Το ξύλο είναι ένα ευέλικτο και ευρέως χρησιμοποιούμενο υλικό, με εφαρμογές που κυμαίνονται από τις κατασκευές και την κατασκευή επίπλων έως τις χειροτεχνίες και τις καλλιτεχνικές προσπάθειες. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζει σημαντικά τα χαρακτηριστικά του ξύλου είναι η περιεκτικότητά του σε υγρασία. Η περιεκτικότητα σε υγρασία του ξύλου παίζει καθοριστικό ρόλο στον προσδιορισμό της αντοχής, της ανθεκτικότητας και της καταλληλότητας για διάφορους σκοπούς. Η υγρασία του ξύλου αναφέρεται στην ποσότητα νερού που υπάρχει στην κυτταρική του δομή. Συνήθως εκφράζεται ως ποσοστό του βάρους του ξύλου σε σχέση με το βάρος του νερού που περιέχει. Η υγρασία του ξύλου είναι μια δυναμική ιδιότητα που αλλάζει ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως η υγρασία και η θερμοκρασία του αέρα.
Νερό στην ξύλινη δομή
Το νερό που βρίσκεται στο ξύλο μπορεί να ταξινομηθεί σε τρεις κατηγορίες: ελεύθερο νερό, νερό προσκόλλησης και χημικά δεσμευμένο νερό. Το πιο επιβλαβές για το ξύλο είναι το ελεύθερο νερό, το οποίο κινείται μέσα από τα αγγεία της ξύλινης μάζας και υπάρχει τόσο πολύ στο ξύλο όσες και κοιλότητες. Το νερό συγκόλλησης είναι φυσικά δεσμευμένο νερό, το οποίο συνθέτει τις ίνες ξύλου. Το χημικά δεσμευμένο νερό είναι μέρος των κυττάρων που συνθέτουν το ξύλο. Κατά την ξήρανση, το ελεύθερο νερό εξατμίζεται πρώτα, ακολουθούμενο από το νερό προσκόλλησης. Το χημικά δεσμευμένο νερό δεν μπορεί να αφαιρεθεί από το ξύλο με τη διαδικασία ξήρανσης.
Ξύλο στην κατασκευή
Η ποσότητα του νερού στο ξύλο πρέπει σχεδόν πάντα να ελέγχεται πριν από περαιτέρω χρήση στην κατασκευή. Το ξύλο με υψηλή υγρασία είναι ευαίσθητο στην ανάπτυξη μυκήτων και σήψης, γεγονός που απειλεί την ακεραιότητα του κτιρίου. Για το λόγο αυτό, το ξύλο πρέπει να υποβληθεί σε διαδικασία ξήρανσης. Ανάλογα με την εφαρμογή και το μέρος όπου θα τοποθετηθεί το ξύλο, η περιεκτικότητα σε υγρασία του φρέσκου ξύλου πρέπει να μειωθεί στην κατάλληλη τιμή. Η ξήρανση βελτιώνει τα φυσικά και μηχανικά χαρακτηριστικά του ξύλου, όπως: βελτίωση των χαρακτηριστικών θερμομόνωσης και πρόσφυσης με κόλλες, αύξηση αντοχής και αντοχής στη σήψη, μείωση της ηλεκτρικής αγωγιμότητας, ευκολότερη εφαρμογή προστατευτικών στρωμάτων.
Η ξήρανση του ξύλου μπορεί να γίνει φυσικά ή τεχνητά. Φυσική ξήρανση του ξύλου επιτυγχάνεται με τη στοίβαξη ξύλου σε βαρούλκα σε ανοιχτό ή καλυμμένο χώρο. Αυτή είναι μια οικονομική διαδικασία γιατί δεν απαιτεί πρόσθετη κατανάλωση ενέργειας, αλλά για τον ίδιο λόγο είναι αργή, απαιτεί πολύ ελεύθερο χώρο και αποτελεί κίνδυνο πυρκαγιάς. Με αυτή τη μέθοδο ξήρανσης, μπορείτε να αποκτήσετε ξύλο με υγρασία 15 % και πόσο καιρό θα στεγνώσει εξαρτάται από το πάχος του ξύλου (από μερικές εβδομάδες έως ενάμιση χρόνο). Η τεχνητή ξήρανση πραγματοποιείται σε στεγνωτήρια ξύλου, περιοδικά ή συνεχόμενα, με φυσική ή αναγκαστική κυκλοφορία αέρα και υδρατμών. Το ξύλο αρχικά θερμαίνεται με ατμό σε θερμοκρασία 70–80 °C και στη συνέχεια ξηραίνεται με ξηρό αέρα σε θερμοκρασία 50–60 °C.
