Nkwụsi ike nke mkpọda ụrọ

** Ọdịnaya ọkachamara n’ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme na nnukwu ihe egwu:** akụkọ ahụ na-echekwa akụkọ ihe mere eme nke nkwụsi ike mkpọda, akara, usoro na eserese sitere na ederede mbụ. Ọ bụghị ọmụmụ ihe gbasara geotechnical, ngwupụta ihe ma ọ bụ ọrụ mgbaba, nkwụsi ike nkwụsi ike, atụmatụ mmiri mmiri, ntule ala ala ma ọ bụ ntuziaka ọrụ. Mkpọda na-adịghị akwụsi ike nwere ike lie ndị mmadụ, ụlọ na okporo ụzọ na mberede; ahụrụ mgbawa, mgbawa, mmiri ígwé ojii, mbelata mberede ma ọ bụ nchụpụ kwesịrị ka a na-emeso ya dị ka ihe kpatara isi na mpaghara ihe egwu pụọ na nyocha ọkachamara ngwa ngwa.

Taa, Savo Kusić lekwasịrị anya na window osisi, osisi-aluminom windo, windo omenala, ọnụ ụzọ na arịrịọ maka nhota okwu. Edemede a ka bụ ebe nchekwa teknụzụ na anaghị anọchite anya onyinye nke imewe geotechnical, nleba anya ma ọ bụ mmezu nke ọrụ ụwa.

N’ihe gbasara arụrụ ala arụrụ arụ dị ka mkpọpu, mkpọmkpọ ebe na ọwa mmiri, mkpọda ikpeazụ na-ada mgbe ụfọdụ. Na mkpọda ebumpụta ụwa, na-enweghị ọrụ arụrụ arụ, nwere ike ịgagharị na mberede na oke ike ma ọ bụ nwayọ nwayọ. Ihe omume ndị a adịla ogologo oge nke ọmụmụ ihe gbasara geomechanical na geomechanical, na ebumnuche nke nyochaa nkwụsi ike site na njirimara anụ ahụ nke ala na ọnọdụ nke onye ọ bụla.

Ihe na-ebute mmegharị nke oke ụwa

Ọnọdụ maka nkwụsi ike nke ala ọ bụla, ma ọ bụ ihe eji arụ ọrụ ma ọ bụ ala okike, bụ na enwere nguzozi n’etiti ike mpụga na nguzogide nke ala. Ndị agha mpụga bụ isi ibu nke ala, nke na-abụkarị naanị ike mpụga, na-esote ibu ọ bụla ọzọ dịpụrụ adịpụ na-eme na mkpọda, na-adịgide adịgide ma ọ bụ na-akpụ akpụ. Nguzogide nke ime nwere njikọkọ na esemokwu n’ime ala ejikọtara, yana naanị esemokwu n’ime ala enweghị oke.

Sl.1. Mkpọchi ala rụrụ arụ

Ọ bụrụ na anyị na-ahụ ebe dị elu h nke nwere ala rụrụ arụ kpamkpam, dịka ọmụmaatụ ájá akọrọ akọrọ, anyị ga-achọpụta na mkpọda nke ihe mkpuchi ahụ na-atụgharị n’otu akụkụ β gaa na kehoraizin (fig.1). Ogo nke akụkụ β na-adabere n’ọtụtụ ihe dị ka nha ọka, ọdịdị ọka na nchịkọta. Ọ bụrụ na anyị na-abawanye elu nke embankment h ruo h1, h2 Maka ala tọgbọrọ chakoo, akụkụ mkpọda ebumpụta ụwa β nwere onwe ya na mkpọda elu h. Ogo nke akụkụ β na ala rụrụ arụ na-adabere na akụkụ nke esemokwu ala dị n’ime φ ma na-eche na ọ dị ntakịrị karịa ya, ma ọ bụ hà ya, β ≤ φ.

Sl.2. _Na-egbutu mkpọda n’ala agbụ.

