Napomena o arhivi: Tekst čuva istorijske tvrdnje i brojke iz originalnog članka. Nisu recenzirani i ne predstavljaju trenutni projekat, statički proračun, požarnu specifikaciju, ekološku deklaraciju ili procjenu troškova. Za konkretnu primjenu potrebni su važeći propisi, dokumentacija proizvođača i odgovarajući ovlašteni stručnjaci.
CLT paneli i dizajn CLT zgrada nisu predstavljeni u okviru aktuelne javne ponude Save Kusića. Trenutni fokus je prilagođeni prozori i vrata.
U prethodnom članku “Nova tehnologija gradnje - CLT” upoznali smo vas sa suštinom CLT konstrukcije, a u ovom tekstu ćemo navesti šest osnovnih prednosti koje nudi CLT inženjering.
Odmah na početku ćemo istaći da je svaka prednost vrijedna pažnje i da sa svakim proučavanjem ove oblasti, prednosti niču iz sata u sat. Međutim, za sada ćemo istaknuti 6 one najočiglednije.
Tehnologija višeslojnog lijepljenja drvenih panela predstavlja najsavremeniju tehnologiju današnjice i nešto što će biti visoko cijenjeno u budućnosti. U nastavku saznajte da li je CLT pristupačan samo za osobe dubljeg džepa.
Prednost 1 - Održivost
Trajnost drveta je već dobro poznata, ali nije loše ponoviti. Drveće se ponaša kao spužva koja upija ugljični dioksid iz zraka. Dok apsorbira ugljični dioksid, drvo istovremeno ispušta kisik u zrak. Jednom kada drvo “upije” ugljik, on se kasnije oslobađa iz drveta samo ako se prirodno osuši ili ako je spaljeno. Kada se drvo obrađuje mehanički, ugljični dioksid je zarobljen u oblikovanom materijalu.
Upotrebom proizvoda od punog drveta za izgradnju zgrada, materijal će smanjiti ugljični dioksid:
- 1m3 CLT paneli će ukloniti 0.8 tone ugljičnog dioksida iz atmosfere, tako da će 1m3 CLT paneli imati u prosjeku 240 do 250kg ugljičnog dioksida u sebi
- Proizvodnja cementa rezultira emisijom 870kg ugljičnog dioksida po toni cementa (“Industrija cementa ima važnu ulogu u klimatskim promjenama”, dr. Robert McCaffrey za časopis “Cement and lime”.
- Proizvodnja cementa stvara oko 1.75 tona emisije ugljičnog dioksida po toni proizvedenog čelika (The Carbon Trust)
- Zrnasta šljaka (standardna mješavina 40-50%) može smanjiti emisije ugljičnog dioksida, ali samo oko 100-130kg po toni (Ecocem)
CLT drvene ploče mogu se proizvoditi korištenjem tehnologije niske zagađivanja, relativno niske energije, minimalne količine svježe vode i nula posto otpada u proizvodnim procesima.
Prednost 2 - Strukturalna izdržljivost
Višeslojni ljepljivi strukturni paneli mogu se koristiti za građevinske elemente (zidovi, podovi, krovovi) ili kao dio hibridnih konstrukcija, a zahvaljujući proizvodnom procesu „dekorativnog laminiranja“ moguće je proizvesti dimenzijski stabilne panele različitih vizualno privlačnih oblika. Visoka krutost panela pruža značajnu robusnost i zidne elemente koji se mogu proširiti kao konzole. Strukturne sposobnosti dekorativnih lameliranih drvenih ploča su slične onima od betona i mogu se koristiti za slične primjene.
Jedna od najvećih briga krajnjih korisnika sa proizvodima od punog drveta i poprečnim lameliranim drvenim konstrukcijama je požar. Strah je da će zgrada od drveta potpuno izgorjeti ako dođe do požara, ali naravno, to je drvo; kao što će se staklo istopiti, kao što će beton pucati. Važno pitanje je zapravo predvidljivost materijala u vatri i koliko dugo može da gori a da ne izgubi svojstva. Drvo je zapravo vrlo predvidljivo u požaru - vanjski sloj poprečno lamelirane drvene ploče će se prvo zapaliti, a zatim izgraditi sloj izolacije koji pruža 30,60 ili više minuta otpornosti na vatru, ovisno o broju i veličini panela.
