Manatua Puipuiga Fa’amatalaga: Ose tusi fa’aa’oa’oga na teuina mai le 2017. tausaga, ae le o se galuega faatino po o se faatonuga faaonaponei mo le fausiaina tutoatasi. O le eliina, malifa, puipui puipui, ala savali, faasitepu ma vaitaele e mafai ona fetuunai ai le mautu o le eleele ma le fale ma tauaveina ai le tulaga lamatia o le pau, tanumia, manuʻa ma malemo. Faʻapipiʻi i le eleele, alavai, faʻamalosia, puipuiga o tamaiti ma le faʻaogaina e tatau ona foia e tusa ai ma tulafono faʻatatau ma tulaga o le nofoaga patino. Fuafuaga ma le faʻatinoga e tatau ona tuʻuina atu i tagata mamanu ma konekarate agavaa. O ata ma ata tusi e faʻataʻitaʻiina ma e le faʻatusalia galuega faʻamaonia a Savo Kusić.

Fa’ailoga fanua, ala fa’ato’aga, fa’asitepu, puipui puipui ma vaita’ele e le’o se vaega o le ofo fou a le kamupani. Ole taulaiga o lo’o iai nei e aofia ai fa’amalama laupapa, faamalama fafie-alumi ma faitotoa masani. Mo se faʻamalama faʻamalama poʻo se faitotoa faʻapitoa, e mafai ona e lafoina se talosaga mo upusii.

Fuafuaga o le faaaogaina o fanua

A’o le’i fa’atulaga le fanua fa’ata’amilo i se fale po’o se fale o le aiga, e tatau ona fuafua le fa’amoemoega o le avanoa ma le tele, toomaga, tulaga, lelei o le palapala ma le feso’ota’iga ma le si’osi’omaga.

O le ulua’i tusitusiga o lo’o fa’ailoa mai ai le tufaina o avanoa avanoa e tusa ai ma mana’oga o le aiga: mo le fa’ato’aga, fa’ato’aga fuala’au, fugalaau, savali ma malolo. O na faamoemoega e le tatau ona matua tuueseeseina. O le togalaau e mafai ona i ai sona sao tau tamaoaiga, ae i le taimi lava e tasi o loʻo tumau pea o se vaega faʻatasi o le avanoa e nofo ai e tatau ona manaia e nofo ai.

Su’eina o le eleele i le fanua ta’ala

fua le fanua a’o le’i faia le fuafuaga.

Faiga ma faiga mo le fua

Mo le fuafuaga mamanu, e tatau ona iloa le tele, tulaga ma le tulaga o luga. O loʻo taʻua e le puna o loʻo faʻaalia e le fuafuaga faʻataʻitaʻiga se faʻataʻitaʻiga faʻataʻitaʻiga o fua moni, o lea i luga o fanua faʻafefe, o le eseesega e faʻateleina i le tulimanu o le faʻaoga e tatau ona amanaia.

Se lipine fua, lua pa fua o le umi 2 m vaevaeina i le 10 cm, lua laupapa tusi i luga o le tripod ma lua protractors o loʻo lisiina o ni meafaigaluega fua faʻasolopito. Mo se meafaifaaili e uu i lima mo tulimanu, o se pule tafatolu lapo’a o le 45°, se celluloid protractor, se laulaufaiva feaveai ma le mamafa o loo faamatalaina.

Meafaifaigaluega uu lima mo le fuaina o le palapala ma le malifa

  • Ata fa’amaumauga1— mea e fua ai le lima.*

Mo tulimanu fa’alava, o le laupapa ata e tu’u fa’alava, o fa’atonuga o lo’o fa’afeiloa’i i pepa, ma fa’ai’uga tafatolu e fuaina, tusia i le fua ma fa’aoga mo le fa’atatauga o vaega. E mafai ona vaevaeina tuaoi o fanua i ni vaega sa’o.

Aiga o le faiga o le fuaina o le fanua

  • Ata fa’amaumauga2— fuaina o le fanua.*

I le fa’agasologa muamua, e fa’atatau le slope e fa’aaoga ai ni fua fa’atatau e lua: o le mamao fa’alava ma le eseesega o le maualuga e fuaina, ona fa’atatauina lea o le fa’ase’e ile pasene. O se laupapa mafolafola o loʻo taʻua o se fesoasoani vave i luga o le malifa.