Ọ bụrụ na anyị elee ebe a kpụrụ akpụ n’ala agbụ, anyị ga-achọpụta na a na-edebe mkpọda nke mkpọda n’okpuru mkpọda siri ike karị.1: m, ya bụ n’akụkụ ka ukwuu β n’ihi na nkwụsi ike nke ime ala nke a na-ekekọta na-abawanye site na nchikota, nke na-adịghị adị na ájá akọrọ (fig.2). N’ụdị ụfọdụ nke ala, dị ka akọrọ loess, ịdị n’otu nwere ike ịbawanye nguzogide dị n’ime ruo n’ókè nke na enwere ike ijide ala ahụ n’akụkụ kwụ ọtọ, ya bụ n’akụkụ β =90Celsius. Otú ọ dị, ọ bụrụ na anyị na-ebuli elu ọnwụ h n’ime ala ejikọtara ruo h1, h2 wdg, a ga-ebelata akụkụ nke echiche nke bevel nke ịkpụ β iji nọgide na-enwe bevel na nkwụsi ike. Maka akụkụ mkpọda ọ bụla β nke mkpọda nke mkpọpu n’ime ala enyere oke, enwere otu ịdị elu dị oke egwu hc. Ọ bụrụ na anyị gafere n’ịdị elu a, a gaghị echekwa mkpọda AB ahụ ma ọ ga-adaba n’elu elu CD (fig.3). Ntugharị ahụ mere n’ihi ọgba aghara na nguzozi n’etiti ike dị n’èzí, ịdị arọ nke onwe ya nke ụwa na nkwụsi ike dị n’ime ya, nke na-adịkwaghị ezu iji megide ike dị n’èzí na-abawanye, ya bụ na ụbara ibu nke oke ala kpatara mmụba nke elu nke mkpọda h.

Sl.3. Mkpọtu nke ịkpụ n’ime ala jikọtara ọnụ

Site na nke dị n’elu, ọ na-esote na akụkụ nke mkpọda eke nke ala enweghị ike ịnakwere dị ka uru na-adịgide adịgide maka ala e nyere, ebe ọ bụ na uru ya n’okpuru ọnọdụ ndị ọzọ niile na-adabere n’ịdị elu nke mkpọda ahụ ma na-ebelata na mmụba nke elu a. Otú ọ dị, a na-ejikarị ya eme ihe maka mkpọda nke obere elu dị ka uru na-adịgide adịgide, dabere na akụkụ nke esemokwu ala dị n’ime φ.

Ọgbaghara nke nguzozi nwekwara ike ime na-enweghị ịbawanye elu ịkpụ h, dịka ọmụmaatụ mgbe nguzogide n’ime ala na-ebelata. Ihe ndị dị n’ime nguzogide nke ala agbụ, njikọta na esemokwu, na-agbanwe nke ukwuu ma dabere na oke mmiri dị n’ime ala. Ya mere, n’ọtụtụ ọnọdụ, ihe na-akpata sliding bụ njupụta nke ala mmiri, nke nwere ike ịdị ukwuu nke na ala anaghịzi enwe ike ịkwado onwe ya n’okpuru mkpọda ọ bụla, kama ọ na-ese onyinyo n’ihi ịdị arọ ya.

Sl.4. _Ala na-amị amị n’ihi nguzobe nke elu ala.

Enwere ikpe dị iche iche nke ala na-amị amị n’ihi mbelata nguzogide n’ime, nke anyị ga-akpọtụrụ ebe a njirimara ole na ole.

