Važna sigurnosna napomena: Ovo je arhivirani obrazovni tekst sa 2017. godine, a ne procjena nosivosti, projekat sanacije ili uputstvo za samostalne radove. Originalni termini, mere, materijali, temperature i procedure preneti su bez provere prema današnjim standardima i propisima. Pukotine, deformacije, lomljenje gipsa ili betona, korozija, truljenje, pucketanje i drugi znaci oštećenja stropa ili stropa mogu ukazivati na ozbiljan rizik. Ne zadržavati se ispod sumnjive konstrukcije, ne podupirati je, ne otvarati zidove i ne skidati noseće dijelove bez uputa ovlaštenog građevinskog inženjera; po potrebi obezbijediti prostor i obratiti se nadležnim službama. Papirne trake preko pukotina nisu zamjena za stručni pregled. Zaraženo ili tretirano drvo ne treba spaljivati samostalno.
Plafoni, plafoni i sanacija objekata nisu dio nove javne ponude Save Kusića. Trenutni fokus proizvodnje se sastoji od drveni prozori, drveni-aluminijski prozori i vrata po mjeri. Za određeni projekat prozora ili vrata, možete poslati zahtjev za ponudu.
Plafon ili plafon kao konstruktivni element
Plafon ili plafon je jedan od najvažnijih konstruktivnih elemenata zgrade. Kod porodičnih zgrada i vikendica najčešće imamo samo tavanicu podruma i tavana, ali i za popravku istih je potreban odgovarajući stručnjak, uključujući i stručnu firmu.
Defekte plafona može na zadovoljavajući način utvrditi samo stručnjak. Njihova sanacija je u većini slučajeva vrlo složena i povezana je s djelomičnim rješavanjem glavnih nosivih zidova i izradom privremenih nosivih konstrukcija. Zato ne možemo dati savjete o samostalnoj “kućnoj” popravci i zamjeni plafona, samo ćemo opisati njihove elemente i konstrukciju i dati savjete kako uočavati greške.
Od poprečne grede do armiranog betonskog plafona
Najstarije rješenje stropa je poprečna greda (sl.1,1. dio). Hiljadama godina, grede su napravljene od drveta i postavljene poprečno, a krajevi greda oslonjeni su na glavne zidove. Kod starih seljačkih kuća, uzdužnog oblika, grede su postavljane i uz objekat između dva krajnja zida, a na njih su postavljane kraće poprečne grede. Na taj način se dio opterećenja prenosio sa poprečnih greda na uzdužne, a preko njih na krajnje zidove objekta. Na gornju stranu poprečnih greda postavili su daske i na ovako formiran plafon stavili sloj gline za zatvaranje i toplinsku izolaciju. Kasnije su na grede sa donje strane postavljene daske koje su obložene malterisanom štukaturom.
U suštini, ovo rješenje se i danas primjenjuje, s tom razlikom što se gvožđe koristi za veće objekte (sl.1,7. dio), odnosno armiranobetonske grede (sl.1,4. dio) umjesto drvenih. Ploče su zamijenjene betonskim elementima ili elementima od cigle i betona. Izolacijski sloj je napravljen od zbijene troske na koju se postavlja sloj betona, a povrh toga topli ili hladni pod (sl.1,6. dio). Osim rješenja za stropove od greda, u prošlosti je široku primjenu imao i strop od cigle u malteru. Danas se takvi plafoni više ne izrađuju, ali ih još uvijek možemo vidjeti, posebno u starim porodičnim zgradama, gdje su eventualno kombinovani sa gvozdenim gredama (sl. VII-9,2. dio).
Oštećenje drvenih plafona
Zavoji i pukotine
U slučaju plafona sa drvenim gredama, može doći do savijanja zbog preopterećenja (sl. 1, 1. dio). Drvo koje se vremenom suši i stari, sve manje podnosi opterećenje i deformira se u dijelu koji je najudaljeniji od štipanja. Da je greda deformisana odmah prepoznajemo po tome što je plafon na tom mestu _napukao. Ako detaljnije provjerimo grede, vidjet ćemo da su vlakna na donjoj strani grede isprekidana, polomljena. Grede koje su opasno savijene treba poduprijeti do popravke, vodeći računa da se ne preoptereti donji strop. Ako prostorija ima nizak strop, najbolje je započeti oslonac u podrumu i postaviti potporne grede jednu iznad druge. Ciljajte da oslonac bude čvrsto zategnut prilikom zaglavljivanja, ali ne toliko da podiže i plafon. insekti i gljive su veliki problem drvenih greda. Razorni rad insekata značajno smanjuje nosivost greda, čak do te mjere da se mogu lomiti, a prepoznaju se po rupama i izbačenom drvenom prahu, kao i po karakterističnom pucketanju insekata. Ako to ne uspijemo spriječiti na vrijeme, ili uništiti insekte, moramo zamijeniti gredu.
Insekti, gljive i propadanje
Ogromnu štetu također uzrokuju gljivice. Postoji nekoliko vrsta i, nažalost, u većini slučajeva se ne mogu vidjeti na površini drveta. Ne razmnožavaju se na potpuno suvom ili potpuno mokrom drvetu. Najpovoljnija temperatura za njihovu reprodukciju je +18 do +29°C.