Prednost 3- Jednostavne metode izgradnje
CLT sistemi su uključeni u MMC tehnologiju zbog jednostavnog i brzog procesa izgradnje. Paneli su uglavnom opremljeni samoreznim vijcima za drvo i čeličnim nosačima, što značajno ubrzava proces u odnosu na tradicionalne građevinske materijale. Video http://youtu.be/bURy80-ZE7Y prikazuje izgradnju privatne rezidencije u Highgate-u (Ujedinjeno Kraljevstvo) koju je razvio “BLISS” primjenom CLT panela koje je isporučio “KLH UK”. Zbog relativno pozitivnih tolerancija tvornički izrađenih panela, brtvljenje tj. Nepropusnost između fuga može se postići prethodno kompresovanom pjenom i/ili specijalnom trakom koja se lijepi preko vanjskih spojeva. Pošto su umreženi, laminirani paneli brzo obezbeđuju suv materijal otporan na vremenske uslove bez privremenih podupirača. Ovo osigurava vanjski zaštitni sloj koji djeluje kao školjka koja može vrlo brzo postati vodootporna. CLT paneli se mogu isporučiti u različitim završnim obradama, tako da kupac ima mogućnost da bira da li želi okruženje koje odiše prirodnim izgledom drveta ili će zid biti obložen drugim materijalom. Kako se paneli izrađuju po mjeri u tvornici, otpad na mjestu ugradnje je minimalan, a proces izgradnje je tih i čist uz minimalnu opremu i alate u usporedbi s tradicionalnim metodama gradnje. Upotreba CLT sistema podržava akreditaciju izvođača radova.
Prednost 4 - Ušteda novca
Troškove izgradnje zgrade koristeći CLT panel tehnologiju treba posmatrati u širem kontekstu i kroz duži vremenski period. Ono što je dato tekućom kalkulacijom konstrukcije, u toku eksploatacije objekta postaje obračun koji se amortizuje veoma povoljno za korisnika. Uštede troškova ovom konstrukcijom se postižu tokom cijelog životnog vijeka izgrađenog projekta. Brzina izgradnje smanjuje cjelokupni program izgradnje, što rezultira smanjenjem predradnje izvođača, smanjuje troškove izvođača i snižava troškove izgradnje za krajnjeg naručitelja. Smanjenje ukupnih troškova izgradnje projekta zasniva se na:
- Manja težina u ukupnoj strukturi rezultira ekonomičnijim dizajnom podkonstrukcije/temelja (manje betona)
- Planiranje se može ubrzati; na primjer, prozori se mogu unaprijed naručiti jer postoji visok stepen tačnosti koji obezbeđuje precizno CNC sečenje
Prednost 5 - Ušteda vremena
Kao što je već opisano, efikasna brzina izgradnje sa ovim drvenim pločama može osigurati značajnu uštedu vremena na projektu. Kao materijali koji se izrađuju u fabrikama, ne zahtevaju druge materijale tokom izgradnje, samim tim je manje ljudi uključeno u izgradnju, a CLT paneli stižu na gradilište spremni za montažu. Ostvaruju se sljedeće uštede:
- Građevinske usluge - oko 30-50% brže
- Ugradnja prozora i vrata- 20-30% brže
- Instalacija- 20-30% brža
Prednost 6 - Fleksibilnost dizajna
Načini na koje se CLT paneli mogu rezati i usmjeravati omogućavaju ogromnu fleksibilnost dizajna i arhitektonsku slobodu.
Da bi se iskoristio veliki potencijal CLT-a, važno je imati jasan dizajn koji unaprijed potpisuje naručitelj i cijeli projektantski tim, jer je jasnoća i preciznost samog plana projekta (priprema) važna kao i sama izgradnja.
Drvo je materijal koji se lako obrađuje, a današnje CNC mašine pružaju mogućnost identične obrade dogradnih elemenata i krivina, onako kako su to zamislili dizajneri i arhitekti.
Do sada je u Velikoj Britaniji izgrađeno preko 280 takvih kuća. S obzirom da posljednjih godina raste svijest o ovakvim idejama, razvilo se mnogo kompanija koje proizvode ovakvu vrstu materijala. Arhitekta Alek de Rijke kaže: “Ako je 19. vek bio vek čelika, 20. vek betona, onda je 21. vek vezan za gradnju od drveta”.