Nhazi nke elu elu

Ọ bụrụ na e nwere akwa ụrọ na-adịghị agwụ agwụ n’elu mkpọda n’okpuru oyi akwa nke ala nke nwere ike ime (Fig.4a), ma ọ bụ ọ bụrụ na e nwere akwa aja na-achọgharị na oyi akwa ụrọ (fig.4b), nke ikuku ikuku ma ọ bụ elu mmiri nwere ike iru (dịka ọmụmaatụ site na ọwa mmiri mmiri na-eleghara anya), ala ahụ nwere ike ịfefe. Mmiri buru ibu na-esi na oyi akwa na-agafe agafe na oyi akwa ụrọ, bụ nke ọ na-eme ka mmiri dị ukwuu, na-ebelata nguzogide ya n’elu, ebe elu elu na-adaba.

Nsogbu nke nguzozi site n’ịbelata ịkpụ

Site n’ịbelata ịkpụ n’oge a na-ewu ụgbọ okporo ígwè na okporo ụzọ, ọnọdụ nke nguzozi gara aga na-ewute, n’ihi na na profaịlụ ịkpụ ala na-anọgide na-enweghị nkwado ma na-achọ ịkwaga ala n’ihi ike ndọda. Enwere ike idowe ọnọdụ nha anya ma ọ bụrụ na nguzogide dị n’ime ala buru ibu iji gbochie omume a, nke ga-ekwe omume mgbe ala a kpụrụ akpụ nwere n’ígwé nwere mmasị siri ike gaa n’ibe ahụ.

Sl.5. Mkpụgharị ala n’ihi igbutu ala dị larịị

Otú ọ dị, ọ bụrụ na a na-egbutu ala nke a na-apụghị imeri emeri na nke na-agafe agafe ọzọ (fig.5), enwere ike ịmịpụta ala na-asọ oyi na mmiri nke ala na-adịghị agwụ agwụ, nke nwere ike ịpụ apụ.

Ala inhomogeneity

Obere n’ígwé nke impermeable ihe na embankment mere nke permeable ala, nke a na-akpọ. lenses ụrọ (fig.6), nwekwara ike ime ka ọ na-amị amị ma ọ bụrụ na nnukwu mmiri ruru ha ma mee ka elu na-amị amị.

Sl.6. Okwu nke mkpọmkpọ ebe n’ihi ihe mejupụtara na-adịghị mma

Mmetụta nke ntu oyi

N’okpuru mmetụta nke ntu oyi, mmiri na-akwakọba n’elu oyi akwa n’ụdị anya anya ice. N’oge thawing, ice anya m na-aghọ mmiri, nke supersaturates ala na omimi nke ntu oyi edinam, n’ihi na nke ọ na-aghọ a mmiri mmiri uka na-efunari ya kwụsie ike.

Nke a na-eme naanị na ntu oyi-dị ize ndụ ala na ogologo oge nke ntu oyi, n’ihi na ọ na-ewe a otutu oge n’ihi na e guzobere ice anya m.

Iweda ọkwa mmiri dị n’okpuru ala

Mgbe mmiri dị n’ime ala na-agbadata kpamkpam, dịka ọmụmaatụ n’ihi ịrụ ọrụ n’ime ala, ihicha ala na-eme ma, ọ bụrụ na ọ bụ ụrọ nwere nnukwu ọzịza, mgbawa na-apụta. Mmiri dị n’elu na nke ikuku na-abanye n’ime ha n’ọtụtụ buru ibu, na-eme ka ala dị mmiri ma na-ebelata nkwụsị nke ime ya, nke nwekwara ike iduga n’ala.

Enwekwara ọtụtụ ikpe ndị ọzọ nke na-amagharị ala, n’ihi ya, a pụrụ ịtụle na ala ọ bụla na-ejikọta ọnụ nwere ike, n’ọnọdụ ụfọdụ, tụfuo nkwụsi ike nke ime ya ruo n’ókè dị ukwuu ma ọ bụ nke dị ntakịrị na, n’okpuru mmetụta nke ndị agha dịpụrụ adịpụ, na-emegharị.