Η κατάλληλη τελική κατάσταση του ξύλου εξαρτάται από την περιεκτικότητα σε υγρασία του περιβάλλοντος αέρα, καθώς και από τη θερμοκρασία του, καθώς το ξύλο είναι ένα πολύ υγροσκοπικό υλικό - μπορεί να απελευθερώσει ή να λάβει νερό από τον περιβάλλοντα αέρα μέχρι να επιτευχθεί ισορροπία, δηλαδή υγροσκοπική υγρασία. Η υγρασία ισορροπίας είναι η υγρασία που προκύπτει λόγω της μακροχρόνιας έκθεσης του ξύλου στον αέρα. Ανάλογα με τις συνθήκες στις οποίες θα τοποθετηθεί η ξύλινη κατασκευή, η υγρασία του ξύλου θα πρέπει να είναι: 6-12% για κατασκευές σε θερμαινόμενους χώρους. 9-15% για κατασκευές σε κλειστούς, μη θερμαινόμενους χώρους. 12-22% για δομές στο εξωτερικό περιβάλλον. 30% για δομές στο νερό.
Συρρίκνωση και οίδημα
Το ξύλο έχει την -συχνά πολύ άβολη- ιδιότητα να μειώνει τον όγκο του κατά το στέγνωμα, με αποτέλεσμα να συρρικνώνεται. Η συρρίκνωση αρχίζει μόλις η περιεκτικότητα σε υγρασία του ξύλου δεν επαρκεί για την προστασία των ινών των οποίων ο κορεσμός κυμαίνεται από 25% έως 30% περιεκτικότητα σε νερό. με περαιτέρω μείωση της περιεκτικότητας σε υγρασία, μειώνεται και ο όγκος του ξύλου. Η συγκομιδή του ξύλου είναι διαφορετική σε τρεις κύριες κατευθύνσεις. Είναι το μεγαλύτερο στην κατεύθυνση που εφάπτεται στις ίνες, είναι μικρότερο (κατά το ήμισυ περίπου) στην ακτινωτή διεύθυνση και είναι μακράν το λιγότερο ή πρακτικά ασήμαντο παράλληλο με τις ίνες.
Προκειμένου να περιοριστούν οι αλλαγές όγκου του υλικού κατά τη χρήση, οι εγκάρσιες αλλαγές στις ίνες αποτρέπονται με κόλληση άλλου ξύλου με εγκάρσια τοποθετημένες ίνες. Η διαίρεση του τεχνικού ξύλου γίνεται με διάφορους τρόπους (αρμό ξύλο ως πάνελ-σανίδες, σανίδες καπλαμά, πολυεπίπεδη σύνθετη τεχνική ξυλεία). Επιπλέον, οι αλλαγές όγκου μπορούν να μειωθούν σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό εάν το ξύλο προστατεύεται με ουσίες που εμποδίζουν την απορρόφηση νερού, καθώς και με ασφαλτικές και άλλες επικαλύψεις.
Το αντίθετο της συρρίκνωσης είναι η διόγκωση του ξύλου - αύξηση των γραμμικών διαστάσεων και του συνολικού όγκου του ξύλου λόγω αύξησης της υγρασίας. Το πρήξιμο είναι επιβλαβές για όλες τις μορφές ξύλου και σε αυτή την περίπτωση είναι σημαντικό να τονιστεί η επίδραση του πρηξίματος στο παρκέ. Η διόγκωση προκαλεί παραμόρφωση και παραμόρφωση του ξύλου με τη μορφή λυγισμένων ή στριμμένων επιφανειών. Αυτό βλάπτει εξίσου την αισθητική εμφάνιση και την προστασία του παρκέ - οι τελικές επικαλύψεις του ξύλου διαχωρίζονται και ραγίζουν. Εκτός από το ότι επηρεάζει την εμφανή αισθητική του παρκέ, η διόγκωση μειώνει την αντοχή του ξύλου, οδηγώντας σε αποδυνάμωση της δομής και αυξημένη ευαισθησία στο σπάσιμο.
Η κατανόηση και ο έλεγχος της περιεκτικότητας σε υγρασία του ξύλου είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ποιότητας και της μακροζωίας των προϊόντων που παράγονται από αυτόν τον φυσικό πόρο. Whether you are a carpenter, builder or hobbyist, a conscious approach to moisture content and the use of appropriate measurement methods will contribute to the success of your projects and the overall sustainability of the wood-based industry.
Αν το σταθερό και καλά στεγνωμένο ξύλο είναι σημαντικό για εσάς, ρίξτε μια ματιά στα ξύλινα παράθυρα, παράθυρα από ξύλο-αλουμίνιο και ζητήστε μια προσφορά.