O le maualuga ma le mamao e faigata ona oʻo i ai e mafai ona faʻamautinoa e ala i le fausiaina mai tulimanu fuaina. Ina ia maua se tulimanu sa’o e aunoa ma se protractor, o lo’o ta’u mai e le tusitusiga se sootaga masani3-4-5: ole faavae ole4 m, ma arcs o radius e tosoina mai ona pito5 mma3 m.

 Tusia o fua o le maualuga, fa’afa’afa’a ma le tulimanu taumatau

  • Ata fa’amaumauga3— fuaina o le maualuga ma le malifa.*

Fausia o fanua ma fa’ata’atiaga o malifa

A uma le fua ma le fuafuaga, ona fa’atulaga loa lea o fanua. O le sini atonu o le mauaina lea o se nofoaga mafolafola tele po o le liua o se malifa e avea ma terraces. O lo’o fautuaina mai e le fa’apogai le fa’atulagaina o malifa i le itu o le malifa mo le fa’aitiitia o le fe’avea’i o mea.

E pei o fa’atusatusaga lautele, 1:2 ma 1:1 o loʻo faʻamaonia, ma faʻatasi ai ma le puipuiga talafeagai, 2:1. Ona o le pa’u mulimuli ane, ua ta’ua ai se alavai muamua teisi lapo’a. I totonu o tusitusiga, e puipuia le malifa mai le fufuluina i palapala, ma mai le fa’ase’e ma fa’amau. Mo le aveeseina o le palapala, o loʻo faʻamatalaina se pefu faʻaleleia e fai ai fasipepa e tusa ma le 30 × 30 cm.

Fa’amaumauga o mea faigaluega ma le fa’aputuina o fa’afuifu i luga o se malifa

Fa’amaumauga ata 4 — aveese ma fa’apipi’i fa’afu.

Mo se ma’a mafolafola, o lo’o ta’ua e le puna o ma’a lapopo’a ile pito i lalo ma ma’a laiti ile pito i luga. E tuu maa i le moega ua saunia, e aunoa ma le faamalosia; a mana’omia le tu’i, e fa’ailoa mai se samala laupapa.

Mo malifa e sili atu nai lo le 45°, o lo’o lapata’i mai tusitusiga i le ono mana’omia o se pa puipui i luga o se fa’avae lagolago malosi. I le tulaga o le drywall, o se taʻiala faʻasolopito, o le lautele o le faʻavae e tutusa ma le afa o le maualuga o le puipui, ae o le lautele o le pito i luga o le tasi vae lima o le lautele o le faʻavae. O poloka e tatau ona mautu ma e aunoa ma ni maa matala.

O puipui sima ma ma’a o lo’o fusifusia i sima e mana’omia alavai. O lo’o fa’amatala mai e le fa’apogai se alāvai i luga a’e o le malifa ma pu fa’avai uma 1–2 m i puipui malo. A leai se alavai lelei, e mafai e le vai ona faʻaleagaina le puipui. I pito o fanua, o loʻo taʻua ai vao maualalo ma mutia mo le puipuiga faaopoopo o le palapala.

Tuiina o alavai vai i tua o pa puipui

Fa’amaumauga ata 5 — fa’ata’ita’iga o alavai puipui puipui.

E tatau ona fa’agesegese le tafe mai luga ole eleele pe a uma timuga ma fa’atumauina le tele o vai mo la’au. O lo’o fa’ailoa mai e le fa’apogai le fusipa’u o le mutia i le itu o le fa’atasiga, mafa’amama malu ma alavai i pito o fa’alava.

Ala fa’ato’aga

O auala e mafai ona faʻaogaina e tagata savali poʻo taʻavale, o lea e ese ai o latou luga ma faʻauma e tusa ai ma le uta. Mo ala savali, o lo’o ta’u mai e le puna le lautele mai le 40 i le 100 cm; i le lautele o le 100 cm e lua tagata e mafai ona pasi. O le ufiufi mulimuli e le tatau ona faʻaauau, ina ia mafai ona tumau le mutia i le va o papatusi.

Laasaga maa ma le ala i le togalaau

O le fausiaina e amata i le suʻeina o le avanoa mo le faʻavae, pito ma le ufiufi. O le ala e tatau ona lautele atu nai lo le ala ua uma. O pito i totonu o tusitusiga e faia i sima, maʻa, piliki poʻo laau. Mo auala faʻataʻavalevale, o le substratum e taʻua naʻo auala e ui atu ai uili, ae o le ogatotonu e mafai ona faʻatumu i iliili poʻo slag. E tatau ona tafe le vai.