Ala na-adịghị agbanwe agbanwe na-akwụsi ike ma ọ bụrụhaala na akụkụ mkpọda dị ntakịrị karịa akụkụ esemokwu dị n’ime ala. N’ụdị ala a, sliding na-eme naanị ma ọ bụrụ na akụkụ mkpọda karịrị akụkụ nke esemokwu dị n’ime. Otú ọ dị, ọ bụrụ na a na-eji ihe eji eme ihe na-adịghị ejikọta ya na ala ụrọ, ala ụrọ nwere ike ịdaba na nkwụsịtụ ahụ daa, ya mere ọ dị mkpa iji lelee nkwụsi ike.

Nyocha nke nkwụsi ike nke mkpọda ụrọ

Ọdịdị nke elu na-amị amị

Coulomb debere ọnọdụ nguzozi n’etiti ndị agha mpụga na nguzogide ala dị n’ime ya na nha nha ya

τ ≤ c + σ tgϕ

ebe τ bụ ala shiee nchegbu, c bụ cohesion, σ bụ nkịtị nchegbu na slide elu, ϕ bụ n’akuku nke esịtidem esemokwu.

Ọ bụrụ na nguzogide nke ala dị n’ime, nchikota c na esemokwu σ tgϕ ezughị oke iji gbochie nrụgide nke ala nke ala, sliding na-apụta na elu na-amị amị n’ime ala. E nwere ụdị dị iche iche nke na-amị amị, nke dabere na njirimara anụ ahụ nke ala, ịkwa akwa, iru mmiri, ibu mpụga na ihe ndị ọzọ.

Dabere n’ọkwa ahụ, a na-amata ikpe mpụ ndị a na-ahụkarị:

Sl.7. Ọrịa ala mkpọda a na-ahụkarị

a) Ntugharị nke akụkụ kwụ ọtọ nke ịkpụ. N’ihe banyere ọwa maka inye mmiri, ọwa mmiri, wdg, nke ejiri akụkụ kwụ ọtọ gwuru (fig.7a), ma ọ bụrụ na ịdị elu dị oke egwu hc, nke dabere na njirimara anụ ahụ nke ala, gafere, na-adaba n’elu ADC. Ihe ngosi mmịfe ndị a anaghị adịkarị n’akụkụ ogologo ọwa ahụ dum, mana ọ na-adị ntakịrị oge, nke a na-akọwa site na ike na-adịghị mma nke ala.

b) akụkụ mkpọda mkpọda (fig.7b). Mpempe akwụkwọ ndị a na-apụtakarị n’oge opupu ihe ubi n’okporo ụzọ ụgbọ oloko na mkpirisi okporo ụzọ ma na-esite na njupụta nke ala na mmiri.

c) Mkpọda na ụkwụ (fig.7c). Ọ bụ mkpọda nke mkpọda ma ọ bụ mkpọmkpọ ebe niile n’ụkwụ C.

d) Mkpọda n’ala ala ụkwụ (fig.7d). Ọ bụ mkpọda nke mkpọda niile nke ịkpụ ma ọ bụ embankment na ala n’okpuru ụkwụ. A na-akpọkwa mkpụgharị a n’ọkpụkpụ subgrade ma ọ bụ mgbaji Sweden, ka ndị Swedes ndị buru ụzọ kọwaa ya.

N’ihe banyere ọdịdị nke elu na-amị amị, ọ bụ naanị na a ga-arụ ụka na elu na-amị amị na ala jikọtara ọnụ abụghị nke kwụ ọtọ, kama ọ bụ elu gbagọrọ agbagọ. Ụfọdụ ndị na-ede akwụkwọ na-anakwere arc okirikiri (Fellenius), spiral logarithmic (Rendulić) ma ọ bụ ngwakọta nke ahịrị ndị a gbara agba (Brinch Hansen) dị ka ọdịdị nke elu na-amị amị.