Međutim, treba razlikovati dvije glavne vrste destruktivnih gljiva. Jedna je takozvana suha ili crvena, uslijed čega drvo trune i pretvara se u prašinu, a smanjuje mu se i čvrstoća, tzv. bijela u kojoj se bijele tačke prvo pojavljuju na površini drveta i čvrstoća drveta postepeno opada. U originalnom tekstu stoji da trulo drvo treba odmah ukloniti i spaliti; današnji način uklanjanja i odlaganja mora odrediti stručnjak prema vrsti drveta, tretmanima i važećim pravilima.
Oštećenja svodova, armiranog betona i čelika
Svodovi od cigle i kamena
Često se kod svodova od cigle ili kamena dešava da stari malter ispadne, pa se tako stvore otvori u svodu. Kao rezultat, kao i zbog pritiska na svod, neki elementi ispadaju iz svoda (sl. 1, 2. dio). Srednje cigle su obično podignute. Greška se prepoznaje po tome što se sredina poda prvo diže i puca, a kasnije tone. Ako je raspon prevelik ili je svod previše ravan, kvar se pojavljuje kao udubljenje u srednjim ciglama ili kamenju.
Armirano betonski elementi
Najčešći kvar armirano-betonskih svodova je nekvalitetna ili preopterećena greda koja počinje pucati i komadi betona otpadaju (sl. 1, 4. dio). S obzirom na to da se betonske grede ne savijaju, teško je uočiti njihova oštećenja i stoga ih treba češće provjeravati. Ako primijetimo pukotine na njima, zalijepite istegnute trake papira na sumnjiva mjesta kako biste utvrdili da li se pukotina širi.
Čelične grede i korozija
Neprijatelj čeličnih greda je korozija (sl. 1, 3. dio). Korozija se najčešće javlja na stropovima podruma, jer su zidovi najčešće vlažni, a grede se oslanjaju na zidove. Ako je korozija u takvoj fazi da rđa već otpada u komadićima ili ljuskama, gredu treba poduprijeti drvenim podupiračima ili ciglama, a na krajevima, gdje je uklještena, osloboditi, odnosno otvoriti zid kako bi se utvrdilo u kojoj je mjeri oštećena. Oslobađanje može izvršiti samo stručnjak.
Armirano betonski plafoni i slojevi
Danas se plafoni najčešće izrađuju od armiranog betona, tako da se međuprostor ispunjava montažnim betonskim elementima ili elementima od opeke. Ovi elementi su izolovani ter-papirom, na koji se postavlja sloj šljake, a preko toga sloj gline debljine oko 5 cm. Na ovaj način se mogu izraditi i stropovi i stropovi podruma. Na potonje se umjesto gline postavlja temeljni beton, a zatim sloj betona. U zavisnosti od namjene prostorije, može se postaviti sloj od umjetnog kamena, betona ili drveta (sl. 2).
Neki izvorni podaci
Armirane betonske grede (sl. 1, 4. deo) se izrađuju u različitim profilima, dimenzijama i dužinama, a u zavisnosti od vrste menjaju se i njihova težina i raspon. Za armiranobetonske grede koriste se montažni betonski i opečni elementi, koji se postavljaju na udaljenosti od 100 ili 60 cm. Odabir armiranobetonskih greda vrši se tako da njihovi krajevi leže na zidovima, odnosno na vijencu u dužini 18 cm i vezuju se betonskim željezom koje viri iz zida, odnosno vijencem. Iznad podruma postavljene su armirano-betonske grede na tzv. stepenišne klizače.
Visina čeličnih greda dimenzija 80–400 mm se mijenja tačno prema 20 mm. Težina između ovih graničnih dimenzija kreće se od 6,0 do 92,6 kg po dugom metru. Njihova najmanja dužina je 5, a najduža 19 m (sl. 3).
U jednostavnijim zgradama trska se koristi kao materijal za svodove (sl. 1, 5. dio). U manjim zgradama od trske - ako postavimo jedan sloj ispod, jedan iznad grede može u potpunosti zamijeniti međuelemente kao i izolacijski sloj. Trska se može koristiti samo za plafon, pa čak i tamo samo ako se po njoj ne hoda i ne opterećuje. Može se dobro malterisati ako je prvo očistimo čeličnom četkom. Dimenzije sloja su: 1x2m, debljina 5 ili 10 cm.
Neophodno je još jednom napomenuti da se trezori mogu sanirati samo na osnovu prethodnih proračuna i projekata kao i na osnovu pribavljene građevinske dozvole, a izvođač radova može biti samo ovlašćeni stručnjak ili firma.
Dekorativni plafoni iz arhive
Dekorativni plafon
Strop od drvenih greda — originalna Joomla ilustracija nije pronađena u arhivi samo za čitanje i nije zamijenjena sličnom slikom.
Dekoracija plafona - Zvezdano nebo
Preostale udaljene fotografije dekorativnih i gipsanih stropova iz originalnog članka nisu dio provjerljive medijske arhive savokusic.com i nisu zamijenjene sličnim fotografijama.