Vaega o foliga eseese ma vaega o auala o togalaau

Fa’amaumauga ata — foliga ma vaega o auala.

Vaega o laasaga o le tuʻuina o papa i le ala

Fa’amaumauga ata 6 — fa’aoga, tapenaga o le moega, fa’apipi’i ma fa’apalapala.

Fausia o le ala ma ata alavai

Fa’amaumauga ata 7 — fa’apena ala ma alavai.

Vaega o le ala savali mo taavale

Fa’amaumauga ata 8 — fa’ata’ita’iga o le fa’avae.

Mo ala savali umi atu, o lo’o ta’u mai e le punavai se ma’a fa’avae mo le fa’ata’atiaga o 1–2 m. O isi elemene o lo’o tu’uina e tusa ai ma lena va’alele, fa’atasi ai ma sina fa’apa’aga mo alavai.

Vata o le fa’ata’atiaga ma le malifa o le ala o le togalaau

Fa’amaumauga ata 9 — fa’avasegaina ala.

Faasitepu i le togalaau

I luga o le fanua laugatasi, auala ma faasitepu e masani ona fesuiai. O vaega mafolafola e tatau fo’i ona iai sina fa’ase’e, ma fa’aititia le aofa’i o la’asaga i le mea aupito maualalo e mana’omia.

O lo’o fa’amatala mai e le fa’apogai laasaga faigofie e fai i ma’a fa’alenatura e le’i tipiina, fa’atasi ai ma pa’u i lalo ole pito pito i luma ua utaina. O sea fofo e le o faamoemoe mo faasitepu tifato. O le tulaueleele pe a mae’a laasaga uma 8–10 ua fa’amaoti mai e fai ma ta’iala fa’asolopito mo le fa’amafanafanaga. O faasitepu ma tulaueleele e tatau ona tafe vai ma fa’aaloalo i le fua fa’atatau o le maualuga ma le soli.

E sili atu le malosi o pou, laupapa ma laupapa o loʻo taʻua mo faasitepu eleele, ma le maualuga o le sitepu e oʻo atu i le 10–12 cm ma alavai vai i tua. Mo fa’asaga piliki, o lo’o fa’atulaga se vaega o le iliili po’o le ma’a, ma mo ma’a, mafolafola pito i luma ma pito i luga ma fa’amaufa’ailogaina mai le matala.

Fa’ato’aga vaita’ele

O loʻo faʻamatalaina e le puna le tele o auala faʻasolopito e fai ai se vaitaʻele laʻititi. I le tulaga o le fa’alava omea fa’apipi’i, eli le lua 40–50 cm loloto atu nai lo le loloto e mana’omia, ma fa’aaoga le omea i ni vaega e tolu o le mafiafia 10–15 cm.

I luga o le eleele mautu, o lo’o ta’ua ai le pepa palasitika, ma le fa’ata’atia ma le fa’aeteete o le mea’ai ina ia le masae ai e le mamafa le fa’alavalava ma le fa’apa’ele’ele i luga o pito o le pepa.

Fa’ato’aga vaita’ele o lo’o si’osi’omia e ma’a ma lanu meamata

Mo se vaita’ele sima, o lo’o ta’ua e le fa’apogai se vaega sima o le 10–15 cm fa’atasi ai ma fomu. Mo vaita’ele tetele, o lo’o ta’ua ai fa’amalama fa’amalosi ma 2–3, fa’apea fo’i ma se alavai ma se fa’anofo lelei. A mae’a ona fa’atutu le sima, e fautuaina e le tusitusiga ia le itiiti ifo ma le tolu suiga uma o le vai a’o le’i tu’uina atu la’au ona o mea e solo mai le sima fou.

Matou te fautuaina laau e fa’apalepale i le susu i tafatafa o le vaita’ele. O loʻo taʻua foʻi e le punaʻoa le faʻaofiina o ula vai o le ituaiga * Daphnia * o se auala na faʻamatalaina i le taimi e faʻatapulaʻa ai le vai tumau; e le tatau ona fa’aogaina lenei tala fa’asolopito e aunoa ma se su’esu’ega fa’aonaponei o le lelei o le vai ma le si’osi’omaga o vaita’ele.

A maeʻa le togalaau, o le tala muamua e faʻasalalau le pa o le isi autu. O pa, fa’apea fo’i ma isi galuega o lo’o fa’amatalaina i lenei tusitusiga, e le o se vaega o le ofo a le kamupani mo fa’amalama ma faitoto’a.