Mmetụta nke nzacha mmiri na nkwụsi ike mkpọda

Ọ bụrụ na mmiri dị n’èzí dị n’ihu mkpọda nwere ọkwa N1 (fig.8), mmiri na-asọpụta n’ime ala dị n’azụ mkpọda ahụ, nke na-akpata nrụgide mmiri dị n’ime n’ime pores, n’ihi nke a na-eme ka esemokwu dị n’etiti ihe ndị siri ike na-ebelata na nrụgide na-eme ka ọ dị na ala na-abawanye.

Ọ bụrụ na ọkwa bụ N1 nke mmiri n’ihu mkpọda a na-adịgide adịgide, mmiri kọlụm H \ * γW na-akpata nrụgide mmiri na pores nke ala, nke na-ebelata esemokwu n’etiti ihe ndị siri ike, n’ihi ya, ihe ize ndụ nke mkpọda na-abawanye. Agbanyeghị, mgbe ọkwa dị N1 na-adịgide adịgide, nrụgide nke kọlụm mmiri H \ * γW na-akpali ihe ndị siri ike na-aga n’ime ime ala, n’ihi nke a na-ebelata ihe ize ndụ nke mkpọda slopes ruo n’ókè ụfọdụ. N’okwu a, na ọkwa mmiri mgbe niile _N1_N’ihu mkpọda ahụ, e nwere ihe ize ndụ nke slope nke mgbada mgbada, n’ihi na mmetụta nke nzacha mmiri n’ime ala na-eme ka a na-ebugharị ihe ndị siri ike na ntụziaka nke akụkụ mpụta nke mkpọda ala.

Sl.8. _Mmetụta nke filtration na nkwụsi ike nke mkpọda ala.

Ọ bụrụ na ọkwa mmiri dị n’èzí daa nke ọma site na ọkwa _N1_na N2 mgbe ahụ kwụsiri ike nke mkpọda elu na-eyi egwu. N’okwu a, mmiri pore dị n’ime na-asọga n’akụkụ mpụta nke mkpọda elu, na-ebugharị ihe ndị siri ike n’akụkụ ahụ.

N’ihi ihe a niile, ọ bụrụ na mkpọda ala na-emikpu n’ime mmiri, ekwesịrị iburu n’uche mmetụta nke nzacha mmiri mgbe ị na-anwale nkwụsi ike nke mkpọda ahụ.

Mmetụta nke nzacha mmiri n’ime ala na-adabere n’ọtụtụ ihe, nke kachasị mkpa bụ _permeability nke ala _, hydrostatic mgbali nke mpụga mmiri, rate nke ọdịda nke mpụga mmiri larịị na homogeneity nke ala.

Ọ bụrụ na anyị na-eche na embankment na fig.8nke homogenously isotropic uka, n’okpuru mmetụta nke hydrostatic mgbali nke mpụga mmiri larịị N1 A ga-enwe mmiri na-asọba n’oghere nke embankment na ntụziaka nke mkpọda ala, nke ọkwa nke mmiri dị n’okpuru ala dị na mgbidi ga-ebelata na ogologo ụzọ njem ahụ. Ọ bụrụ na anyị ewebata piezometer ọkpọkọ AA’, BB’_ na CC’ n’ime embankment (fig.9), mmiri mmiri n’okpuru mmetụta nke nrụgide hydrostatic ga-abanye na ọkpọkọ ndị a wee bilie na ọkwa N1, nke nwere ike ịbụ otu na ọkpọkọ niile, ma ọ bụrụ na a na-ahọrọ isi A, B na C ka elu nke kọlụm mmiri dị na ọkpọkọ bụ h1, _h2_na h3.

Sl.9. Equiptential and current lines

Ọ bụrụ na anyị ejiri akara h ịdị elu nke ọkwa mmiri na-ebili N1N’ihe gbasara ụfọdụ ụgbọ elu O-O nke ahọpụtara akaghị aka, mgbe ahụ enwere ike bụ h maka mmadụ niile3isi, A, B na C otu. Ahịrị jikọtara isi atọ ndị a bụ equipotential line. Mmiri dị n’ime ala enweghị ike ịgafe n’akụkụ ahịrị ahụ, kama ọ bụ naanị n’akụkụ ebe nwere ikike dị ala.

