Kayu ialah bahan yang serba boleh dan digunakan secara meluas, dengan aplikasi daripada pembinaan dan pembuatan perabot kepada kraftangan dan usaha seni. Salah satu faktor utama yang mempengaruhi ciri-ciri kayu adalah kandungan lembapannya. Kandungan lembapan kayu memainkan peranan penting dalam menentukan kekuatan, ketahanan dan kesesuaian untuk pelbagai tujuan. Kelembapan kayu merujuk kepada jumlah air yang terdapat dalam struktur selularnya. Ia biasanya dinyatakan sebagai peratusan berat kayu berhubung dengan berat air yang terkandung di dalamnya. Kelembapan kayu ialah sifat dinamik yang berubah mengikut keadaan persekitaran, seperti kelembapan dan suhu udara.
Air dalam struktur kayu
Air yang terdapat dalam kayu boleh dikelaskan kepada tiga kategori: air bebas, air athesion dan air terikat secara kimia. Yang paling berbahaya untuk kayu ialah air bebas, yang bergerak melalui bekas jisim kayu dan terdapat banyaknya di dalam kayu seperti terdapat rongga. Air athesion ialah air terikat secara fizikal, yang membentuk gentian kayu. Air yang terikat secara kimia adalah sebahagian daripada sel yang membentuk kayu. Semasa pengeringan, air bebas menyejat terlebih dahulu, diikuti dengan air melekat. Air yang terikat secara kimia tidak boleh dikeluarkan dari kayu dengan proses pengeringan.
Kayu dalam pembinaan
Jumlah air dalam kayu hampir selalu perlu dikawal sebelum digunakan selanjutnya dalam pembinaan. Kayu dengan kelembapan yang tinggi terdedah kepada perkembangan kulat dan reput, yang mengancam integriti bangunan. Atas sebab ini, kayu mesti menjalani proses pengeringan. Bergantung pada aplikasi dan tempat di mana kayu itu akan ditempatkan, kandungan lembapan kayu segar mesti dikurangkan kepada nilai yang sesuai. Pengeringan meningkatkan ciri fizikal dan mekanikal kayu, seperti: menambah baik ciri penebat haba dan lekatan dengan pelekat, meningkatkan kekuatan dan ketahanan terhadap reput, mengurangkan kekonduksian elektrik, penggunaan lapisan pelindung yang lebih mudah.
Pengeringan kayu boleh dilakukan secara semula jadi atau buatan. Pengeringan kayu secara semulajadi dicapai dengan menyusun kayu dalam win di kawasan terbuka atau bertutup. Ini adalah proses yang menjimatkan kerana ia tidak memerlukan penggunaan tenaga tambahan, tetapi atas sebab yang sama ia lambat, memerlukan banyak ruang kosong dan bahaya kebakaran. Dengan kaedah pengeringan ini, anda boleh mendapatkan kayu dengan kelembapan 15 %, dan berapa lama ia akan dikeringkan bergantung pada ketebalan kayu (dari beberapa minggu hingga satu setengah tahun). Pengeringan buatan dilakukan dalam pengering kayu, secara berkala atau berterusan, dengan peredaran udara dan wap air secara semula jadi atau paksa. Kayu itu mula-mula dipanaskan dengan wap pada suhu 70–80 °C, dan kemudian dikeringkan dengan udara kering pada suhu 50–60 °C.
Keadaan akhir kayu yang sesuai bergantung pada kandungan lembapan udara sekeliling, serta suhunya, kerana kayu adalah bahan yang sangat higroskopik - ia boleh membebaskan atau menerima air dari udara sekeliling sehingga keseimbangan, iaitu kelembapan higroskopik dicapai. Kelembapan keseimbangan ialah kelembapan yang berlaku akibat pendedahan jangka panjang kayu kepada udara. Bergantung pada keadaan di mana struktur kayu akan ditempatkan, kelembapan kayu hendaklah: 6-12% untuk struktur dalam ruang yang dipanaskan; 9-15% untuk struktur dalam ruang tertutup dan tidak panas; 12-22% untuk struktur dalam persekitaran luaran; 30% untuk struktur dalam air.
Pengecutan dan bengkak
Kayu mempunyai sifat - selalunya sangat menyusahkan - untuk mengurangkan jumlahnya apabila dikeringkan, dengan itu mengecut. Pengecutan bermula sebaik sahaja kandungan lembapan kayu tidak mencukupi untuk melindungi gentian yang julat ketepuannya daripada 25% hingga 30% kandungan air; dengan penurunan kandungan lembapan lagi, isipadu kayu juga berkurangan. Penuaian kayu berbeza dalam tiga arah utama; ia adalah yang terbesar dalam arah tangen kepada gentian, ia lebih kecil (kira-kira separuh daripada banyak) dalam arah jejari, dan ia adalah selari paling sedikit atau tidak ketara dengan gentian.
Untuk mengehadkan perubahan isipadu bahan semasa penggunaan, perubahan melintang kepada gentian dihalang dengan melekatkan kayu lain dengan gentian yang diletakkan melintang. Pembahagian kayu teknikal dilakukan dengan pelbagai cara (kayu bercantum sebagai papan panel, papan venir, kayu teknikal komposit berlapis). Di samping itu, perubahan isipadu boleh dikurangkan kepada tahap yang lebih besar atau lebih kecil jika kayu dilindungi dengan bahan yang menghalang penyerapan air, serta dengan salutan bitumen dan lain-lain.
Kebalikan daripada pengecutan ialah bengkak kayu - peningkatan dalam dimensi linear dan jumlah isipadu kayu akibat peningkatan kelembapan. Bengkak berbahaya kepada semua bentuk kayu, dan dalam kes ini adalah penting untuk menekankan kesan bengkak pada parket. Bengkak menyebabkan ubah bentuk dan herotan kayu dalam bentuk permukaan bengkok atau berpintal. Ini sama-sama menjejaskan penampilan estetik dan perlindungan parket - salutan akhir kayu berasingan dan retak. Selain menjejaskan estetika parket yang jelas, pembengkakan mengurangkan kekuatan kayu, yang membawa kepada kelemahan struktur dan meningkatkan kerentanan kepada patah.
Memahami dan mengawal kandungan lembapan kayu adalah penting untuk memastikan kualiti dan jangka hayat produk yang dihasilkan daripada sumber semula jadi ini. Sama ada anda seorang tukang kayu, pembina atau penggemar, pendekatan yang sedar terhadap kandungan lembapan dan penggunaan kaedah pengukuran yang sesuai akan menyumbang kepada kejayaan projek anda dan kemampanan keseluruhan industri berasaskan kayu.
Jika kayu yang stabil dan kering adalah penting bagi anda, sila lihat tingkap kayu, tingkap aluminium kayu dan minta tawaran kami.