiększonej dokładności; na płytach klejonych żywicami sztucznymi i na klejach kazeinowych. Wymiary tych płyt podano w tabeli 8.

W zależności od jakości drewna liści deski niepowlekane produkowane są w trzech typach: A, AB i B (tab. 9).

Zwykłe deski stolarskie produkowane są w I i II klasie. Panele klasy I pokrywane są fornirem ciętym klasy I i II.

Doboru rodzajów oklein na płyty stolarskie dokonujemy na podstawie danych z tabeli. 10.

Grubość wszystkich warstw każdego arkusza ślepego forniru niepowlekanych paneli powinna dotyczyć paneli o grubości od 16 do 35 mm - 3,6 mm, dla paneli powyżej 35 mm - 4,0 mm.  
W przypadku paneli powlekanych grubość forniru ciętego określa się zgodnie z obowiązującą normą. W płytach przeznaczonych do budowy wagonów grubość ciętego forniru powinna wynosić 1,5 mm.

Budowa rdzenia i licówek

Panele stolarskie produkowane są z drewna iglastego, miękkiego drewna liściastego i drewna brzozowego. W każdym panelu listwy muszą być z tego samego rodzaju drewna. Listwy w płycie można przyklejać lub odklejać. Kontynuację listew w płytach na długości należy wykonywać naprzemiennie z zachowaniem odległości pomiędzy kontynuacjami listew sąsiednich co najmniej 150 mm. W przypadku konstrukcji wsporczych kontynuacja listew na całej długości nie jest dozwolona.

Obraz 8: Konstrukcja deski stolarskiej; H - grubość; L - długość: B - szerokość

Arkusze desek niepowlekanych powinny być wykonane z forniru brzozowego, olchowego, bukowego lub sosnowego o jakości nie niższej niż typ BB według obowiązującej normy dla sklejki, natomiast arkusze desek powlekanych – z forniru ciętego o jakości nie niższej niż II klasa (rys. 8).

Konstrukcja płyt stolarskich powinna być symetryczna, tzn. okładzina płyt powinna być jednakowej grubości. Deski stolarskie pokryte z jednej strony fornirem ciętym powinny mieć z drugiej strony dodatkową warstwę forniru łuszczonego, którego grubość jest równa grubości forniru ciętego na licu deski. Kierunek włókien drewna na arkuszach z przodu i z tyłu paneli okładzinowych powinien być taki sam, a w zależności od długości listew - równoległy lub skierowany. W płytach niepowlekanych i powlekanych dopuszcza się, aby arkusze zewnętrzne były składane, sklejane z pasków forniru o szerokości co najmniej 100 mm, pod warunkiem, że okleina dobierana jest według jakości drewna i jego koloru, a dla desek powlekanych - według faktury.
W arkuszach tylnej strony powlekanych paneli, w kierunku wzdłużnym włókien drzewnych, dopuszcza się kontynuację forniru wzdłuż długości włókien.
W zewnętrznych arkuszach niepowlekanych i powlekanych płyt stolarskich dozwolona jest szczelina pomiędzy dwoma złączami o szerokości do 0,3 mm, o długości nie większej niż 250 mm na powierzchniach 1 m i nie więcej niż 3 złączy z tyłu deski. Szczeliny stykowe w licach płyt powlekanych należy wypełnić pastą o odpowiednim kolorze.
W listwach desek stolarskich dopuszczalne są wady drewna takie jak chropowatość wewnętrzna, wyszczerbienia, pęknięcia do 200 mm oraz zarośnięte lub częściowo przetopione zdrowe sęki. Niezatopione sęki i dziury z nich należy wypełnić wkładkami drzewnymi lub pastą, do której można przykleić fornir. Niedopuszczalne są wszelkiego rodzaju zgnilizny i pleśń na listwach desek.
W deskach niepowlekanych typu AB i B, a także w płytach powlekanych typu II, na arkuszach na licu, otwory po sękach należy wypełnić wkładkami z pasty lub forniru na kleju, dostosowując kierunek włókien i kolor drewna.
Na zewnętrznych fornirach grzbietu, jak również we wszystkich warstwach wewnętrznych, otwory po opuszczonych sękach o średnicy większej niż 10 mm należy wypełnić pastą lub wkładkami fornirowymi na kleju.
Na powierzchni płyt nie powinny znajdować się plamy ani ślady kleju. Przy dostawie paneli należy usunąć taśmę klejącą łączącą fragmenty ciętych arkuszy forniru i oczyścić powierzchnie, które się pod nią znajdowały.

Wilgoć, płaskość i jędrność

Na odwrotnej stronie płyt dopuszczalne są rysy i pęknięcia spowodowane łuszczeniem lub przecięciem do 300 mm, maksymalnie 2 szt. na płytach 1 m2 oraz wgłębienia i odciski z innych płyt aż do 100 mm.

Wilgotność desek stolarskich powinna wynosić 8 ± 2 %. Dopuszczalne wady wymienione w tabeli. 11.

Deski stolarskie powinny być solidnie sklejone. Ostateczna wytrzymałość na ścinanie na warstwę kleju w stanie suchym nie może być mniejsza niż 10 kg/cm2. Dane dotyczące wytrzymałości granicznej płyt podano w tab. 12.

Wymagania historyczne dotyczące celów specjalnych i badań

Deski stolarskie przeznaczone do budowy wagonów należy zaimpregnować jakimś ochronnym środkiem ognioodpornym. Panele stolarskie obliczane są w m3 z dokładnością 0,001 m3. Obrobione blachy przeliczane są dodatkowo w m2 z dokładnością do 0,01 m2.

Płyty drewniane są testowane pod kątem wilgotności, maksymalnej wytrzymałości na ścinanie na warstwę kleju i ostatecznej statycznej wytrzymałości na zginanie.

Podane klasy, wymiary, tolerancje i wartości zostały przeniesione ze źródła historycznego i nie powinny być stosowane jako substytut aktualnej deklaracji produktu, obowiązującej normy, projektu lub obliczenia obciążenia. Wybór płyty i kleju musi uwzględniać przeznaczenie, wilgotność, emisję, wymagania przeciwpożarowe i metodę przetwarzania, a cięcie i szlifowanie wymaga kontroli zapylenia, odpowiednich narzędzi i środków ochrony osobistej.