N’otu aka ahụ, anyị nwere ike họrọ n’otu oke isi ihe D, E na  F nwere ikike dị ala h ― Δh. Ahịrị nke na-ejikọta isi ihe atọ ndị a bụ ahịrị equipotential nke nwere ike h ― Δh. Mmiri na-asọ site na isi A nke akara equipotential ABC ruo ụfọdụ ebe dị nso D nke equipotential akara DEF ga-adị na ntụziaka nke nnukwu hydraulic dobe _imax n’ebe dị anya . AD. Nke a pụtara na ahịrị AD nke mmiri na-aga na-aga na-adaba n’ahịrị abụọ equipotential, n’ihi na ọ bụ.

imax = Δh / Δlmin

ebe Δlmin bụ ihe nkịtị na ahịrị abụọ ahụ. Ndị normals na equipotential ahịrị bụ ntụziaka nke mmiri eruba na permeable uka na-akpọ current Line. Obodo nke equipotential na nke ugbu a ahịrị, na-ejikọta ibe ya, na-etolite netwọk nke iyi mmiri.

Netwọk ndị na-asọ asọ nwere ụdị dị iche iche dabere na oke oke. Okwu a na-ahụkarị bụ mkpọmkpọ ebe a na-ekesa n’elu ala na-adịghị agwụ agwụ, ya bụ n’ala nke nwere ike ime ka ọ ghara ime ya (Fig.10). N’okwu a, ọ bụrụ na ọkwa mmiri dị n’èzí na-adịgide adịgide, streamlines dị n’etiti akụkụ ha nke parabola.

Sl.10. _Na-asọpụta netwọkụ n’obere oghere na ala na-adịghị agwụ agwụ.

Site na mkpọda elu ugwu, a na-ejikọta parabolas na ahịrị kwụ ọtọ na mkpọda, nke na-anọchite anya ahịrị equipotential, n’ihi na na ọkwa mgbe niile N.1 mmiri anaghị eru n’elu mkpọda. Site na mkpọda mgbada ala, parabolas na-ejedebe na mkpọda ahụ, nke na-abụghị eriri equipotential ma ọ bụ ahịrị dị ugbu a. N’elu ala nke na-adịghị agwụ agwụ n’okpuru ebe a na-ekpuchi ya bụ streamline, n’ihi na mmiri dị n’okpuru ebe nchekwa ahụ na-aga n’ihu na nke a. N’akụkụ elu, netwọk mmiri na-ejedebe na parabola bụ isi a na-akpọ seepage line, nke na-anọchite anya oke ala n’okpuru ọrụ nke nzacha. N’okpuru oke a, ala dị n’okpuru mmetụta nke nzacha n’ihi nrụgide hydrostatic nke mmiri dị n’èzí H \ * γW, ebe ọ dịghị ihe nzacha na ala dị n’elu ya. A na-akpọkwa ahịrị ahụ na-ahụ anya saturation, ebe ọ bụ na a na-eche na ala dị n’okpuru ya jupụtara na mmiri kpamkpam, ebe n’elu ya jupụtara n’akụkụ ya.

Ntụle mkpọda n’ezie ga-agụnye nyocha, stratification, paramita ike, mmiri dị n’ime ala na mmiri dị elu, mgbanwe ọkwa, igbapu mmiri, seismic, ngwuputa ihe ma ọ bụ njupụta azụ, ihe ndị dị n’akụkụ, na ọnọdụ nwa oge. Ngwuputa ihe na-enweghị nchebe kwesịrị ekwesị na ịbanye na mpaghara nke nwere ike ịda mbà n’obi adịghị mma dabere na ederede izugbe ma ọ bụ ọdịdị nke mkpọda ahụ n’onwe ya.